شنبه ۶ مهر ۱۳۸۷ ساعت ۲۲:۳۹
نگاه تكفا 2 به پروژههاي پيشتاز است
گفتوگو با هوشنگ بشارتيان ناظر پروژه
فناوران- بسياري، از سه سال ابتدايي دهه 80 با عنوان دوران طلايي IT ياد ميكنند. اجراي پروژه توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات (تكفا) در دوراني كه نصرالله جهانگرد همزمان دبير شوراي عالي اطلاعرساني و نمايندگي ويژه رييس جمهوري را برعهده داشت، جنبشي در فضاي فناوري اطلاعات كشور ايجاد كرد و هرچند در فراز و فرود نشدنها، نخواستنها و دستاندازها سرانجام به كاميابي كامل ختم نشد، اما طعم شيرين راهاندازي پروژههاي متعدد آن، همچنان در ذائقه فناوران اطلاعات ايران باقي است.
در ماههاي پاياني از دوره اجراي تكفا، پروژه ديگري به منظور پايش دستاوردها، شناخت ضعفهاي آن و تدوين نقشه راه توسعه فناوري اطلاعات كشور تعريف و بعدها به تكفا 2 معروف شد، اما اين پروژه در مراحل آغازين رشد، ناگهان به مستورهاي پردهنشين شبيه شد و اهل IT را كه پيشتر به شمهاي از لوندياش مسحور كرده بود، بيخبر گذاشت. تكفا 2 چندي است كه دوباره از پرده برون شده و جلوهگري ميكند، اما همچنان كمتر از آن ميدانيم. اين شد كه در گفتوشنودي كه با هوشنگ بشارتيان، ناظر پروژه و از اهالي حرم تكفا 2 ميسر شد، نگاهي دوباره به اين پروژه افكندهايم. بر اساس پيشبيني متولیان پروژه تکفا2 ، اگر مشكلي غير مترقبه پيش نيايد مطابق قرارداد، آبان ماه كار پايان يافته است و آذرماه نتايج پروژه منتشر خواهد شد. تدوین سند تکفا2 و نظام جامع فناوری اطاعات ناشی از وجود دو نگاه فنی در تدوین نظام جامع IT است که با وجود ضعف حوزه IT در کشور ما وجود دو سند را اسراف نمی دانیم.
• در ابتدا از پيشينه طرح بگوييد، ايده تكفا 2 چگونه و با چه هدفي شكل گرفت؟
پس از دستيابي به نتايج مثبتي كه پيادهسازي پروژه تكفا (توسعه و كاربري فناوري اطلاعات) دربرداشت و جنبش و تحركي محسوس در فضاي IT كشور پديد آمد، متوليان تكفا بر آن شدند تا با انجام يك فرآيند برنامهريزي، نقاط ضعف تكفا را كشف و جنبش پيش آمده را سامان و هدف بخشند. به گفتهاي ديگر كاروان IT كشور روند حركتي مشخص برنامهريزي شده و مدون بيابد. در تكفا 2، پروژه تكفا 1 تحليل شد و به عنوان يكي از مراحل پروژه تكفا 2 نقاط قوت و ضعف آن بررسي و راهكارهايي براي حذف نقاط ضعف ارايه شده است. در واقع مديران پروژه تكفا 1 به اين نتيجه رسيدند كه تكفا حركتي ايجاد كرد بدون آنكه سازوكارهاي اجراي آن فراهم باشد. يعني تقاضا ايجاد شده بود اما بخش عرضه قدرت تامين نياز را نداشت. بر اين اساس در تكفا 2 نقاط ضعف مشاهده و سعي شده است ارتباط منطقي ميان عرضه و تقاضا ايجاد شود. به همين منظورجمعي متشكل از حدود 40 نفر از نخبگان IT كشور زير عنوان كميته راهبري گردهم آمدند و نتيجه ماهها رايزني اعضاي اين كميته منجر به انعقاد قراردادي با شركت ايراني پرورش دادهها شد. به اين ترتيب پرورش دادهها پيمانكاري تدوين برنامه جامع فناوري اطلاعات كشور را كه در ادامه به تكفا 2 معروف شد، برعهده گرفت. همچنين مقرر شد پرورش دادهها پروژه را با مشاوره يك شركت هلندي پيش ببرد.
