جمعه ۲۱ ارديبهشت ۱۳۸۶ ساعت ۲۲:۰۴
در سال 2006، رشد صنعت مخابرات بسيار چشمگير بوده است؛ به طوري که پيشرفتهاي فراوان اين صنعت را ميتوان در اغلب تيترها و عناوين مهم رسانههاي خبري اين سال مشاهده کرد. در اواسط سال 2006، شبکه GSM حدود 2ميليارد مشترک داشت که در پايان سال، حدود 200ميليون مشترک ديگر نيز به اين تعداد اضافه شد. اما به طور کلي، گسترش يک يا چند فناوري خاص در صنعت مخابرات، موجب يکنواخت شدن روند عرضه خدمات و محصولات وابسته به آن فناوري خواهد شد که اين مسأله ميتواند رشد و توسعه صنعت مخابرات را با تهديد مواجه کند.
برخلاف سالهاي گذشته که کارآيي و عملکرد اپراتورها در کانون توجه قرار داشت، در سال 2006، عملکرد سازندگان و فروشندگان تجهيزات مخابراتي، توجه همگان را به خود معطوف کرد. موضوع ادغام اين شرکتها، در سالهاي گذشته نيز مطرح بوده است، اما اين رويداد در سال 2006، به وقوع پيوست.
سال 2006، سال ادغامها
در اين سال چندين شرکت مخابراتي مهم، با هم ادغام شدند؛ از آن جمله ميتوان به شرکت نوکيا اشاره کرد که شبکههاي نه چندان کارامد شرکت زيمنس را خريداري کرد؛ البته تاکنون فقط نام اين دو شرکت با هم ادغام شده است. شرکت آلکاتل نيز، قبل از آنکه موفق به در اختيار گرفتن فناوري UMTS شرکت Nortel شود، با شرکت لوسنت ادغام شد.
اين اقدامات حاکي از آن بود که سازندگان و فروشندگان تجهيزات مخابراتي نتوانستهاند به فشارهاي مالي شديدي که از سوي مشتريان به آنها وارد شده بود، واکنش مناسب نشان دهند و در نتيجه، ميانگين درآمد ناشي از هر کاربر در هر شرکت، تدريجاً کاهش يافته است. از سوي ديگر، عملکرد موفقيتآميز شرکت چيني هواوي نيز، مشکل شرکتهاي غربي را دوچندان کرده بود.
افزايش عرضه خدمات چندگانه در ميان اپراتورها نيز روند ادغام شرکتهاي سازنده تجهيزات مخابراتي را تحت تأثير قرارداد و اين دقيقاً زماني بود که اين شرکتها، براي از بين بردن شکاف ايجاد شده در روند عرضه محصولات خود تلاش ميکردند. در حقيقت، در سال 2006 بود که اپراتورها براي تثبيت موقعيت خود در عرضه خدمات چهارگانه (صدا، تصوير، ديتا و تلويزيون)، وارد عمل شدند. براي مثال، اپراتورFrance Telecom ، با تغيير نام همه خدمات خود به Orange به عرضه خدمات چهارگانه روي آورد و شرکت NTL نيز با خريداري شرکت Virgin، علاقه خود را به عرضه خدمات چهارگانه نشان داد.
هرساله، شاهد هستيم که اپراتورها براي کسب درآمدهاي جديد و قابل اطمينان، به عرضه خدمات جديد ميپردازند. در اين ميان، در پي انتقاد شديد يکي از مأموران کميته ISVR به درآمدهاي بسيار زياد رومينگ اپراتورها در اروپا، لزوم تحقيق و بررسي فوري در اين زمينه، دوچندان شد؛ در نتيجه، ميان اپراتورهاي شبکه GSMA و اين کميته، مناقشه لفظي طولانياي درگرفت.
در سال 2006، نخستين عرضه تجاري خدمات تلويزيوني به روي تلفن همراه نيز آغاز شد که که ميتوانست انتظارات کاربران را که با نزديک شدن به پايان سال افزايش مييافت، پاسخ دهد. در انگلستان، شرکت ودافون با شرکت Sky که ازکانالهاي ماهوارهاي متعلق Rupert Mardoch به کاربران خود خدمات ارائه ميکرد، قرارداد همکاري امضا کرد. کارشناسان اظهار داشتهاند که کاربران خدمات محتوايي اين شرکت، که براي دسترسي به اين خدمات ماهانه مبلغ 10 پوند ميپردازند، به طور متوسط فقط 10 دقيقه در هر ماه از برنامههاي اين کانالها استفاده ميکنند؛ يعني به ازاي هر دقيقه، 1 پوند پرداخت ميکنند که به عقيده کارشناسان، نميتوانند در درازمدت از عهده پرداخت چنين هزينهاي برآيند.
در آمريکا نيز، شرکت Verison با شرکت YouTube يک قرارداد همکاري امضا کرده است؛ YouTube يک سايت ويدئويي آنلاين است که امکان ارسال تصاوير ويديويي شخصي را براي کاربران فراهم ميکند. در واقع، اينگونه تصاوير، نقش پشتيبان را براي Mobile-TV ايفا ميکنند. در ابتدا به نظر ميرسيد که اين روند يک مدل تجاري ايدهآل باشد، اما گزارشها حاکي از آن است که اين مدل تاکنون آنطور که پيشبيني ميشد، سودآور نبوده است.
هزينههاي عرضه اين خدمات بسيار قابل توجه است؛ علاوه بر آن، در بعضي موارد، فقط 20درصد از فيلمهاي ارسالي، مناسبِ پخش بودهاند و بقية آنها، يا کيفيتشان بسيار پاييني بوده است يا جزو برنامههاي مستهجن و غيراخلاقي محسوب شدهاند. مسلماً عرضه خدمات سودآورتر، به شبکههاي پرسرعتتري نياز دارد؛ در نتيجه در سال 2006، بهبود شبکههاي مبتني بر GSM و CDMA به اوج خود رسيد. طرفداران فناوري Wimax نيز براي گسترش اين فناوري، رقابت خود با شبکههاي GSM و CDMA را تشديد کردند؛ بهطوريکه توسعه روزافزون Wimax سيار، براي اين دو شبکه يک تهديد محسوب ميشد.
