توان صنعت ICT ايران در صدور خدمات چقدر است؟
*مصطفي محمدي- دنياي کامپيوتر و ارتباطات
شايد به جرأت بتوان گفت وقتي در سال 1384 اعلام شد درآمد کشور هند از صادرات نرمافزار 5/2 برابر درآمد نفت ايران است و بنا دارد تا سال 2008 (3 سال قبل) بيش از 50 ميليارد دلار درآمد کسب نمايد، رسيدن به چنين هدفي براي کمتر کسي قابل باور بود اما امروز آمار و ارقام بزرگتري از عملکرد کشور مذکور در پيش روي ما است.
در برخي از موارد، وقتي سخن از مقايسه کشورمان با کشورهاي پيشرفته ميشود، اشکال جدي که بر اين مقايسه وارد ميکنند نبودِ زيرساختهاي مشابه در دو طرف ميباشد ولي در مقايسه کشور جمهوري اسلامي ايران و کشور هندوستان که هر دو در حال توسعه ميباشند، در زمينه صادرات نرمافزار که عمدتاً به عنوان يک صنعت دانش محور و مبتني بر فکر انسان است و نه تکنولوژيهاي روز دنيا براحتي ميتوان انتظار داشت مسئولين امر جوابگو باشند که در اين خصوص چرا کوتاهي شده.
آيا کسي هست که متوسط ضريب هوشي و نبوغ جوانان کشور عزيزمان را پائينتر از مورد مشابه آن در هند بداند؟ متأسفانه امـروزه که تأمين سوختهاي فسيلي، نفت و ... و جلوگيري از اتلاف منابع زيرزميني کشورمان در دستور کار دولتمردان ميباشد، اثري از استفاده از اين پتانسيل بسيار بالا و نياز روزمره دنيا به صنعت ICT در برنامهريزيهاي کلان کشوري يا به چشم نميخورد و يا اگر هدفي هم تعريف شده برنامهريزي عملياتي براي آن شاهد نيستيم.
نگارنده در صدد متهم نمودن دستگاههاي مرتبط بر کم کاري و بيتوجهي به اين موضوع نميباشد ولي از باب تذکري که در اين مثال فراهم شده يادآوري مينمايم دستگاه اجرايي اصلي که در اين حوزه بايد ورود بيشتري داشته باشد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات در رأس است و بدنبال آن شورايعالي اطلاعرساني و شوراي عالي انفورماتيک کشور.
متأسفانه حداقل اينجانب تاکنون هيچگونه برنـامه عملياتي براي تقويت زمينههاي لازم براي افزايش صادرات نرمافزار و يا خدمات فني مهندسي نديدهام. در اين ميان تذکر يک نکته بسيار اساسي، نقش بخش خصوصي و NGOهاي مربوطه ميباشد. آنچه بايد در عمل اتفاق بيافتد همت بخش خصوصي براي جذب بازارهاي بينالمللي و مخصوصاً منطقهاي ميباشد.
تلاشهـاي مجموعههايي چـون اتحـاديه صادرکنندگـان نـرمافـزار و حضور بـرخـي از فعالان اين حـوزه در نمايشگاههاي خارجي را بايد ستود و بايد دقت نمود که دولتمردان محترم که در اين امور مسئوليت دارند بايد با تعاملات جدي خود بتوانند نيازهاي بخش خصوصي براي بازاريابي و صادرات اين خدمات را هرچه سريعتر و بيشتر فراهم کنند.
از حق نبايد گذشت که در برخي موارد، وزارت ارتباطات کمکهايي در جهت تأمين فضاي نمايشگاهي داشته است و اما از آنجايي که بنظر نگارنده بايد در زمان طرح مشکلات، ترجيحاً راهکارهاي برطرف شدن اين مشکلات نيز روشن گردد، اختصاراً به گامهاي زير اشاره ميشود: - تدوين يک سند ملي براي تعيين استراتژي و اهداف کوتاه مدت، ميان مدت و بلندمدت همراه با برنامههاي مربوطه و تعيين منابع مالي مورد نياز متناسب با اهداف تعيين شده.
- تشکيل يک کارگروه تخصصي در وزارت ارتباطات با مشارکت متخصصين اين حوزه از بخش خصوصي
- تدوين راهبردهاي اجرايي
- ايجاد معافيتهاي مالياتي و تدوين نحوه تسهيلات اعتباري قابل دسترس
- حضور در کليه نمايشگاههاي منطقهاي و فرامنطقهاي با حمايت جدي دولت
- انعکاس نيازهاي موجود بازارهاي بينالمللي به شرکتهاي خصوصي
- برگزاري دورهاي نمايشگاه داخلي از دستاوردهاي موجود (حداقل 2 بار در سال) با معرفي کامل فعالين اين حوزه و انتشار نتايج آن در سطح گسترده خارجي
- فراخوان بينالمللي براي دعوت به همکاري ايرانيان خارج از کشور براي همکاري بيشتر براي استفاده از پتانسيلهاي شرکتهاي داخلي براي انجام پروژههاي خارجي
اميد است در آينده نه چندان دور شاهد استفاده هر چه بيشتر از پتانسيلهاي موجود کشور و توان فني مهندسي صنعت ICT در کشور عزيزمان با ياري بيشتر دولتمردان باشيم.
* مديرعامل شركت فناوري اطلاعات آريا