• تاخير در اجراي پروژه تكفا 2 و همچنين تغيير مشاور خارجي پروژه دو نقطه مبهمي است كه پيرامون تكفا 2چرخ ميزند، علت اين دو چه بود؟
بله تاخير در اجراي تكفا 2 اتفاق افتاد چنان كه براي پيادهسازي آن بين 6 تا 9 ماه زمان پيشبيني شده بود ولي در حال حاضر حدود 3 برابر اين زمان تاخير در پروژه پيش آمده كه از عوامل اين تاخير تغييرات مديريتي و مشكل تامين بودجه بوده است. موضوع ادغام شوراها نيز بي تاثير نبوده است. تاخيرات اوليه تاثيرات پلكاني بر جاي گذاشت از جمله اينكه با تاخير در پروژه بين شركت مجري و طرف هلندي اختلاف نظر پيش آمد و چون انتظارات هلنديها برآورده نشد در نتيجه رابطه با هلنديها قطع شد. در حال حاضر دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني با حمايتها و رهنمودهاي مقام معظم رهبري و براساس وظايف قانوني، برنامههاي خود از جمله قرارداد نيمهتمام تدوين طرح جامع IT كشور را پيش ميبرد. در همين راستا اين بار ايرلنديها به عنوان مشاوران پروژه، جايگزين هلنديها شدند.
• چرا ايرلنديها به عنوان مشاور پروژه تكفا 2 انتخاب شدند؟
ايرلند جزو كشورهايي است كه بالاترين رشد را در زمينه فناوري اطلاعات داشته است. چنانكه در مدت چندسال به واسطه فناوري اطلاعات توليد ناخالص داخلي آن به بالاتر از 40 درصد رسيده است. آن هم در كشوري كه اقتصاد آن مبتني بر كشاورزي بوده است. نكته ديگر اينكه ما امكان ارتباط با هر كشوري را نداريم و با حضور مشاوران ايرلندي امكان برقراري ارتباط با مسوولان و مقامات ايرلندي نيز محقق شد. البته ساختار اقتصاد ايرلند با ما تفاوتهايي نيز دارد چنان كه ايرلنديها به دليل كمي جمعيت ايرلند روي صادرات IT متمركز شدهاند. با اين حال ما از نوع فعاليتهاي آنها در جهت رشد IT ميتوانيم الگوبرداري كنيم. كارشناسان پروژه تكفا 2 تعاملات خوبي با ايرلنديها داشتهاند و ضمن بازديدها نحوه پيادهسازي جامعه اطلاعات در ايرلند را مشاهده كردهاند.
• در حال حاضر پروژه درچه مرحلهاي قرار دارد؟
تكفا 2 يك فاز صفر داشت كه در اين فاز متدولوژي نظام جامع تدوين شد و به تاييد كميته راهبري و نيز مشاوران خارجي رسيد.در فاز يك پروژه كه شامل شناخت و جمعآوري اطلاعات است هم يكبار در ابتداي پروژه، اطلاعات جمعآوري شد و به دليل تاخير در پروژه، اطلاعات بار ديگر بازنگري و به روزرساني و نهايي شد. فاز بعدي به تدوين چشمانداز نهايي اختصاص دارد كه در اين فاز هم ايرلنديها نظرات و پيشنهادات خود را ارايه دادهاند. اما از آنجايي كه ما نخواستهايم فقط متكي به نظر مشاوران خارجي باشيم پس 18 كارگروه متشكل از نزديك به 100 نفر از نخبگان ICT كشور تشكيل شده و هر كارگروه متناسب با سرفصلهاي پروژه تكفا 2 دستاوردهاي آن را بررسي كرده، تكميل و نهايي ميكنند، گروهي هم در نهايت نتيجه بررسي نخبگان را گردآوري و يکپارچه ميكنند.
• سرفصلهاي تكفا 2 شامل چه موضوعاتي است؟
18 سر فصل تكفا 2 شامل موضوعات مخابرات، نرمافزار، سختافزار، خدمات فناوري اطلاعات، بانكداري الكترونيكي، بيمه، نفت و گاز، خودرو، سلامت الكترونيكي، دولت الكترونيكي، يادگيري الكترونيكي، نهاد راهبري فاوا، اقتصاد كلان ايران، موضوعات عمومي، روند كلان ICT، كشورهاي الگو، تدوين چشمانداز ملي و گروه يكپارچهسازي است. دركارگروههاي تشكيل شده زير سرفصلهاي مذكور، افراد نخبه ICT كشور مرتبط با موضوعات انتخاب و دستاوردهاي پروژه را محك زده تكميل ميكنند. همچنين دو كارگاه در تهران و قم با حضور 100 نفر از نخبگان ICT كشور و ايرلنديها برگزار شد. در كارگاه نخست سرفصل ها و دستاوردهاي پروژه مرور شد و در كارگاه دوم ايرلنديها نتايج اقداماتشان را ارايه دادند و بر سر موضوعات مطروحه بحث و بررسي انجام شد در واقع اين دو كارگاه محلي براي ارايه اطلاعات و تعامل ميان نخبگان ICT داخلي و ايرلنديها بود.
