نتایج شگفت‌انگیز یک تحقیق؛ فقر و ثروت می‌توانند مغز کودکان را تغییر دهند

یک مطالعه تازه نشان می‌دهد وضعیت مالی خانواده و فرصت‌های محله‌ای، اثر بیشتری بر رشد مغز کودکان دارد تا شیوه فرزندپروری. پژوهشگران دریافته‌اند که شرایط اقتصادی خانواده و سطح اجتماعی-اقتصادی محله، حدود ۱۶ درصد از تفاوت‌های عملکرد مغز کودکان را توضیح می‌دهد؛ رقمی که از نقش ضریب هوشی، سابقه سلامت یا سبک تربیت والدین پررنگ‌تر است.
نتایج این تحقیق در مجله Science منتشر شده و نشان می‌دهد شکاف‌های اقتصادی می‌توانند به‌طور مستقیم بر ساختار و کارکرد مغز اثر بگذارند.

به گزارش ایتنا و به نقل از HealthDay، در این پژوهش، دانشمندان اسکن‌های مغزی نزدیک به ۱۲ هزار کودک ۹ و ۱۰ ساله را بررسی کردند و آنها را با ۶۴۹ عامل مختلف که ممکن است بر رشد کودک اثر بگذارند، مقایسه کردند. در میان همه این عوامل، وضعیت اجتماعی-اقتصادی خانواده بیشترین ارتباط را با رشد مغز نشان داد.
به گفته پژوهشگران، نواحی‌ای از مغز که بیشترین تأثیر را پذیرفته‌اند، همان بخش‌هایی هستند که نسبت به خواب و استرس نیز حساس‌ترند.
این موضوع نشان می‌دهد فشارهای مالی می‌توانند از مسیرهای گوناگون، بر سلامت مغز اثر بگذارند.
 

به گفته یکی از پژوهشگران، هدف این مطالعه آن بود که صدها عامل اثرگذار بر مغز در یک میدان برابر مقایسه شوند و نتیجه نشان داد شرایط اقتصادی، عمیق‌ترین اثر را برجا می‌گذارد.
نکته مهم‌تر آن است که وقتی پژوهشگران اثر وضعیت مالی را در تحلیل خود کنترل کردند، رابطه میان IQ و شاخص‌های مغزی بسیار ضعیف شد یا حتی از بین رفت. در میان کودکانی که در خانواده‌های مرفه‌تر زندگی می‌کردند، این ارتباط تقریباً ناپدید شد.

این یافته‌ها یادآور می‌شود که سلامت مغز فقط محصول ژنتیک یا روش‌های تربیتی نیست، بلکه به امنیت مالی، تغذیه مناسب، آرامش روانی و امکانات محله نیز وابسته است.
پژوهشگران می‌گویند عواملی مانند تأمین نیازهای پایه کودک، از جمله خوراک، مسکن و حمایت عاطفی، می‌توانند مسیر رشد او را تغییر دهند.

در عمل، این نتیجه یک پیام روشن دارد: اگر جامعه به‌دنبال پرورش نسل سالم‌تر و توانمندتر است، باید به شرایط اقتصادی خانواده‌ها و کیفیت محیط زندگی کودکان هم توجه کند. به بیان دیگر، سرمایه‌گذاری روی کودکان فقط در خانه شروع نمی‌شود؛ از اقتصاد خانواده و محله‌ای که در آن بزرگ می‌شوند نیز آغاز می‌شود.