سايت خبری فناوری اطلاعات (ايتنا) 31 فروردين 1395 ساعت 15:18 https://www.itna.ir/note/42416/گوی-میدان-دست-شورای-عالی-فضای-مجازی -------------------------------------------------- عنوان : گوی و میدان دست شورای عالی فضای مجازی -------------------------------------------------- ایتنا- شورای‌عالی فضای مجازی در آخرین جلسه خود در سال ۹۲ مقرر کرده بود تا کمیته‌ای تشکیل شود و شوراهای موازی با شورای‌عالی فضای مجازی را بررسی و وظایف را تفکیک و در صورت لزوم منحل کند. متن : انحلال شوراهای موازی با شورای عالی فضای مجازی گرچه مدت ها بود مطرح شده و در روزهای پایانی سال ۹۲ هم در دستور کار این شورای عالی بود اما آنقدر زمان بر شد که پس از کش و قوس های بسیار، حالا در دوره جدید فعالیت این نهاد بالاخره تبدیل به مصوبه شد؛ مانند بسیاری از دستور کارهای دیگر این شورا که گرد زمان به آن نشسته و در نشست های گاه و بیگاه این شورا مجال طرح دوباره نیافته اند. اما نخستین جلسه شورای عالی فضای مجازی در سال ۹۵ از این لحاظ مهم بود که تکلیف شوراهای موازی با شورای عالی فضای مجازی را روشن می کرد؛ مصوبه ای که پس از اجرایی شدن دیگر بهانه محدود بودن فضا برای سیاست گذاری و یا موازی کاری در مسایل راهبردی فضای مجازی را از این شورای عالی خواهد گرفت و انتظار می رود که مسیر جدیدی پیش روی آن گشوده شود. بر این اساس شورای عالی فضای مجازی حکم به انحلال سه شورای عالی انفورماتیک، اطلاع رسانی و افتا داد و شورای عالی فناوری اطلاعات هم با تغییر وظایف و نام جدید از سر راه سیاستگذاری یکپارچه در فضای مجازی کشور کنار گذاشته شد. موضوع شوراهای موازی البته موضوع تازه ای هم نبود بلکه از روزهای پایانی سال ۹۲ در دستور کار این شورا بود و البته نخستین محور از محورهای۱۰ گانه ای که رهبر انقلاب در شهریور ماه گذشته برای این شورا در دوره جدید تعیین کردند. موازی های خاموش اما نگاهی به وضعیت شوراهایی که مدت ها است صحبت از انحلال آنها می شود و البته با توجه به بالادستی بودن شورای عالی فضای مجازی در عرصه سیاست گذاری و مسایل راهبردی و کلان این حوزه از زمان تشکیل این شورا دیگر فلسفه وجودی شان زیر سوال رفته بود؛ نشان می دهد که شاید چندان هم نمی توانستند مانعی برای ایفای نقش شورای عالی فضای مجازی بوده باشند، گرچه انحلال آنها کاملا منطقی به نظر می رسد و باید پیش از اینها هم انجام می شد. در واقع این شوراها از آن جهت که اختیارات و مسوولیت هایی که برای آنها تعریف شده بود موازی با وظایفی است که در تعریف شورای عالی فضای مجازی و حکم تشکیل آن، صادر شده است؛ نهادهای موازی به حساب می آمدند اما در جریان فعالیت نمی توانستند موازی عمل کنند چرا که عملا وجود نداشتند. شورای عالی اطلاع رسانی که باهدف سیاست گذاری در امراطلاع رسانی و هدایت شبکه ها و مراکز اطلاعاتی در سال ۷۷ با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شده بود پس از تشکیل شورای عالی فضای مجازی در اسفندماه سال ۹۰، دیگر تشکیل جلسه نداد و در ۴ سال گذشته بر روی طرح های مرتبط با خط و زبان فارسی در محیط رایانه