اپراتورها در پاسخ به اين روند، طرح 3GLTE را مطرح کردند؛ حتي يک کانون تفکر چيني نيز پا را فراتر نهاده و پيشبيني کرده است که بزرگترين بازار مخابراتي جهان (چين)، نسل سوم را پشتسر خواهد گذاشت و به سمت گسترش نسل چهارم پيش خواهد رفت. گزارش اپراتورها مبني بر استقبال فزاينده از فناوري WCDMA در سال 2006، ممکن است تا حدي گمراهکننده باشد؛ بسياري از تلفنهاي پيشرفته که در بازارهاي توسعهيافته کنوني در دسترس هستند، از قابليت ارائه خدمات نسل سوم برخوردار هستند.
تعداد قابل توجهي از اين گوشيها که هماکنون در بازار وجود دارد، يا به درخواست خود مشترکان عرضه شده است يا اينکه به عنوان وسيلهاي در جهت بهبود امکانات در دسترس قرار گرفته است و اين بدان معنا نيست که کاربران از تمام مزاياي خدمات پيشرفتهاي که اين گوشيهاي جديد فراهم ميکنند بهرهمند ميشوند. سال2006، از نظر توسعة فناوريهاي جديد، سال بسيار پرباري بود. در اين سال سرمايهگذاريهاي زيادي در بخش مخابرات انجام شد و از تمام فناوريها، استراتژيها و خدمات گوناگون استفاده شد که البته تمام اين اقدامات با هدف کسب درآمد بيشتر در سال 2007، صورت گرفته است.
اما پيامد اين اقدامات چه خواهد بود؟ آيا عرضه سرويس Mobile-TV در بازارهاي اشباعشده کنوني، با موفقيت همراه خواهد بود؟ آيا شرکتهاي جديد تازهادغامشده ميتوانند با کاهش هزينههاي خود، پاسخگوي تقاضاهاي روزافزون مشتريان اپراتور خود باشند؟ شرکت MCI، به منظور پاسخ به سوالات مطرحشده در زمينه صنعت مخابرات در سال 2007 و بررسي نقاط روشن و مهم اين سال، نظر چند تن از کارشناسان خبره Informa را جويا شده است.
مايک رابرتز ، کارشناس ارشد در امور فناوري و زيرساختهاي مخابراتي در سال 2006، چندين توافقنامه تجاري مهم، ميان شرکتهاي بزرگ مخابراتي امضا شد و همانطور که پيشبيني ميشد، ادغام دو شرکت بزرگ نوکيا و زيمنس با يکديگر شروع شده است. شرکتهاي آلکاتل و لوسنت نيز دو شرکت بزرگ ديگر بودند که با يکديگر ادغام شدند و اکنون، شبکه UMTS شرکت Nortel را نيز در اختيار دارند.
ادغام شرکتهاي آلکاتل، لوسنت و Nortel، يکي از چالشهاي مهمي را که هر شرکت تازهادغامشدة مخابراتي با آن مواجه ميشود، نشان داد؛ اين چالش از تطبيقناپذيري و همتراز نبودن خدمات و محصولات متنوع شرکتهاي ادغامشده ناشي ميشود که بايد در قالب يک شرکت واحد، که همزمان از فناوريهاي مختلفي چون UMTS و WCDMA استفاده ميکند، عرضه شوند. قطعاً يک شرکت تازهتأسيسشده، براي کاهش هزينههاي جاري خود ناچار است که يا محصولات را با هم ادغام کند يا يکي از آنها را حذف کند؛ اين تصميم بايد بهگونهاي اتخاذ شود که تعداد زيادي از مشتريان را از دست ندهند.
در سال 2007، شرکت موتورولا نيز با تغييرات زيادي مواجه خواهد بود. اين شرکت با در اختيار گرفتن بخش CDMA شرکت Nortel، با مشکلاتي مواجه خواهد بود که به نظر نميرسد بتواند از پس حل آنها برآيد. پيش از اين، شرکت موتورولا با شرکت هواوي همکاري مي کرد که اگر اين همکاري به دلايل سياسي نبود، منطقي بود که موتورولا شبکههاي خود را براي سرمايهگذاري مشترک در معرض فروش قرار ميداد؛ اما با شرايط فعلي، به نظر نميرسد که شرکت هواوي نيز براي اين همکاري آمادگي لازم را داشته باشد.
هماکنون، شرکت هواوي مرحله رقابت بر اساس قيمت را پشت سر گذاشته است و براي بهبود کيفيت خدمات خود تلاش ميکند؛ احتمالاً اين روند در سال 2007 نيز ادامه خواهد يافت. به نظر ميرسد روند توسعة بيشتر اين شرکت، در آيندة نيز ادامه يابد. به طور حتم، اين مسأله سبب ميشود که شرکتهاي نهچندانپيشرفتة سازندة تجهيزات مخابراتي، تحت فشار مضاعف قرار گيرند.
با ادامة اين روند، امکان خريد شرکتهاي کوچک غربي توسط شرکتهاي چيني سازندة تجهيزات مخابراتي، فراهم ميشود که البته اين امر تا حد زيادي به مسائل سياسي و فرهنگي بستگي دارد. البته در اينصورت، هزينههاي شرکتهاي چيني زياد خواهد شد و حاشية سود آنها کاهش خواهد يافت.
به نظر ميرسد بهترين فرصت براي توسعة شرکتهاي سازندة تجهيزات مخابراتي، همگرايي فناوريها و محصولات است؛ زيرا همة اين شرکتها براي رسيدن به سطح درآمدي مطلوب با يکديگر در رقابت هستند؛ به عنوان مثال، شرکت موتورولا در زمينة فروش محصولات به بنگاههاي بزرگ و تجهيزات باند وسيع ثابت ، موفقيت زيادي داشته است؛ اما در بخش ارتباطات سيار، کمرنگ ظاهر شده است؛ بنابراين، اين شرکت براي همگرا شدن، نياز دارد که بخش تلفن همراه خود را نيز تقويت کند. يا شرکت اريکسون که در بخش ارتباطات سيار برتري قابل توجهي دارد، ولي در بخش ارتباطات ثابت بسيار کمفعاليت بوده است؛ اين شرکت نيز براي توسعة بيشتر، بايد به تقويت بخش ثابت خود، چه از ديدگاه شرکتهاي مخابراتي و چه در زمينة IP بپردازد. بنابراين سازندگان تجهيزات مخابراتي، براي توسعه و گسترش همهجانبه در بازارهاي مختلف، بايد در تمام بخشهاي مخابراتي همگرا شوند.