• به طور كل تكفا 2 در چند فاز طراحي شده است و چه تاريخي را براي اجراي كامل آن پيشبيني ميكنيد؟
تكفا 2 داراي يك فاز صفر(متدولوژي) و 4 فاز اجرايي شامل شناخت وضع موجود، بيان اهداف و سياستها، معرفي پروژههاي پيشتاز و تعيين شيوه كلان مديريت IT كشور است . در حال حاضر ميتوان گفت كه تمامي بخشهاي پروژه اجرايي شده است و نخبگان در حال بررسي نتايج دستاوردهاي پروژه هستند و بر اساس پيشبيني ما و اگر مشكلي غير مترقبه پيش نيايد مطابق قرارداد، آبان ماه كار پايان يافته است و آذرماه نتايج پروژه منتشر خواهد شد.
• در حال حاضر فاز نخست سند نظام جامع فناوري اطلاعات كشور توسط شوراي عالي فناوري اطلاعات در وزارت ارتباطات هم تدوين شده و فاز عملياتي آن در حال تدوين است. با وجود هدف يكسان در پيگيري سند نظام جامع و تكفا 2، آيا اين دو در نتيجه اثرگذاري يكديگر تاثير سو نخواهند داشت؟
در پاسخ به اين سوال ميتوان گفت تدوين اين دو نظام در دستور كار هر دو شورا بوده است ولي دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني از قبل يك قرارداد نيمهكاره داشته و بايستي آن را به پايان ميبرده است. بودجه تكفا 2 تامين شده و دبيرخانه بر اساس وظيفه خود پيش رفته است. اما در اين خصوص نكتهاي وجود دارد و آن وجود دو گونه نگاه فني متفاوت در زمينه تدوين برنامه راهبردي است. در زمينه برنامهريزي استراتژي در حوزه IT كشورها يك رويكرد سنتي وجود دارد و آن تدوين برنامه جامعي است كه در آن نقاط قوت و ضعف شناسايي و اهداف و سياستها تعيين و سپس وظايف بخشهاي مختلف در كشور تعيين تكليف ميشود. نگاه ديگري كه تكفا 2 نيز بر اساس آن تدوين شده است و نتيجه يك سال كار كارشناسي و علمي است، مبتني برشناخت پروژههاي پيشتاز است.
به باور كارشناسان تكفا 2، به كارگيري يك طرح جامع سنتي پاسخگوي كشوري با گستردگي ايران نيست و نميتوان براي پيشبرد فناوري اطلاعات مشابه يک سازمان يك نظام جديد تعريف كرد.بلكه بايد شرايط را براي اجراي پروژههاي پيشتاز كه با اجراي آن ساير بخشها در كشور اعم از دولت، بخش خصوصي و مردم نيز فعال ميشوند، فراهم كرد. در واقع IT بايد در بستري طبيعي رشد كند. اين روش تجربهاي جهاني است و با تعيين تكليف براي عموم، سازمان ها ،نهادها و مردم متفاوت است. اتحاديه اروپا و ساير سازمانهاي برنامهريزي در اروپا براي دستيابي به جامعه اطلاعات به دنبال تعيين تكليف براي سازمانها نيستند بلكه دنبال اقدامات و حركتهايي هستند كه مثل چرخ دنده حركت را پيش برده و گسترش بخشد. البته در كشور ما با وجود كمكاريهايي كه در حوزه IT داشتهايم اين دو رويكرد هر دو ميتواند در كنار هم پيش برود و هر دو نتيجه مثبتي داشته باشد در واقع ما در وجود دو برنامه اسراف نميبينيم.
• در خصوص پروژههاي پيشتاز بيشتر توضيح دهيد.
پروژههاي پيشتاز توسط گروه مشاوران خارجي و بر اساس تجربههاي موفق جهاني انتخاب و توسط نخبگان ICT بوميسازي ميشوند. پروژهاي مثل كارت هوشمند سوخت از جمله پروژههاي پيشتاز به شمار ميرود كه توانست علاوه بر دستيابي به هدف اجراي پروژه موجي ايجاد و بخشهاي مختلف جامعه را با خود همراه كند. بخشي از پروژههاي پيشتاز مثل كارت هوشمند سوخت هستند و برخي ديگر نقش زيرساختي دارند. يعني علاوه بر اثر تهييجي زيرساختهاي رشد ICT را نيز فراهم ميكنند. تاثير مهمي كه پروژههاي پيشتاز برجا ميگذارند تغيير نگاه مديران است . مشكل اساسي ما شناخت نيازها توسط مسوولان است.معمولا كسي از تكنولوژي بد نميگويد اما اينكه چقدر از آن استفاده ميشود و بايد به كارگرفته شود مساله اساسي است. پروژههاي پيشتاز باعث ميشود مسوولان نتيجه و تاثير استفاده از تكنولوژيها را لمس كنند.
