گسترش هوش مصنوعی در جستوجو و مرورگرها در حال نابود کردن وب سنتی است. کاهش ترافیک سایتها، افت درآمد ناشران و سلطه غولهای فناوری بر محتوا، آینده اینترنت آزاد را در هالهای از ابهام فرو برده است.
در حالیکه بسیاری از ناشران آنلاین از کاهش شدید ترافیک و درآمد خود در ماههای اخیر خبر میدهند، کارشناسان هشدار میدهند که هوش مصنوعی در حال دگرگون کردن و حتی نابود کردن ساختار سنتی وب است. ابزارهای جدید هوش مصنوعی اکنون بسیاری از فعالیتهای کاربران در فضای آنلاین را بدون نیاز به بازدید از وبسایتها انجام میدهند.
هوش مصنوعی چگونه وب را محو میکند؟
شرکتهای بزرگ فناوری با هدف تسریع دسترسی کاربران به اطلاعات، در حال جایگزینی مرورگرها و موتورهای جستوجوی سنتی با سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی هستند.
- موزیلا فایرفاکس قابلیت آزمایشی جدیدی معرفی کرده که با نگه داشتن ماوس روی لینکها، خلاصهای از محتوا را با استفاده از هوش مصنوعی نمایش میدهد.
- شرکت Arc توسعه مرورگر فعلی خود را متوقف کرده و روی ساخت مرورگر جدیدی به نام Dia تمرکز دارد که کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی است.
- گوگل نیز با ادغام خلاصههای هوش مصنوعی در نتایج جستوجو، به کاربران امکان میدهد پاسخ خود را بدون کلیک روی صفحات وب بهدست آورند.
گوگل در کنفرانس I/O سال گذشته از راهاندازی خلاصههای هوش مصنوعی در نتایج جستوجو خبر داد و امسال نیز اعلام کرد که حالت هوش مصنوعی، بهصورت پیشفرض در جستجو فعال خواهد بود. با این حال برخی کارشناسان دقت این پاسخها را زیر سؤال بردهاند.
از سوی دیگر، OpenAI با همکاری جانی آیو، طراح مشهور اپل، برنامه ساخت گجتهای هوش مصنوعی خانگی را آغاز کرده است تا پاسخهای مولد هوش مصنوعی را بیشتر وارد زندگی روزمره کاربران کند. همچنین مایکروسافت در کنفرانس اخیر خود از پروژه متنباز جدیدی به نام NLweb رونمایی کرد که به وبسایتها اجازه میدهد چتباتهای اختصاصی خود را بسازند.
تأثیر مخرب هوش مصنوعی بر ناشران و تولیدکنندگان محتوا
گنجینهای از دانش و آثار خلاقانه انسانی طی سه دهه گذشته در وب ایجاد شد؛ از ویکیپدیا و یوتیوب گرفته تا بلاگها و ردیت. اما با رشد هوش مصنوعی، بسیاری نگراناند این انگیزهها از بین برود و چرخه تولید محتوای انسانی متوقف شود.
به گزارش اکسیوس، بسیاری از ناشران اکنون با کاهش چشمگیر ترافیک و افت درآمد مواجهاند. گوگل هرگونه ارتباط میان این کاهش و ویژگیهای جدید جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی را رد میکند، اما هنرمندان و تولیدکنندگان محتوا بیم دارند آثارشان بدون اجازه در مدلهای یادگیری ماشین مورد استفاده قرار گیرد.
- افت محسوس ترافیک ارجاعی از موتورهای جستوجو به وبسایتهای خبری
- کاهش درآمد تبلیغاتی ناشران آنلاین
- نگرانی از سوءاستفاده از آثار خلاقانه در مدلهای هوش مصنوعی
واکنش شرکتهای فناوری: حمایت یا بهرهکشی؟
برخی شرکتهای هوش مصنوعی برای جبران این خسارتها اقداماتی انجام دادهاند. بهعنوان مثال، OpenAI با چند ناشر قرارداد همکاری امضا کرده است. با این حال مشخص نیست این حمایتها بتواند جایگزین ترافیک و درآمد سنتی وب شود.
تجربه مشابهی نیز در گذشته با فیسبوک رخ داد؛ این شرکت وعده حمایت از رسانهها را داد، اما پس از مدتی برنامه را کنار گذاشت و ناشران را بدون پشتوانه رها کرد. کارشناسان هشدار میدهند که وابستگی به شرکتهای بزرگ فناوری برای بقا، خطرناک و ناپایدار است.
آینده مبهم وب سنتی
اکنون بحث تبلیغات در چتباتهای هوش مصنوعی داغ شده است. OpenAI قصد دارد تبلیغات را وارد ChatGPT کند و سایر رقبا نیز بهزودی از این مدل پیروی خواهند کرد. اما پرسش اصلی این است که چه سهمی از درآمد حاصل به تولیدکنندگان محتوای اصلی خواهد رسید؟
گوگل در دو دهه گذشته با ساخت اکوسیستمی بزرگ، امکان رشد ناشران مستقل را فراهم کرد، اما امروز همان ساختار بهدست هوش مصنوعی در حال فروپاشی است. کارشناسان هشدار میدهند که اگر صنعت فناوری راهحلی برای حفظ انگیزه تولید محتوای انسانی پیدا نکند، نهتنها وب، بلکه آینده خود هوش مصنوعی نیز در خطر خواهد بود.
با این حال، تیم برنرزلی مخترع وب معتقد است که وب باید دوباره آزاد شود؛ اینترنت دیگر در خدمت مردم نیست.