به نظر ميرسد دو شرکت برتر، يعني اريکسون و نوکيا-زيمنس بتوانند در کوتاهمدت، وضعيت بيخطري داشته باشند. مرحلة بعد در جهت توسعة اين شرکتها طي سالهاي آينده، تمرکز بر عرضة خدمات نرمافزاري است که انتظار ميرود بيشترين ميزان درآمد اين شرکتها، از بهبود امکانات نرمافزاري حاصل گردد. اپراتورها براي خدمات مبتني بر فناوري HSPA به طور حتم از وجود شرکتهاي تأمينکنندة محصولات فعلي خود بهره خواهند برد.
در کنار ادغام شرکتهاي "آلکاتل، لوسنت و Nortel" و شرکتهاي "نوکيا و زيمنس"، رويداد مهم ديگري که ممکن است در مدت زمان کوتاهي اتفاق افتد، اين است که شرکت اريکسون ميتواند سهم قابل توجهي از بازار تجهيزات سيار را بهدست آورد؛ زيرا اين شرکت از خط توليد باثبات و قدرتمندي بهرهمند است و همچنان ميتواند به دور از چالشهاي ناشي از ادغام شرکتها، بر بازار عرضة محصولات سيار، کنترل و تمرکز داشته باشد.
نيک لين ، کارشناس ارشد در امور کاربردها و ارايه محتوا در ارتباطات سيار
امضاي قرارداد همکاري ميان دو شرکت ودافون و Sky که به موجب آن، عرضة سرويس Mobile-TV آغاز شد، مهمترين رويداد سال 2006 بود؛ بر طبق اين قرارداد، شرکت Sky به پخش برنامه کانالهاي ماهوارهاي براي مشترکان تلفن همراه ودافون اقدام ميکند. البته عرضة اين سرويس هنوز به مرحلة سودآوري نرسيده است.
اما اين پرسش همچنان باقي است که آيا عرضة خدمات محتوايي بر روي تلفن همراه ميتواند سهم عمدهاي از بازار را به خود اختصاص دهد؟ در سال 2007، شاهد خواهيم بود که اپراتورهاي بيشتري، اين خدمات جديد را به مشترکان خود عرضه خواهند کرد و به آنها در مورد استفاده از خدمات فعلي مانند نرمافزارهاي بازي، موسيقي و برنامههاي تلويزيوني، آموزشهاي لازم را نيز ارائه خواهند داد. به تدريج اپراتورها، معرفي مفاهيم جديدي چون جستجو و محتوا به همراه تبليغات را آغاز خواهند کرد. در سال 2007، همزمان با امضاي قراردادهاي تجاري، روند مفاهيم جديد نيز آغاز ميشود.
اما اين موضوع نيز با نگرانيهاي خاص خود همراه است؛ زيرا زماني شبکة پرسرعت HSPA در دسترس کاربران قرار ميگيرد که کاربران تجربه کافي براي استفاده از اين امکانات را ندارند؛ بنابراين، اپراتورها بايد تجربة آنان را در استفاده از اين خدمات محتوايي، تا حد زيادي افزايش دهند و تا آن زمان، انتظارات درآمدي خود را در حد پاييني نگه دارند.
در سال 2007، استفاده از آگهيهاي بازرگاني به عنوان وسيلهاي براي تأمين بودجة خدمات محتوايي، گسترش خواهد يافت؛ در واقع براي عرضة بيشتر اين خدمات، آگهيهاي بازرگاني بسيار مؤثر خواهد بود.
طي يک تحقيق و بررسي که از دوهزار استفادهکننده خدمات محتوايي در انگلستان به عمل آمد، مشخص شد که 56درصد از اين کاربران، از وجود ارايه سرويس Mobile-TV آگاه بودند و حدود 5درصد نيز، از موبايل خود براي ديدن برنامههاي تلويزيوني استفاده ميکنند که اين رقم بسيار در خور توجه است.
اما در حدود 63درصد از پاسخدهندگان به اين نظرسنجي، تمايلي براي استفاده از سرويس Mobile-TV نداشتند. 15درصد نيز علاقهمند بهکارگيري اين سرويس بودند؛ اما اعلام کردند که توان پرداخت هزينههاي آن را ندارند. اين بررسي نشان ميدهد که فقط 20درصد از کاربران خدمات محتوايي در انگلستان، براي استفاده از سرويس Mobile-TV آمادگي دارند و فقط يکدرصد از اين ميزان، در ازاي دسترسي به اين خدمات آماده پرداخت ماهانه مبلغ 10 پوند هستند. با توجه به اين موارد، اگر بخواهيم سرويس MobileTV را به طور رايگان در اختيار مشترکان انگليسي قرار دهيم فقط 37درصد از کل مشترکان، جذب بازار اين سرويس خواهند شد؛ اما اگر براي عرضة اين سرويس مبلغي کمتر از 10 پوند مطالبه کنيم، تعداد مصرفکنندگان به 22درصد ميرسد؛ ولي با مطالبة يک مبلغ 10پوندي، اين تعداد به حدود يکدرصد خواهد رسيد. اينجاست که به نقش مؤثر آگهيهاي بازرگاني در کاهش هزينه ارايه خدمات محتوايي پي ميبريم.
ديويد مککوين ،کارشناس ارشد در امور گوشيهاي تلفن همراه و فناوريهاي مرتبط
بازار مخابراتي در سال 2006، دوقطبي بود؛ زيرا از يک سو، توليد و عرضة مداوم تجهيزات ارزانقيمت به بازارهاي درحالتوسعه، براي سازندگان اين تجهيزات بسيار وقتگير بود؛ از طرف ديگر، فراهمکردن گوشيهاي مجهز به امکانات دريافت برنامههاي تلويزيوني با رشد قابل توجهي همراه بوده است.
اگر چه رشد توليد گوشيهاي ارزان قيمت در سال 2007 ادامه خواهد داشت، اما تأکيد اصلي بر توليد گوشيهاي مناسب براي نسل سوم خواهد بود. همچنين در سال 2007، عرضة گوشيهاي نسل سوم در بسياري از بازارهاي پيشرفته با استقبال فراوان روبرو خواهد شد.
