۱
۰
plusresetminus
شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ ساعت ۱۳:۰۹
بررسی وضعیت ایران در زمینه اجرای دولت الکترونیکی

رتبه را باور کنیم یا ادعا را

ایتنا - در آخرین گزارش‌های سازمان ملل متحد در شاخص دولت الکترونیکی، ایران در میان کشورهای جنوب آسیا دسته‌بندی و بررسی شده که در این گروه مالدیو با رتبه ۹۵ قبل و سریلانکا با رتبه ۱۱۵ بعد از ایران قرار دارد.


ساره جعفرقلی- به گفته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، دولت دهم نخستین دولت الکترونیکی است و اقدام‌های عملی در پروژه عظیم دولت الکترونیکی همه و همه در دولت دهم کلید خورده است.
رضا تقی‌پور می‌گوید: تجارت و بانکداری الکترونیکی، سلامت و رفاه الکترونیکی، توسعه فرهنگ ایرانی - اسلامی در فضای مجازی همه و همه در دولت دهم کلید خورد و این وزارتخانه، ضمن توسعه شبکه‌های زیر ساختی و با تمرکز بر مباحثی نظیر ایجاد شبکه اینترنت ملی، توسعه زیرساخت‌های مخابراتی و خطوط فیبر نوری، در جهت تسهیل دسترسی به شبکه‌های ارتباطی با کاهش قیمت نهایی ارائه خدمات اینترنت، حرکت می‌کند اما سوال این است که آیا به واقع دولت فعلی می‌تواند تمام قد از ادعای برپا کردن نخستین دولت الکترونیکی در کشور دفاع کند یا نه؟

طبق گزارش سال ۲۰۱۲ سازمان ملل ازبررسی وضعیت پیاده‌سازی دولت الکترونیکی در ۱۹۰ کشور، ایران رتبه صدم را به دست آورده است، مهم‌تر اینکه در گزارش قبلی این سازمان که مربوط به سال ۲۰۱۰ است، ایران در رتبه صد و دوم قرار داشت که این امر نشان می‌دهد طی دو سال گذشته کشورمان توانسته تنها دو پله صعود کند.
البته در آمارهای پیش‌تر از آن، دولت ایران در سال ۲۰۰۸ رتبه صد و هشتم را به دست آورده بود، همچنین که بنابر اظهارات عضو کنفدراسیون بین‌المللی دولت الکترونیکی رتبه ایران پایین‌تر از میانگین دنیاست و در منطقه فقط سوریه، عراق و یمن در شاخص‌های دولت الکترونیکی پایین‌تر از ایران قرار گرفته‌اند.

در آخرین گزارش‌های سازمان ملل متحد در شاخص دولت الکترونیکی، ایران در میان کشورهای جنوب آسیا دسته‌بندی و بررسی شده که در این گروه مالدیو با رتبه ۹۵ قبل و سریلانکا با رتبه ۱۱۵ بعد از ایران قرار دارد. 

بهترین رتبه ایران مربوط به سال ۲۰۰۶ بود
دکتر احسان قدیر، عضو کنفدراسیون بین‌المللی دولت الکترونیکی در این باره گفته بود: بهترین رتبه ایران مربوط به سال ۲۰۰۶ بود که کشورمان توانست رتبه ۹۸ را کسب کند و بدترین آن نیز در سال ۲۰۰۴ بود که ایران در رتبه ۱۱۵ قرار داشت.
به گفته وی امتیاز کلی ایران در سال ۲۰۱۲ که آن را در جایگاه صدم قرار داده ۴۸۷۶/۰ از عدد «یک» بوده که امتیاز ایران از میانگین امتیازات در جهان (۴۸۸۲/۰) کمتر است.
به گفته این عضو کنفدراسیون دولت الکترونیکی، ریز امتیازات و رتبه در سالیان گذشته نشان می‌دهد که ایران در دولت الکترونیکی رشد داشته به گونه‌ای که از رتبه ۱۰۸ در سال ۲۰۰۸ به رتبه ۱۰۰ در سال ۲۰۱۲ رسیده است.

