ايتنا - سونی و وارنر علیه Anthropic؛ شکایت میلیارددلاری بر سر استفاده از ترانه‌ها برای آموزش هوش مصنوعی

جنگ بر سر مالکیت معنوی و استفاده از آثار دارای حق‌نشر در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای تازه شده است.
به گزارش ایتنا، Sony Music Publishing و Warner Chappell Music، دو مجموعه بزرگ انتشار موسیقی، از Anthropic، شرکت سازنده مدل هوش مصنوعی Claude شکایت کرده‌اند و مدعی شده‌اند این شرکت برای توسعه مدل‌های خود به شکل گسترده و غیرقانونی آثار دارای کپی‌رایت را جمع‌آوری و تکثیر کرده است.

این شکایت که روز جمعه ۲۸ اوت ثبت شده، علاوه بر Anthropic، «داریو آمودی»، مدیرعامل و یکی از بنیان‌گذاران شرکت، و «بنجامین من»، دیگر بنیان‌گذار Anthropic، را نیز به‌عنوان متهم معرفی می‌کند.
شاکیان ادعا دارند اقدامات این شرکت بخشی از یک روند گسترده برای گردآوری آثار موسیقایی بدون دریافت مجوز از صاحبان حقوق بوده است.

شاکیان همچنین مدعی شده‌اند که Claude در برخی موارد قادر است متن ترانه‌های دارای کپی‌رایت را در پاسخ به درخواست کاربران بازتولید کند.
از دیدگاه صاحبان حقوق، این مسئله نشان می‌دهد آثار مورد استفاده در فرایند آموزش مدل نه‌تنها وارد سیستم شده‌اند، بلکه ممکن است در خروجی آن نیز قابل بازیابی باشند.

تورنت و منابع غیرمجاز در مرکز اتهام‌ها

یکی از جنبه‌های حساس پرونده، ادعای استفاده از شبکه‌های تورنت و منابع غیرقانونی برای دستیابی به حجم عظیمی از آثار دارای کپی‌رایت است.
بر اساس ادعای شاکیان، بنجامین من در سال ۲۰۲۱ از BitTorrent برای دانلود دست‌کم پنج میلیون کتاب دزدی استفاده کرده و کارکنان Anthropic نیز در سال ۲۰۲۲ بیش از دو میلیون کتاب دیگر را از منبعی موسوم به Pirate Library Mirror دریافت کرده‌اند.
در کنار این موارد، ناشران موسیقی مدعی شده‌اند این شرکت متن ترانه‌ها را از وب‌سایت‌های دارای مجوز نیز استخراج کرده است؛ موضوعی که به گفته آنها نشان می‌دهد مسئله فقط استفاده از داده‌های عمومی اینترنت نبوده است.

پرونده جدید، اما جنگی قدیمی‌تر

شکایت سونی و وارنر نخستین پرونده کپی‌رایت علیه Anthropic نیست. این شرکت پیش‌تر نیز با شکایت ناشران و صاحبان حقوق ادبی و موسیقی مواجه شده است.

در یکی از مهم‌ترین پرونده‌های قبلی، Anthropic در سال ۲۰۲۵ با ناشران و نویسندگان کتاب به توافقی به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار رسید. پرونده‌های مرتبط با موسیقی نیز در ماه‌های اخیر شدت گرفته‌اند و Universal Music Publishing Group، Concord Music Group و ABKCO پیش‌تر شکایتی علیه Anthropic مطرح کرده بودند.

در ژانویه ۲۰۲۶ نیز پرونده‌ای دیگر که بیش از ۲۰ هزار اثر را دربر می‌گیرد، با مطالبه بیش از سه میلیارد دلار مطرح شد. پس از آن، BMG و Round Hill Music نیز اقدامات حقوقی جداگانه‌ای علیه Anthropic انجام داده‌اند.

به همین دلیل، پرونده جدید سونی و وارنر را باید بخشی از موج گسترده‌تری دانست که هدف آن تعیین مرزهای حقوقی استفاده از آثار خلاقانه برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی است.

صنعت موسیقی به دنبال مدل مجوزدهی است

مسئله مهم برای صنعت موسیقی این نیست که فناوری هوش مصنوعی متوقف شود. ناشران و صاحبان حقوق در پرونده جدید تأکید کرده‌اند که با توسعه مسئولانه هوش مصنوعی مخالف نیستند و حتی مجوزهایی برای استفاده مجاز از آثار خود در فناوری‌های هوش مصنوعی صادر کرده‌اند.

اگر دادگاه‌ها استفاده گسترده از این آثار بدون مجوز را نقض کپی‌رایت تشخیص دهند، شرکت‌های هوش مصنوعی ممکن است مجبور شوند برای دسترسی به داده‌های باکیفیت، قراردادهای گسترده‌ای با صاحبان حقوق منعقد کنند؛ اتفاقی که می‌تواند هزینه توسعه و بهره‌برداری از مدل‌های هوش مصنوعی را به شکل محسوسی افزایش دهد.

از آنجا که شاکیان در دادخواست خود از نقض حقوق «ده‌ها هزار» اثر سخن گفته‌اند، مجموع خسارت نظری پرونده می‌تواند به چندین میلیارد دلار برسد. ناشران همچنین خواستار دریافت حداکثر خسارت قانونی برای مواردی هستند که اطلاعات مدیریت حقوق مؤلف یا اطلاعات مربوط به کپی‌رایت از آثار حذف یا تغییر داده شده باشد.

آیا این پرونده مسیر صنعت AI را تغییر می‌دهد؟

پرونده جدید در زمانی مطرح شده که فشار حقوقی بر شرکت‌های هوش مصنوعی در آمریکا به‌طور محسوسی افزایش یافته است. هم‌زمان با رشد ارزش‌گذاری این شرکت‌ها و تبدیل مدل‌های مولد به محصولات تجاری اصلی، صاحبان حقوق نیز بیش از گذشته به دنبال دریافت سهم اقتصادی خود از این بازار هستند.

از سوی دیگر، شرکت‌های AI استدلال‌هایی درباره استفاده منصفانه، ماهیت تحول‌آفرین آموزش مدل‌ها و تفاوت میان «یادگیری از آثار» و «توزیع مستقیم آنها» مطرح کرده‌اند. با این حال، استفاده از منابع غیرمجاز و امکان بازتولید مستقیم آثار می‌تواند موضع حقوقی شرکت‌ها را دشوارتر کند.

بنا به گزارش سایت AXIOS، در صورت پیش رفتن این پرونده تا مراحل تعیین‌کننده، نتیجه آن می‌تواند فراتر از Anthropic باشد. یک حکم مهم ممکن است بر نحوه جمع‌آوری داده، قراردادهای صدور مجوز، طراحی مدل‌های مولد و حتی قیمت خدمات هوش مصنوعی در سال‌های آینده تأثیر بگذارد.