در بخش گوشيهاي پيشرفته و گران قيمت، ورود فناوري HSDPA را پيشبيني ميکنيم. شرکت نوکيا اعلام کرده است که 50درصد از گوشيهاي پيشترفتة اين شرکت، در آيندة نزديک به فناوريهاي HSDPA و WiFi مجهز خواهند شد.
در سال 2007، فناوري HSDPA فقط منحصر بر لپتاپها نخواهد بود؛ بلکه اين فناوري در ساير تجهيزات مخابراتي نيز بهکار برده خواهد شد. البته در حال حاضر، گوشيهاي مجهز به اين فناوري در دسترس است و در اين زمينه، شرکتهاي توليدکنندة کرهاي، از رقباي خود پيشي گرفتهاند.
در سال 2007، سهم عمدة بازار مخابراتي، به جاي ترمينالهاي پيشرفته، به تجهيزات نسل سوم اختصاص خواهد يافت و شرکتهاي توليدکنندة چيني، مانند هواوي و ZTE، با مشارکت چند اپراتور اروپايي در اين زمينه پيشقدم خواهند بود.
شرکتهاي پيشرو در بازار سال 2006، توانستهاند موقعيت خود را تثبيت و تقويت کنند. در سال 2006، 85درصد از کل گوشيهاي فروختهشده در بازار، متعلق به 6 بازيگر اصلي اين عرصه بوده است که عبارتند از: نوکيا، موتورولا، سامسونگ، اريکسون، LG و BenQ. در سال 2007، نسبت فروش گوشيهاي موبايل شرکتهاي مذکور به غير از BenQ، مشابه سال 2006 خواهد بود.
شرکتهاي مذکور، در سال 2006، به پيشرفتهاي زيادي دستيافتهاند که از ميان آنها، شرکت موتورولا با عرضة موفقيتآميز گوشيهاي Razr، درآمد فراواني را کسب کرد. اين شرکت تا کنون 50ميليون گوشي Razr را به بازار عرضه کرده است که اين رقم بسيار قابل توجه است. اما اگر موتورولا نتواند محصول ديگري را توليد کند که با استقبال مشابه گوشي Razr روبرو شود، با مشکل مواجه خواهد شد.
در سال 2007، جايگاه برخي از اين 5 شرکت برتر، دست به دست خواهد شد و سهم بازار سوني-اريکسون نسبت به ساير شرکتها بيشتر خواهد بود. نام اين شرکت از برندهايي چون سوني تشکيل شده است که در محصولاتي از قبيل واکمن بسيار موفق عمل کرده است و احتمالاً اين موفقيت در زمينة دوربينهاي Cybershot نيز تکرار خواهد شد. هماکنون، شرکت سوني- اريکسون در ژاپن، در حال ارايه تلفنهاي تلويزيوندار Bravia است. (Bravia، برند تلويزيونهاي LCD پيشرفته سوني است.)
در سال 2007، نسل جديد تلفنهاي مجهز به WCDMA رواج خواهد يافت؛ بهطوريکه گوشيهاي تلفن همراه مجهز به اين فناوري، غلبه بيشتري بر بازار خواهند داشت.
دوين کفيلوتو ، کارشناس ارشد مسائل مربوط به ظهور بازارهاي مخابراتي جديد
در سال 2006، يکپارچهسازي در بعضي از بخشهاي مخابرات، مهمترين عاملي بود که اين بازارها را به سمت توسعه و پيشترفت سوق داد. اغلب بازارهاي منطقهاي در اختيار اپراتورهاي منطقهاي، که از تجربة بسيار خوبي در اين مناطق بهرهمند هستند، بوده است. البته اين بدان معنا نيست که اپراتورهاي غربي براي فعاليت در بازارهاي اين مناطق مناسب نبودهاند يا نيستند؛ بلکه اگر به طرحها و برنامههاي مربوط به گسترش رشد اين بازارها توجه کنيم، درمييابيم که اغلب اين طرحها به سمت اروپاي شرقي منتقل شدهاند.
با آغاز سال 2007، بازارهاي بسيار کمي براي يکپارچهسازي وجود خواهد داشت؛ با وجود اين، روند يکپارچهسازي ادامه خواهد يافت؛ اما اين روند در مقياس وسيعي که در سال 2006 با آن روبرو بوديم، انجام نخواهد شد. در اين سال، خصوصيسازي فقط در بعضي از اپراتورهاي دولتي مبتني بر ساختار PTT انجام خواهد شد و همزمان با خصوصي شدن اين اپراتورها، سرمايهگذاري اپراتورهاي خارجي در اين بخش نيز افزايش خواهد يافت.
شرکتهاي نظير MTN که بسيار خوب عمل کردهاند و اپراتورهايي همانند MTC و Orascom، در خليج فارس سرمايهگذاريهاي سودآورتري انجام دادهاند.
در سال 2007، تعداد قراردادهاي خدمات مديريتشده افزايش مييابد. هماکنون بازار اين خدمات در مناطق روستايي رشد قابل توجهي دارد. اپراتورهاي بايد از اين فرصت استفاده کنند و شبکههاي خود را در اين مناطق توسعه دهند و با وجود کاهش درآمد خدمات صوتي، هزينة اين خدمات را نيز تا حد امکان کاهش دهند.
در مورد گوشيهاي تلفن همراه نيز بايد گفت که برنامة سازمان GSMA در زمينه توليد گوشيهاي کمهزينه و ترويج ان در برخي بازارها به نتيجه رسيده است و از اين پس، روابط حاکم بر بازار، تعيينکنندة ادامة اين روند خواهد بود. بهطوريکه سازندگاني که در اين طرح شرکت نکردهاند نيز ميتوانند محصولات خود را در اين بازارها عرضه کنند.
در سال 2007، عرضة خدمات صوتي همچنان محور اصلي خدمات مخابراتي خواهد بود و بازار خدمات ديتا رشد چنداني نخواهد يافت. اگر چه در حال حاضر، اغلب اپراتورها به عرضة خدمات 3G و GPRS روي آوردهاند، اما خدمات ديتا فقط در حد ارائة سرويس SMS و خدمات ارزشافزودة ساده مبتني بر آن ادامه مييابد.