متاسفانه باید گفت در کشور ما هنوز متولی مستقلی در این حوزه وجود ندارد و وزارت ارتباطات از یک سو و معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری از طرف دیگر داعیه دار پیاده‌سازی دولت الکترونیکی هستند.
در حال حاضر برخی از حوزه‌ها در این بخش فعال هستند، نزدیک به یکهزار سایت دولتی ایران با وجود همه کاستی‌ها و نقص‌هایی که در اطلاع‌رسانی دیجیتالی رسمی در وب وجود دارد، بخشی از روابط عمومی دیجیتالی کشور را به دوش می‌کشند.

دفاتر دولت الکترونیکی که در استان‌های مختلف کشور راه‌اندازی شده است، خدمات مختلف انتظامی و ثبتی را انجام می‌دهند، با این وجود، دولت الکترونیکی ما در مقایسه با رویه‌هایی که در کشورهای غربی حاکم است، از عقب ماندگی ساختاری و اجرایی رنج می‌برد که قطعا عزم ملی و ایجاد طرح جامع در این راستا، می‌تواند در چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور، مشکل‌گشای بسیاری از موانع پیش رو باشد.
چندی است که اصلاحات ساختار اداری در کشور آغاز شده است. هدف اصلی از این اصلاحات بهبود در شیوه، روش و روند انجام امور اداری و کاهش بوروکراسی و تشریفات زاید اداری است، به طور مثال دستگاه‌های اجرایی براساس سند نقشه راه دولت الکترونیکی ملزم شده‌اند که خدمات خود را در سال ۹۱ براین اساس ارائه کنند و قرار است برای سال‌های ۹۱ تا ۹۴ که سال‌های حاکمیت برنامه پنجم توسعه کشور است هر سال و براساس تکالیف دستگاه‌های اجرایی خدمات جدیدی تنظیم و به سند جامع دولت الکترونیکی افزوده شود.

پیش از این احمد بزرگیان معاون نوسازی و تحول اداری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری از تشکیل نهاد راهبری سند دولت الکترونیکی خبر داده بود که براساس آن ۲۰ سرویس قابل ارایه مشترک توسط دستگاه‌های اجرایی و به عنوان زیرساخت سند تعاملی دولت الکترونیکی بین دستگاه‌های اجرایی و سه قوه تعریف شده بود.

این نقشه سرویس محور بوده و حدود ۲۶۰ پروژه برای تعیین تکلیف دستگاه‌های اجرایی در آن تعریف شده که حدود ۱۱ پیوست مختلف از جمله پیوست‌های امنیتی و فرهنگی و داده‌ای نیز به آن افزوده شده است.
در عین حال از سال ۹۰ و با توجه به مصوبه کارگروه دولت الکترونیکی، سالانه مبلغ ۵۴۰ میلیون تومان به توسعه دولت الکترونیکی اختصاص می‌یابد که امسال هم این مبلغ به طور کامل تخصیص نیافته است.

سند جامع دولت الکترونیکی در سه حوزه تدوین سند، ملاحظات و حوزه زیرساخت‌ها تدوین شده و ۲۳ خدمت دارای بیشترین متقاضی نیز در اولویت این سند گنجانده شده است.
براساس این گزارش در حوزه تدوین سند جامع دولت الکترونیکی بر نگاه واقع‌بینانه و شهودی در خصوص تحقق دولت الکترونیکی به جای نگاه مبتنی بر مستندات و آمارها تاکید شده است ولی باز هم باید توجه داشت که هنوز فرهنگ‌سازی استفاده از خدمات دولت الکترونیکی آن‌گونه که باید باشد در کشور وجود ندارد و مردم تنها در بخش‌هایی که مجبور به استفاده از خدمات الکترونیکی هستند مانند ثبت‌نام‌های الکترونیکی به طور کلی نظر مثبتی به استفاده از این نوع خدمات را ندارند. 