• آيا برنامهاي هم براي اجراي سند تكفا وجود دارد؟
هدف و وظيفه دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني تدوين سند بود كه تقريبا انجام شده است. ديگر اجراي آن به عهده مسوولان است. البته سازوكارهاي قانوني براي اجراي برنامه وجود دارد. تصويب سند تكفا در شوراي عالي انقلاب فرهنگي يك راه اجرايي شدن تكفا 2 است.
• در رابطه با نقش مهندس جهانگرد در پيشبرد يا به گفتهاي ممانعت از پيشبرد پروژه بگوييد؟ تا مقطعي كه ايشان در شوراي عالي اطلاع رساني دبير بودند كه مسوول مستقيم پروژه بودند و پس از آن هم با وجود اشرافي كه جهانگرد بر IT كشور دارد ايشان دينشان را تمام و كمال نسبت به پروژه ايفا كرد و در انتقال تجارب به نحو موثري از پروژه حمايت كرد. آقاي جهانگرد امروز مسوول پروژه نيست اما ايشان از تكفا 2 مثل يك نوزاد مراقبت كرده است. ما از نزديك شاهد بوديم كه ايشان از پروژه حمايت كرد. اصولا هيچ شخصي مسبب تاخير در پروژه نبوده است. بلكه به طور کل IT در كشور ما به دليل برخي سياستهاي غلط صدمه خورده است.
• به عنوان آخرين سوال، چه ميزان اعتبار بودجه به تكفا 2 اختصاص يافته بود و با پيشرفت پروژه اين اعتبار كفايت كرد؟
950 ميليون تومان بودجه تكفا 2 بود كه از لحاظ قراردادي همين ميزان صرف پيادهسازي پروژه شد.
گفتوگو با هوشنگ بشارتيان ناظر پروژه
فناوران- بسياري، از سه سال ابتدايي دهه 80 با عنوان دوران طلايي IT ياد ميكنند. اجراي پروژه توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات (تكفا) در دوراني كه نصرالله جهانگرد همزمان دبير شوراي عالي اطلاعرساني و نمايندگي ويژه رييس جمهوري را برعهده داشت، جنبشي در فضاي فناوري اطلاعات كشور ايجاد كرد و هرچند در فراز و فرود نشدنها، نخواستنها و دستاندازها سرانجام به كاميابي كامل ختم نشد، اما طعم شيرين راهاندازي پروژههاي متعدد آن، همچنان در ذائقه فناوران اطلاعات ايران باقي است.
در ماههاي پاياني از دوره اجراي تكفا، پروژه ديگري به منظور پايش دستاوردها، شناخت ضعفهاي آن و تدوين نقشه راه توسعه فناوري اطلاعات كشور تعريف و بعدها به تكفا 2 معروف شد، اما اين پروژه در مراحل آغازين رشد، ناگهان به مستورهاي پردهنشين شبيه شد و اهل IT را كه پيشتر به شمهاي از لوندياش مسحور كرده بود، بيخبر گذاشت. تكفا 2 چندي است كه دوباره از پرده برون شده و جلوهگري ميكند، اما همچنان كمتر از آن ميدانيم. اين شد كه در گفتوشنودي كه با هوشنگ بشارتيان، ناظر پروژه و از اهالي حرم تكفا 2 ميسر شد، نگاهي دوباره به اين پروژه افكندهايم. بر اساس پيشبيني متولیان پروژه تکفا2 ، اگر مشكلي غير مترقبه پيش نيايد مطابق قرارداد، آبان ماه كار پايان يافته است و آذرماه نتايج پروژه منتشر خواهد شد. تدوین سند تکفا2 و نظام جامع فناوری اطاعات ناشی از وجود دو نگاه فنی در تدوین نظام جامع IT است که با وجود ضعف حوزه IT در کشور ما وجود دو سند را اسراف نمی دانیم.