اميدواريم در سال 2007، شاهد افزايش رقابت در بازار مخابراتي باشيم؛ چراکه در بسياري از بازارهاي مخابراتي فقط دو اپراتور وجود دارد. در بازارهاي کشورهاي آفريقايي، تاکنون هيچکدام از اپراتورها، استراتژيهاي خاصي را در مورد نوآوري در تعرفهبندي خدمات به کار نبردهاند؛ ما اميدواريم در سال 2007، با افزايش سطح رقابت در اين بازارها، شاهد تغيير اين وضعيت باشيم.
برخلاف سالهاي گذشته که کارآيي و عملکرد اپراتورها در کانون توجه قرار داشت، در سال 2006، عملکرد سازندگان و فروشندگان تجهيزات مخابراتي، توجه همگان را به خود معطوف کرد. موضوع ادغام اين شرکتها، در سالهاي گذشته نيز مطرح بوده است، اما اين رويداد در سال 2006، به وقوع پيوست.
سال 2006، سال ادغامها
در اين سال چندين شرکت مخابراتي مهم، با هم ادغام شدند؛ از آن جمله ميتوان به شرکت نوکيا اشاره کرد که شبکههاي نه چندان کارامد شرکت زيمنس را خريداري کرد؛ البته تاکنون فقط نام اين دو شرکت با هم ادغام شده است. شرکت آلکاتل نيز، قبل از آنکه موفق به در اختيار گرفتن فناوري UMTS شرکت Nortel شود، با شرکت لوسنت ادغام شد.
اين اقدامات حاکي از آن بود که سازندگان و فروشندگان تجهيزات مخابراتي نتوانستهاند به فشارهاي مالي شديدي که از سوي مشتريان به آنها وارد شده بود، واکنش مناسب نشان دهند و در نتيجه، ميانگين درآمد ناشي از هر کاربر در هر شرکت، تدريجاً کاهش يافته است. از سوي ديگر، عملکرد موفقيتآميز شرکت چيني هواوي نيز، مشکل شرکتهاي غربي را دوچندان کرده بود.
افزايش عرضه خدمات چندگانه در ميان اپراتورها نيز روند ادغام شرکتهاي سازنده تجهيزات مخابراتي را تحت تأثير قرارداد و اين دقيقاً زماني بود که اين شرکتها، براي از بين بردن شکاف ايجاد شده در روند عرضه محصولات خود تلاش ميکردند. در حقيقت، در سال 2006 بود که اپراتورها براي تثبيت موقعيت خود در عرضه خدمات چهارگانه (صدا، تصوير، ديتا و تلويزيون)، وارد عمل شدند. براي مثال، اپراتورFrance Telecom ، با تغيير نام همه خدمات خود به Orange به عرضه خدمات چهارگانه روي آورد و شرکت NTL نيز با خريداري شرکت Virgin، علاقه خود را به عرضه خدمات چهارگانه نشان داد.
هرساله، شاهد هستيم که اپراتورها براي کسب درآمدهاي جديد و قابل اطمينان، به عرضه خدمات جديد ميپردازند. در اين ميان، در پي انتقاد شديد يکي از مأموران کميته ISVR به درآمدهاي بسيار زياد رومينگ اپراتورها در اروپا، لزوم تحقيق و بررسي فوري در اين زمينه، دوچندان شد؛ در نتيجه، ميان اپراتورهاي شبکه GSMA و اين کميته، مناقشه لفظي طولانياي درگرفت.
در سال 2006، نخستين عرضه تجاري خدمات تلويزيوني به روي تلفن همراه نيز آغاز شد که که ميتوانست انتظارات کاربران را که با نزديک شدن به پايان سال افزايش مييافت، پاسخ دهد. در انگلستان، شرکت ودافون با شرکت Sky که ازکانالهاي ماهوارهاي متعلق Rupert Mardoch به کاربران خود خدمات ارائه ميکرد، قرارداد همکاري امضا کرد. کارشناسان اظهار داشتهاند که کاربران خدمات محتوايي اين شرکت، که براي دسترسي به اين خدمات ماهانه مبلغ 10 پوند ميپردازند، به طور متوسط فقط 10 دقيقه در هر ماه از برنامههاي اين کانالها استفاده ميکنند؛ يعني به ازاي هر دقيقه، 1 پوند پرداخت ميکنند که به عقيده کارشناسان، نميتوانند در درازمدت از عهده پرداخت چنين هزينهاي برآيند.
در آمريکا نيز، شرکت Verison با شرکت YouTube يک قرارداد همکاري امضا کرده است؛ YouTube يک سايت ويدئويي آنلاين است که امکان ارسال تصاوير ويديويي شخصي را براي کاربران فراهم ميکند. در واقع، اينگونه تصاوير، نقش پشتيبان را براي Mobile-TV ايفا ميکنند. در ابتدا به نظر ميرسيد که اين روند يک مدل تجاري ايدهآل باشد، اما گزارشها حاکي از آن است که اين مدل تاکنون آنطور که پيشبيني ميشد، سودآور نبوده است.
هزينههاي عرضه اين خدمات بسيار قابل توجه است؛ علاوه بر آن، در بعضي موارد، فقط 20درصد از فيلمهاي ارسالي، مناسبِ پخش بودهاند و بقية آنها، يا کيفيتشان بسيار پاييني بوده است يا جزو برنامههاي مستهجن و غيراخلاقي محسوب شدهاند. مسلماً عرضه خدمات سودآورتر، به شبکههاي پرسرعتتري نياز دارد؛ در نتيجه در سال 2006، بهبود شبکههاي مبتني بر GSM و CDMA به اوج خود رسيد. طرفداران فناوري Wimax نيز براي گسترش اين فناوري، رقابت خود با شبکههاي GSM و CDMA را تشديد کردند؛ بهطوريکه توسعه روزافزون Wimax سيار، براي اين دو شبکه يک تهديد محسوب ميشد.
اپراتورها در پاسخ به اين روند، طرح 3GLTE را مطرح کردند؛ حتي يک کانون تفکر چيني نيز پا را فراتر نهاده و پيشبيني کرده است که بزرگترين بازار مخابراتي جهان (چين)، نسل سوم را پشتسر خواهد گذاشت و به سمت گسترش نسل چهارم پيش خواهد رفت. گزارش اپراتورها مبني بر استقبال فزاينده از فناوري WCDMA در سال 2006، ممکن است تا حدي گمراهکننده باشد؛ بسياري از تلفنهاي پيشرفته که در بازارهاي توسعهيافته کنوني در دسترس هستند، از قابليت ارائه خدمات نسل سوم برخوردار هستند.