تمرکز داشت. شورای عالی افتا هم که سیاست گذاری در حوزه امنیت فضای تبادل اطلاعات کشور را از سال ۸۲ بر عهده داشت طی ۱۰ سال اخیر نشستی برگزار نمی کرد. شورای عالی انفورماتیک هم شرایط مشابهی دارد و سال ها است خبری از برگزاری جلسات آن نیست و تنها فعالیت قابل ذکر آن رتبه بندی شرکت های انفورماتیک در سال های اخیر بوده است. در این میان فقط شورای عالی فناوری اطلاعات است که بنابر ماده ۴ قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، برای تعیین اهداف و راهبردهای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، سیاست گذاری، تعیین اولویت ها، برنامه ریزی، حمایت و نظارت بر فعالیت ها و امور مرتبط با فناوری و تبادل اطلاعات تشکیل شده و در یکی دو سال اخیر یعنی در دولت یازدهم جلساتی داشته است و در یک سال گذشته طرح انحلال و یا ادغام آن در شورای عالی فضای مجازی در مجلس هم دنبال می شد. شورایی که قانون برای آن شان سیاست گذاری قایل شده و حالا با تصمیم جدید شورای عالی فضای مجازی باید وظایف راهبردی را به آن شورا سپرده و کارهای اجرایی به آن سپرده شود. مدیریت فضای مجازی؛ عبور از محدودیت منتقدان وجود این شورا را مخل انجام وظایف شورای عالی فضای مجازی می دانستند و با فعال شدن دوباره آن در دولت جدید این انتقادها شدت می گرفت، گرچه حالا هم حکم به تغییر ماهیت را برخی پایان موازی کاری نمی دانند اما اعضای شورا از این تصمیم دفاع کرده و تغییر ماهیت را به معنای انحلال قلمداد می کنند. پیش از این رضا تقی پور وزیر اسبق ارتباطات و عضو حقیقی این شورا گفته بود: علیرغم گذشت چند سال از تشکیل این شورا باید اذعان کرد حوزه محدودی برای مدیریت فضای مجازی در اختیار این شورا قرار داده شده و لازم است همه دستگاه ها و نهادها، ذیل تدابیر این شورا با هماهنگی کامل، کار را به پیش ببرند. اما شوراهای موازی تنها یکی از مسایل این شورا بود چنانکه در حکم رهبری هم علاوه بر انحلال شوراهای عالی موازی این شورا به منظور تحکیم جایگاه فراقوه ای، ۹ ماموریت و وظیفه دیگر تعیین شده بود که تثبیت و تقویت جایگاه مرکز ملی فضای مجازی، ارتقای قدرت سایبری، تربیت نیروی انسانی متخصص، تسریع در راه اندازی شبکه ملی اطلاعات، حفظ امنیت همه جانبه فضای مجازی کشور، ترویج هنجارها و سبک زندگی اسلامی ایرانی، احراز جایگاه و سهم مناسب برای اقتصاد دانش بنیان در فضای مجازی، توسعه محتوا و خدمات کارآمد و تدوین و تصویب نظام های حقوقی مورد نیاز در فضای مجازی از جمله آنها بود. انفعال؛ انتقادی برای تمام فصول شورای عالی فضای مجازی در همین ۴ سال فعالیت خود فراز و نشیب های بسیاری داشته و ادوار مختلفی را سپری کرده که نقطه مشترک آنها برگزاری نامنظم جلسات، روشن نبودن اولویت های کاری، هدف گذاری های بلندمدتی که نتیجه روشنی نداشته و تصمیماتی است که به سرانجام نرسیده است. دوره اول از زمان تشکیل تا یک و نیم سال بعد از آن دورانی پرحاشیه بود که تقریبا هیچ نکته خاصی جز تصویب کلیاتی مربوط به فعالیت خود این شورا نداشت و بعد از آن هم گرچه در فضایی نسبتا آرام و بی حاشیه به سر برد اما انفعال