حوزه زیرساخت‌های نقشه جامع دولت الکترونیکی نیز مربوط به شبکه امن دستگاه‌های دولتی، مراکز داده، زیرساخت دسترسی، زیرساخت شناسایی و تصدیق هویت مانند نام کاربری و پسورد، کارت هوشمند، اثر انگشت، موبایل و پسوند، شماره کارت‌های شناسایی و بانک‌ها، یکپارچه‌سازی و تعامل اطلاعاتی بین دستگاهی، بانک‌های اطلاعات مورد نیاز، قوانین و مقررات مورد نیاز مانند حقوق پشتیبان و فرهنگ استفاده و راحتی استفاده است و در نهایت اینکه ارائه اطلاعات (غیرساخت یافته مانند شرح یک فرآیند و ساخت یافته مانند فهرست خدمات) به کاربر به صورت غیرتعاملی، ارائه اطلاعات (ساخت یافته مانند دفترچه تلفن یا کد شهرها یا محل امتحان یا دریافت قبض، دریافت قبض) به کاربر به صورت تعاملی، پاسخگویی به سوالات مختلف کاربران به صورت غیرتعاملی و همچنین پاسخگویی به سوالات کاربر به صورت تعاملی (متنی، صوتی، تصویری)، خدمات دریافت اطلاعات ساده از کاربر مانند ارسال خبر یا ارسال نظر، خدمات ثبت نامی اینترنتی ساده (ثبت‌نام خودرو، ثبت‌نام مسکن، درخواست اشتراک آب، برق و گاز) از جمله بخشی از ۲۳ خدمت الکترونیکی دارای بیشترین متقاضی در سند جامع دولت الکترونیکی است.

سیستم‌های فرسوده نخستین مشکل در اجرای دولت الکترونیکی
متاسفانه سیستم‌ها و ابزارهایی که در حال حاضر در ادارات دولتی برای ارائه خدمات و اطلاعات به شهروندان مورد استفاده قرار می‌گیرد قدیمی بوده و روند کار در دستگاهای دولتی کند است.
آنها در جلب رضایت شهروندان موفقیت چندانی ندارند.
از سوی دیگر سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در زمینه طراحی و به کارگیری سیستم‌های جدید در بخش دولتی صورت نمی‌گیرد، اما با توجه به اهدافی که برای دولت الکترونیکی مورد نظر است، کشورها فقط در صورتی در پیاده‌سازی مطلوب دولت الکترونیکی موفق می‌شوند که سیستم‌های داخلی بخش دولتی،‌ داده‌ها و اطلاعات و ابزارهای مدیریتی با یکدیگر هماهنگی و سازگار باشند.

دکتر حمیدرضا ریاحی کارشناس فناوری اطلاعات و منتقد اجرای دولت الکترونیکی در ایران در مورد وضعیت ایران در بخش دولت الکترونیکی به خبرنگار ما گفت: امروزه در خصوص تحقق دولت الکترونیکی در میان دولتمردان و مسئولان کشور اتفاق نظر وجود دارد و تلاش‌هایی نیز در این زمینه انجام شده است، لکن به‌رغم این اقدامات و تلاش‌ها، هنوز تا تحقق دولت الکترونیکی در کشور راه درازی مانده است. آنچه که بیش از همه موارد گریبان کشوری مثل ما را گرفته است، زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی است.
وی ادامه داد: تقریبا تمامی کشورهای توسعه یافته هم اکنون به گسترش و ایجاد دولت الکترونیکی به عنوان یک استراتژی کلیدی که می‌تواند آنها را در قرن ۲۱ به موفقیت برساند، توجه می‌کنند و به سرعت در حال ایجاد مقدمات اصلی این کار هستند، اگر چه کاربرد فناوری اطلاعات در ایران سابقه‌ای به نسبت طولانی دارد اما جهت‌گیری اصلی آن در گذشته تاکید بر رویکرد درون نگری و با هدف بهبود در نظام اداری و افزایش کارایی بوده است. اما به کارگیری آن در شکل نوین با تاکید دولت و تصویب آن از سوی مجلس شورای اسلامی در برنامه سوم توسعه رقم خورد ولی متاسفانه هنوز مشکلات بسیاری در این حوزه در کشور وجود دارد و نمی‌توانیم خود را دولت الکترونیکی بنامیم.