تعداد قابل توجهي از اين گوشيها که هماکنون در بازار وجود دارد، يا به درخواست خود مشترکان عرضه شده است يا اينکه به عنوان وسيلهاي در جهت بهبود امکانات در دسترس قرار گرفته است و اين بدان معنا نيست که کاربران از تمام مزاياي خدمات پيشرفتهاي که اين گوشيهاي جديد فراهم ميکنند بهرهمند ميشوند. سال2006، از نظر توسعة فناوريهاي جديد، سال بسيار پرباري بود. در اين سال سرمايهگذاريهاي زيادي در بخش مخابرات انجام شد و از تمام فناوريها، استراتژيها و خدمات گوناگون استفاده شد که البته تمام اين اقدامات با هدف کسب درآمد بيشتر در سال 2007، صورت گرفته است.
اما پيامد اين اقدامات چه خواهد بود؟ آيا عرضه سرويس Mobile-TV در بازارهاي اشباعشده کنوني، با موفقيت همراه خواهد بود؟ آيا شرکتهاي جديد تازهادغامشده ميتوانند با کاهش هزينههاي خود، پاسخگوي تقاضاهاي روزافزون مشتريان اپراتور خود باشند؟ شرکت MCI، به منظور پاسخ به سوالات مطرحشده در زمينه صنعت مخابرات در سال 2007 و بررسي نقاط روشن و مهم اين سال، نظر چند تن از کارشناسان خبره Informa را جويا شده است.
مايک رابرتز ، کارشناس ارشد در امور فناوري و زيرساختهاي مخابراتي در سال 2006، چندين توافقنامه تجاري مهم، ميان شرکتهاي بزرگ مخابراتي امضا شد و همانطور که پيشبيني ميشد، ادغام دو شرکت بزرگ نوکيا و زيمنس با يکديگر شروع شده است. شرکتهاي آلکاتل و لوسنت نيز دو شرکت بزرگ ديگر بودند که با يکديگر ادغام شدند و اکنون، شبکه UMTS شرکت Nortel را نيز در اختيار دارند.
ادغام شرکتهاي آلکاتل، لوسنت و Nortel، يکي از چالشهاي مهمي را که هر شرکت تازهادغامشدة مخابراتي با آن مواجه ميشود، نشان داد؛ اين چالش از تطبيقناپذيري و همتراز نبودن خدمات و محصولات متنوع شرکتهاي ادغامشده ناشي ميشود که بايد در قالب يک شرکت واحد، که همزمان از فناوريهاي مختلفي چون UMTS و WCDMA استفاده ميکند، عرضه شوند. قطعاً يک شرکت تازهتأسيسشده، براي کاهش هزينههاي جاري خود ناچار است که يا محصولات را با هم ادغام کند يا يکي از آنها را حذف کند؛ اين تصميم بايد بهگونهاي اتخاذ شود که تعداد زيادي از مشتريان را از دست ندهند.
در سال 2007، شرکت موتورولا نيز با تغييرات زيادي مواجه خواهد بود. اين شرکت با در اختيار گرفتن بخش CDMA شرکت Nortel، با مشکلاتي مواجه خواهد بود که به نظر نميرسد بتواند از پس حل آنها برآيد. پيش از اين، شرکت موتورولا با شرکت هواوي همکاري مي کرد که اگر اين همکاري به دلايل سياسي نبود، منطقي بود که موتورولا شبکههاي خود را براي سرمايهگذاري مشترک در معرض فروش قرار ميداد؛ اما با شرايط فعلي، به نظر نميرسد که شرکت هواوي نيز براي اين همکاري آمادگي لازم را داشته باشد.
هماکنون، شرکت هواوي مرحله رقابت بر اساس قيمت را پشت سر گذاشته است و براي بهبود کيفيت خدمات خود تلاش ميکند؛ احتمالاً اين روند در سال 2007 نيز ادامه خواهد يافت. به نظر ميرسد روند توسعة بيشتر اين شرکت، در آيندة نيز ادامه يابد. به طور حتم، اين مسأله سبب ميشود که شرکتهاي نهچندانپيشرفتة سازندة تجهيزات مخابراتي، تحت فشار مضاعف قرار گيرند.
با ادامة اين روند، امکان خريد شرکتهاي کوچک غربي توسط شرکتهاي چيني سازندة تجهيزات مخابراتي، فراهم ميشود که البته اين امر تا حد زيادي به مسائل سياسي و فرهنگي بستگي دارد. البته در اينصورت، هزينههاي شرکتهاي چيني زياد خواهد شد و حاشية سود آنها کاهش خواهد يافت.
به نظر ميرسد بهترين فرصت براي توسعة شرکتهاي سازندة تجهيزات مخابراتي، همگرايي فناوريها و محصولات است؛ زيرا همة اين شرکتها براي رسيدن به سطح درآمدي مطلوب با يکديگر در رقابت هستند؛ به عنوان مثال، شرکت موتورولا در زمينة فروش محصولات به بنگاههاي بزرگ و تجهيزات باند وسيع ثابت ، موفقيت زيادي داشته است؛ اما در بخش ارتباطات سيار، کمرنگ ظاهر شده است؛ بنابراين، اين شرکت براي همگرا شدن، نياز دارد که بخش تلفن همراه خود را نيز تقويت کند. يا شرکت اريکسون که در بخش ارتباطات سيار برتري قابل توجهي دارد، ولي در بخش ارتباطات ثابت بسيار کمفعاليت بوده است؛ اين شرکت نيز براي توسعة بيشتر، بايد به تقويت بخش ثابت خود، چه از ديدگاه شرکتهاي مخابراتي و چه در زمينة IP بپردازد. بنابراين سازندگان تجهيزات مخابراتي، براي توسعه و گسترش همهجانبه در بازارهاي مختلف، بايد در تمام بخشهاي مخابراتي همگرا شوند.
به نظر ميرسد دو شرکت برتر، يعني اريکسون و نوکيا-زيمنس بتوانند در کوتاهمدت، وضعيت بيخطري داشته باشند. مرحلة بعد در جهت توسعة اين شرکتها طي سالهاي آينده، تمرکز بر عرضة خدمات نرمافزاري است که انتظار ميرود بيشترين ميزان درآمد اين شرکتها، از بهبود امکانات نرمافزاري حاصل گردد. اپراتورها براي خدمات مبتني بر فناوري HSPA به طور حتم از وجود شرکتهاي تأمينکنندة محصولات فعلي خود بهره خواهند برد.