ویژگی بارز این دوران بود. دوران تازه این شورا هم از شهریور ماه سال گذشته شروع شد و امیدواری هایی نسبت به تغییر روند حاکم بر آن با انتخاب دبیر جدید ابراز شد. بررسی عملکرد این مجموعه در سال های پس از تاسیس، حکایت از نقش کمرنگ آن در تحولات سریع فضای مجازی دارد و هرچند دستورکارهای راهبردی داشته اما هیچ کدام به سرانجام خاصی نرسیده است از جمله اینکه تعریف و الزامات تحقق و ایجاد شبکه ملی اطلاعات بیش از دو سال پیش در این شورا به تصویب رسید و بعد از مصوبه شورای عالی فضای مجازی درباره شبکه ملی اطلاعات، وزارت ارتباطات مکلف شد تا سیاست های تعرفه ای شبکه، نحوه رقابت پذیر بودن و سیاست های رقابتی آن را در قبال سایر شبکه های موجود در کشور به مرکز ملی فضای مجازی ارایه کند که هر چند مهلت وزارتخانه یک ماهه بود اما بارها و بارها بعد از آن از سوی دبیر شورا اعلام شد که وزارت ارتباطات گزارشی به شورا ارایه نداده است. حمایت از راه اندازی شبکه های اجتماعی داخلی موضوع دیگری بود که شورا به آن ورود کرد اما این موضوع هم درگیر فضای انفعال شد. تصویب پیوست فرهنگی موضوع دیگری است که همواره عنوان می شد که در دستور کار شورای عالی فضای مجازی است و هنوز هم عنوان می شود که در نوبت بررسی است. سه مصوبه برای یک سال شورای عالی فضای مجازی در سال ۹۴ هم وضعیت مشابهی با سال پیش از آن داشت و در دوره جدید نشانه های زیادی از خروج از انفعال دیده نشد. در سال گذشته این شورا مصوبات انگشت شماری داشت که البته با اولویت های تعیین شده پیش از آن هم چندان مطابقت نداشتند. تصویب سیاست های حاکم بر برنامه ملّی بازی های رایانه ای، راهکار توسعه صادرات نرم افزار و توسعه فضای مجازی ایمن و سالم و ورود به موضوع انتخابات در فضای مجازی تنها مواردی است که در فهرست مصوبات سال گذشته این شورا قرار می گیرد. حالا اما برای سال جدید رییس جمهور به عنوان رییس این شورا تاکید بر برداشتن گام های موثرتر در فضای مجازی دارد و دبیر این شورا، ابوالحسن فیروزآبادی هم می گوید: در سال جاری تلاش می کنیم حوزه هایی که بیشترین فعالیت را در فضای مجازی دارند مورد اهتمام جدی تری قرار گیرند. راه اندازی شبکه ملی اطلاعات، صیانت از فضای مجازی، آموزش عمومی مردم در فضای مجازی و ساماندهی پیام رسان های اجتماعی برخط، خط و زبان فارسی در فضای مجازی، دانشنامه های برخط، تقویت موتورهای جستجوی بومی و ... باز هم در اولویت های اعلامی این شورا قرار می گیرد و البته آنچنان که گفته شده، ۳۰ طرح در صف بررسی این شورا قرار دارند. حالا که موضوع موازی کاری در نخستین روزهای سال جدید برای شورای عالی فضای مجازی حل شده باید دید آیا روندهای دیگر نیز اصلاح می شود و این شورا بالاخره در جایگاه تعریف شده برای آن قرار خواهد گرفت یا خیر. آیا بالاخره تنها متولی سیاست گذاری در حوزه فضای مجازی سرعتش را با سرعت تحولات این فضا تنظیم خواهد کرد؟ آیا در دوران جدید خروجی های شورای عالی فضای مجازی سرعت بیشتری می گیرد و به تمام نیازهای پرشتاب فناوری و حوزه آی .سی .تی ایرانی پاسخ به هنگام داده خواهد شد؟ منبع: ITanalyze.com