ریاحی با اشاره به موانع استقرار دولت الکترونیکی افزود: طرح دولت الکترونیکی در ایران به ۱۰ سال پیش و زمان اجرای طرح «توسعه کاربردی فناوری اطلاعات» یا همان «تکفا» در سال ۱۳۸۱ برمی‌گردد در آن زمان متولیان طرح تکفا برای دستیابی به ملزومات اجرای موفق طرح با بخش خصوصی به همکاری پرداختند و توانستند به یک سری دستاوردها در این زمینه برسند ولی این طرح همچون دیگر طرح‌ها متوقف شد و در طول این سال‌ها برنامه‌های بسیاری برای پیاده‌سازی دولت الکترونیکی در ایران تصویب و اجرا شد ولی هنوز به درستی شاهد اجرای این طرح در سطح گسترده در کشور نیستیم و ایران تا اجرای دولت الکترونیکی فاصله‌دارد.

اجرای ناموفق طرح دورکاری در دستگاه‌ها
وی گفت: از اقدامات دولت در این حوزه اجرای طرح دورکاری در دستگاه‌ها و بخش‌های دولتی در قالب برنامه پنجساله پنجم توسعه و طرح تحول نظام اداری بود ولی این طرح نیز نه فقط هزینه‌های دولت را کم نمی‌کند، بلکه با افزایش پیچیدگی اداری و سیستم‌های نظارتی، هزینه‌ها افزایش یافته و بهره‌وری نیز از میزان کنونی کمتر خواهد شد.

مشکل ما زیرساخت‌ها و تحریم است
وی با اشاره به سخنان وزیر ارتباطات افزود: یکی از ادعاهای وزیر ارتباطات این بود که یکی از محورهای اصلی دولت دهم، توسعه‌زیرساخت‌های دولت الکترونیکی است که طبعا در بسیاری از مناطق بر اساس نیاز و توسعه‌منطقه انجام می‌شود ولی هنوز یکی از مهم‌ترین مشکلات دولت در اجرای طرح‌های فناوری اطلاعات کمبود زیرساخت مورد نیاز در کشور است و بسیاری از این پروژه‌ها به ادعای مسئولان دولتی به دلیل ضعف در این حوزه متوقف شده‌اند در حالی که یکی از مهم‌ترین مشکلات ما در حوزه زیرساخت و تاخیر در ایجاد شبکه ملی اطلاعات، تحریم است. 

این استاد دانشگاه علم و صنعت ادامه داد: ما در حوزه سخت‌فزاری با تحریم مواجه‌ایم، همچنین در حوزه ابر رایانه‌ها نیز نسبت به کشور‌های دیگر بسیار عقب هستیم و امیدواریم با دانش فنی و بومی بتوانیم این خلأها را هر چه سریع‌تر برطرف کنیم و به ایجاد شبکه ملی اطلاعات بپردازیم.
وی در ادامه با بیان اینکه متاسفانه افرادی که شناسایی کافی در حوزه زیرساخت ندارند مسئول این بخش شده‌اند و این امر موجب شده که ما همیشه در این حوزه با مشکل روبه‌رو باشیم، می‌گوید: هم‌اکنون موقع آن رسیده که از کارشناسان و متخصصان این حوزه به درستی استفاده شود.