در کنار ادغام شرکتهاي "آلکاتل، لوسنت و Nortel" و شرکتهاي "نوکيا و زيمنس"، رويداد مهم ديگري که ممکن است در مدت زمان کوتاهي اتفاق افتد، اين است که شرکت اريکسون ميتواند سهم قابل توجهي از بازار تجهيزات سيار را بهدست آورد؛ زيرا اين شرکت از خط توليد باثبات و قدرتمندي بهرهمند است و همچنان ميتواند به دور از چالشهاي ناشي از ادغام شرکتها، بر بازار عرضة محصولات سيار، کنترل و تمرکز داشته باشد.
نيک لين ، کارشناس ارشد در امور کاربردها و ارايه محتوا در ارتباطات سيار
امضاي قرارداد همکاري ميان دو شرکت ودافون و Sky که به موجب آن، عرضة سرويس Mobile-TV آغاز شد، مهمترين رويداد سال 2006 بود؛ بر طبق اين قرارداد، شرکت Sky به پخش برنامه کانالهاي ماهوارهاي براي مشترکان تلفن همراه ودافون اقدام ميکند. البته عرضة اين سرويس هنوز به مرحلة سودآوري نرسيده است.
اما اين پرسش همچنان باقي است که آيا عرضة خدمات محتوايي بر روي تلفن همراه ميتواند سهم عمدهاي از بازار را به خود اختصاص دهد؟ در سال 2007، شاهد خواهيم بود که اپراتورهاي بيشتري، اين خدمات جديد را به مشترکان خود عرضه خواهند کرد و به آنها در مورد استفاده از خدمات فعلي مانند نرمافزارهاي بازي، موسيقي و برنامههاي تلويزيوني، آموزشهاي لازم را نيز ارائه خواهند داد. به تدريج اپراتورها، معرفي مفاهيم جديدي چون جستجو و محتوا به همراه تبليغات را آغاز خواهند کرد. در سال 2007، همزمان با امضاي قراردادهاي تجاري، روند مفاهيم جديد نيز آغاز ميشود.
اما اين موضوع نيز با نگرانيهاي خاص خود همراه است؛ زيرا زماني شبکة پرسرعت HSPA در دسترس کاربران قرار ميگيرد که کاربران تجربه کافي براي استفاده از اين امکانات را ندارند؛ بنابراين، اپراتورها بايد تجربة آنان را در استفاده از اين خدمات محتوايي، تا حد زيادي افزايش دهند و تا آن زمان، انتظارات درآمدي خود را در حد پاييني نگه دارند.
در سال 2007، استفاده از آگهيهاي بازرگاني به عنوان وسيلهاي براي تأمين بودجة خدمات محتوايي، گسترش خواهد يافت؛ در واقع براي عرضة بيشتر اين خدمات، آگهيهاي بازرگاني بسيار مؤثر خواهد بود.
طي يک تحقيق و بررسي که از دوهزار استفادهکننده خدمات محتوايي در انگلستان به عمل آمد، مشخص شد که 56درصد از اين کاربران، از وجود ارايه سرويس Mobile-TV آگاه بودند و حدود 5درصد نيز، از موبايل خود براي ديدن برنامههاي تلويزيوني استفاده ميکنند که اين رقم بسيار در خور توجه است.
اما در حدود 63درصد از پاسخدهندگان به اين نظرسنجي، تمايلي براي استفاده از سرويس Mobile-TV نداشتند. 15درصد نيز علاقهمند بهکارگيري اين سرويس بودند؛ اما اعلام کردند که توان پرداخت هزينههاي آن را ندارند. اين بررسي نشان ميدهد که فقط 20درصد از کاربران خدمات محتوايي در انگلستان، براي استفاده از سرويس Mobile-TV آمادگي دارند و فقط يکدرصد از اين ميزان، در ازاي دسترسي به اين خدمات آماده پرداخت ماهانه مبلغ 10 پوند هستند. با توجه به اين موارد، اگر بخواهيم سرويس MobileTV را به طور رايگان در اختيار مشترکان انگليسي قرار دهيم فقط 37درصد از کل مشترکان، جذب بازار اين سرويس خواهند شد؛ اما اگر براي عرضة اين سرويس مبلغي کمتر از 10 پوند مطالبه کنيم، تعداد مصرفکنندگان به 22درصد ميرسد؛ ولي با مطالبة يک مبلغ 10پوندي، اين تعداد به حدود يکدرصد خواهد رسيد. اينجاست که به نقش مؤثر آگهيهاي بازرگاني در کاهش هزينه ارايه خدمات محتوايي پي ميبريم.
ديويد مککوين ،کارشناس ارشد در امور گوشيهاي تلفن همراه و فناوريهاي مرتبط
بازار مخابراتي در سال 2006، دوقطبي بود؛ زيرا از يک سو، توليد و عرضة مداوم تجهيزات ارزانقيمت به بازارهاي درحالتوسعه، براي سازندگان اين تجهيزات بسيار وقتگير بود؛ از طرف ديگر، فراهمکردن گوشيهاي مجهز به امکانات دريافت برنامههاي تلويزيوني با رشد قابل توجهي همراه بوده است.
اگر چه رشد توليد گوشيهاي ارزان قيمت در سال 2007 ادامه خواهد داشت، اما تأکيد اصلي بر توليد گوشيهاي مناسب براي نسل سوم خواهد بود. همچنين در سال 2007، عرضة گوشيهاي نسل سوم در بسياري از بازارهاي پيشرفته با استقبال فراوان روبرو خواهد شد.
در بخش گوشيهاي پيشرفته و گران قيمت، ورود فناوري HSDPA را پيشبيني ميکنيم. شرکت نوکيا اعلام کرده است که 50درصد از گوشيهاي پيشترفتة اين شرکت، در آيندة نزديک به فناوريهاي HSDPA و WiFi مجهز خواهند شد.
در سال 2007، فناوري HSDPA فقط منحصر بر لپتاپها نخواهد بود؛ بلکه اين فناوري در ساير تجهيزات مخابراتي نيز بهکار برده خواهد شد. البته در حال حاضر، گوشيهاي مجهز به اين فناوري در دسترس است و در اين زمينه، شرکتهاي توليدکنندة کرهاي، از رقباي خود پيشي گرفتهاند.