وی اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین عوامل اجرایی نشدن دولت الکترونیکی استفاده از افراد غیرکارشناس در این حوزه است.
به گفته. وی یکی دیگر از علل‌ تاخیر اجرای شبکه ملی اطلاعات را ضعف مدیریتی عنوان می‌کند و می‌افزاید: متاسفانه دوره مدیریتی در سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی بسیار کوتاه است و شاید یک ساله باشد این خود یکی از بزرگ‌ترین ضعف‌های این حوزه است. همچنین مدیران ما باید به این باور برسند که استفاده از فناوری اطلاعات به تسریع فعالیت‌ها می‌پردازد. 


باید زیرساخت‌های ارتباطی را گسترش بدهیم

دکتر علی اکبر جلالی هم در این مورد گفت: اگر بخواهیم دولت الکترونیکی را در کشور توسعه دهیم، باید زیرساخت‌های ارتباطی را گسترش بدهیم، وب سایت‌ها و پورتال‌های استاندارد، کارا و قابل استفاده داشته باشیم، وب سایت‌ها و وپورتال‌ها باید بتوانند گیشه تعامل دولت با شهروندان، بنگاه‌ها و دیگر بخش‌های دولت باشند و همچنین علاوه بر اطلاعات کامل، دقیق و موردنیاز، خدمات الکترونیکی مناسبی هم ایجاد کنیم و توسعه دهیم.

وی در مورد راهکارهای تسریع در تحقق دولت الکترونیکی می‌گوید: در حال حاضر خط مشی، راهبرد یا چشم‌انداز مشخصی در دولت الکترونیکی وجود ندارد که خیلی از مشکلاتی که هم اکنون در این بخش با آن روبه رو هستیم، ناشی از همین مورد است. بنابراین باید نقشه راه و راهبرد دولت الکترونیکی و خط مشی ارائه خدمات الکترونیکی خود را به صورت علمی‌ و کاربردی تدوین کنیم. در این صورت است که عموم فعالان این حوزه از مدیران و کارشناسان گرفته تا فعالان بازار، چشم‌انداز ما به خدمات الکترونیکی و اینکه اصولا خدمات الکترونیکی باید چه مشخصات و ویژگی‌هایی داشته باشند را می‌دانند.

وی در ادامه می‌افزاید: در کنار این فعالیت‌ها هم باید استاندارد‌ها و راهنما‌های وب سایت‌ها و پورتال‌ها و برخی دیگر از استاندارد‌ها و راهنما‌ها را در کشور توسعه دهیم. این موارد اسناد بالا دستی ما را در دولت الکترونیکی تشکیل می‌دهند. اینها همان ملزومات و مقدمات مورد نیاز ما برای توسعه دولت الکترونیکی است. در واقع این موارد زیر ساخت قانون و مقررات مورد نیاز برای دولت الکترونیکی را تشکیل می‌دهند.
 
کد مطلب: 23205
نام شما
آدرس ايميل شما


مرتضی
feedback
Iran, Islamic Republic of
مشکل اینه که ما خودمون، خودمونو تحریم کردیم وقتیکه کاربر خانگی محدود میشه به 128 کیوبیت تازه همون هم بین چند نفر تقسیم میشه و نه کیفیت داره و نه سرعتیکه دوام داشته باشه و مستمر باشه همش قطع و وصل میشه اسمش چی میشه آیا این تحریم داخلی نیست. باز اینترنت تو سالهای قبل واقعا" خدایی بهتر بود من دو سال قبل همون 128کیلوبیتی داشتم ولی پهنای باندم و یا دانلوداستریم رو 2.5 به بالا بود و با سرعت متغییر 230 تا 260کیلوبایت دانلود میکردم به مرور زمان رسید 180کیلو بایت و مدتی روی 145کیلوبایت ثابت شد الان که دیگه افتضاه شده.در مواردی فقط باید ادعا ها رو شنید و باور نکرد.
گوشی شما دارای کدام سیستم عامل است؟
اندروید
iOS
ویندوزفون
بلک‌بری
هیچکدام