در سال 2007، سهم عمدة بازار مخابراتي، به جاي ترمينالهاي پيشرفته، به تجهيزات نسل سوم اختصاص خواهد يافت و شرکتهاي توليدکنندة چيني، مانند هواوي و ZTE، با مشارکت چند اپراتور اروپايي در اين زمينه پيشقدم خواهند بود.
شرکتهاي پيشرو در بازار سال 2006، توانستهاند موقعيت خود را تثبيت و تقويت کنند. در سال 2006، 85درصد از کل گوشيهاي فروختهشده در بازار، متعلق به 6 بازيگر اصلي اين عرصه بوده است که عبارتند از: نوکيا، موتورولا، سامسونگ، اريکسون، LG و BenQ. در سال 2007، نسبت فروش گوشيهاي موبايل شرکتهاي مذکور به غير از BenQ، مشابه سال 2006 خواهد بود.
شرکتهاي مذکور، در سال 2006، به پيشرفتهاي زيادي دستيافتهاند که از ميان آنها، شرکت موتورولا با عرضة موفقيتآميز گوشيهاي Razr، درآمد فراواني را کسب کرد. اين شرکت تا کنون 50ميليون گوشي Razr را به بازار عرضه کرده است که اين رقم بسيار قابل توجه است. اما اگر موتورولا نتواند محصول ديگري را توليد کند که با استقبال مشابه گوشي Razr روبرو شود، با مشکل مواجه خواهد شد.
در سال 2007، جايگاه برخي از اين 5 شرکت برتر، دست به دست خواهد شد و سهم بازار سوني-اريکسون نسبت به ساير شرکتها بيشتر خواهد بود. نام اين شرکت از برندهايي چون سوني تشکيل شده است که در محصولاتي از قبيل واکمن بسيار موفق عمل کرده است و احتمالاً اين موفقيت در زمينة دوربينهاي Cybershot نيز تکرار خواهد شد. هماکنون، شرکت سوني- اريکسون در ژاپن، در حال ارايه تلفنهاي تلويزيوندار Bravia است. (Bravia، برند تلويزيونهاي LCD پيشرفته سوني است.)
در سال 2007، نسل جديد تلفنهاي مجهز به WCDMA رواج خواهد يافت؛ بهطوريکه گوشيهاي تلفن همراه مجهز به اين فناوري، غلبه بيشتري بر بازار خواهند داشت.
دوين کفيلوتو ، کارشناس ارشد مسائل مربوط به ظهور بازارهاي مخابراتي جديد
در سال 2006، يکپارچهسازي در بعضي از بخشهاي مخابرات، مهمترين عاملي بود که اين بازارها را به سمت توسعه و پيشترفت سوق داد. اغلب بازارهاي منطقهاي در اختيار اپراتورهاي منطقهاي، که از تجربة بسيار خوبي در اين مناطق بهرهمند هستند، بوده است. البته اين بدان معنا نيست که اپراتورهاي غربي براي فعاليت در بازارهاي اين مناطق مناسب نبودهاند يا نيستند؛ بلکه اگر به طرحها و برنامههاي مربوط به گسترش رشد اين بازارها توجه کنيم، درمييابيم که اغلب اين طرحها به سمت اروپاي شرقي منتقل شدهاند.
با آغاز سال 2007، بازارهاي بسيار کمي براي يکپارچهسازي وجود خواهد داشت؛ با وجود اين، روند يکپارچهسازي ادامه خواهد يافت؛ اما اين روند در مقياس وسيعي که در سال 2006 با آن روبرو بوديم، انجام نخواهد شد. در اين سال، خصوصيسازي فقط در بعضي از اپراتورهاي دولتي مبتني بر ساختار PTT انجام خواهد شد و همزمان با خصوصي شدن اين اپراتورها، سرمايهگذاري اپراتورهاي خارجي در اين بخش نيز افزايش خواهد يافت.
شرکتهاي نظير MTN که بسيار خوب عمل کردهاند و اپراتورهايي همانند MTC و Orascom، در خليج فارس سرمايهگذاريهاي سودآورتري انجام دادهاند.
در سال 2007، تعداد قراردادهاي خدمات مديريتشده افزايش مييابد. هماکنون بازار اين خدمات در مناطق روستايي رشد قابل توجهي دارد. اپراتورهاي بايد از اين فرصت استفاده کنند و شبکههاي خود را در اين مناطق توسعه دهند و با وجود کاهش درآمد خدمات صوتي، هزينة اين خدمات را نيز تا حد امکان کاهش دهند.
در مورد گوشيهاي تلفن همراه نيز بايد گفت که برنامة سازمان GSMA در زمينه توليد گوشيهاي کمهزينه و ترويج ان در برخي بازارها به نتيجه رسيده است و از اين پس، روابط حاکم بر بازار، تعيينکنندة ادامة اين روند خواهد بود. بهطوريکه سازندگاني که در اين طرح شرکت نکردهاند نيز ميتوانند محصولات خود را در اين بازارها عرضه کنند.
در سال 2007، عرضة خدمات صوتي همچنان محور اصلي خدمات مخابراتي خواهد بود و بازار خدمات ديتا رشد چنداني نخواهد يافت. اگر چه در حال حاضر، اغلب اپراتورها به عرضة خدمات 3G و GPRS روي آوردهاند، اما خدمات ديتا فقط در حد ارائة سرويس SMS و خدمات ارزشافزودة ساده مبتني بر آن ادامه مييابد.
اميدواريم در سال 2007، شاهد افزايش رقابت در بازار مخابراتي باشيم؛ چراکه در بسياري از بازارهاي مخابراتي فقط دو اپراتور وجود دارد. در بازارهاي کشورهاي آفريقايي، تاکنون هيچکدام از اپراتورها، استراتژيهاي خاصي را در مورد نوآوري در تعرفهبندي خدمات به کار نبردهاند؛ ما اميدواريم در سال 2007، با افزايش سطح رقابت در اين بازارها، شاهد تغيير اين وضعيت باشيم.
)
ملاقات رو در رو، بهتر از سایتهای دوستیابی
ایتنا – بهترین راه برای این که بفهمید آیا شما با شخصی دیگر سازگاری دارید و به اصطلاح با هم جور هستید ...