• در ابتدا از پيشينه طرح بگوييد، ايده تكفا 2 چگونه و با چه هدفي شكل گرفت؟
پس از دستيابي به نتايج مثبتي كه پيادهسازي پروژه تكفا (توسعه و كاربري فناوري اطلاعات) دربرداشت و جنبش و تحركي محسوس در فضاي IT كشور پديد آمد، متوليان تكفا بر آن شدند تا با انجام يك فرآيند برنامهريزي، نقاط ضعف تكفا را كشف و جنبش پيش آمده را سامان و هدف بخشند. به گفتهاي ديگر كاروان IT كشور روند حركتي مشخص برنامهريزي شده و مدون بيابد. در تكفا 2، پروژه تكفا 1 تحليل شد و به عنوان يكي از مراحل پروژه تكفا 2 نقاط قوت و ضعف آن بررسي و راهكارهايي براي حذف نقاط ضعف ارايه شده است. در واقع مديران پروژه تكفا 1 به اين نتيجه رسيدند كه تكفا حركتي ايجاد كرد بدون آنكه سازوكارهاي اجراي آن فراهم باشد. يعني تقاضا ايجاد شده بود اما بخش عرضه قدرت تامين نياز را نداشت. بر اين اساس در تكفا 2 نقاط ضعف مشاهده و سعي شده است ارتباط منطقي ميان عرضه و تقاضا ايجاد شود. به همين منظورجمعي متشكل از حدود 40 نفر از نخبگان IT كشور زير عنوان كميته راهبري گردهم آمدند و نتيجه ماهها رايزني اعضاي اين كميته منجر به انعقاد قراردادي با شركت ايراني پرورش دادهها شد. به اين ترتيب پرورش دادهها پيمانكاري تدوين برنامه جامع فناوري اطلاعات كشور را كه در ادامه به تكفا 2 معروف شد، برعهده گرفت. همچنين مقرر شد پرورش دادهها پروژه را با مشاوره يك شركت هلندي پيش ببرد.
• تاخير در اجراي پروژه تكفا 2 و همچنين تغيير مشاور خارجي پروژه دو نقطه مبهمي است كه پيرامون تكفا 2چرخ ميزند، علت اين دو چه بود؟
بله تاخير در اجراي تكفا 2 اتفاق افتاد چنان كه براي پيادهسازي آن بين 6 تا 9 ماه زمان پيشبيني شده بود ولي در حال حاضر حدود 3 برابر اين زمان تاخير در پروژه پيش آمده كه از عوامل اين تاخير تغييرات مديريتي و مشكل تامين بودجه بوده است. موضوع ادغام شوراها نيز بي تاثير نبوده است. تاخيرات اوليه تاثيرات پلكاني بر جاي گذاشت از جمله اينكه با تاخير در پروژه بين شركت مجري و طرف هلندي اختلاف نظر پيش آمد و چون انتظارات هلنديها برآورده نشد در نتيجه رابطه با هلنديها قطع شد. در حال حاضر دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني با حمايتها و رهنمودهاي مقام معظم رهبري و براساس وظايف قانوني، برنامههاي خود از جمله قرارداد نيمهتمام تدوين طرح جامع IT كشور را پيش ميبرد. در همين راستا اين بار ايرلنديها به عنوان مشاوران پروژه، جايگزين هلنديها شدند.
• چرا ايرلنديها به عنوان مشاور پروژه تكفا 2 انتخاب شدند؟
ايرلند جزو كشورهايي است كه بالاترين رشد را در زمينه فناوري اطلاعات داشته است. چنانكه در مدت چندسال به واسطه فناوري اطلاعات توليد ناخالص داخلي آن به بالاتر از 40 درصد رسيده است. آن هم در كشوري كه اقتصاد آن مبتني بر كشاورزي بوده است. نكته ديگر اينكه ما امكان ارتباط با هر كشوري را نداريم و با حضور مشاوران ايرلندي امكان برقراري ارتباط با مسوولان و مقامات ايرلندي نيز محقق شد. البته ساختار اقتصاد ايرلند با ما تفاوتهايي نيز دارد چنان كه ايرلنديها به دليل كمي جمعيت ايرلند روي صادرات IT متمركز شدهاند. با اين حال ما از نوع فعاليتهاي آنها در جهت رشد IT ميتوانيم الگوبرداري كنيم. كارشناسان پروژه تكفا 2 تعاملات خوبي با ايرلنديها داشتهاند و ضمن بازديدها نحوه پيادهسازي جامعه اطلاعات در ايرلند را مشاهده كردهاند.
• در حال حاضر پروژه درچه مرحلهاي قرار دارد؟
تكفا 2 يك فاز صفر داشت كه در اين فاز متدولوژي نظام جامع تدوين شد و به تاييد كميته راهبري و نيز مشاوران خارجي رسيد.در فاز يك پروژه كه شامل شناخت و جمعآوري اطلاعات است هم يكبار در ابتداي پروژه، اطلاعات جمعآوري شد و به دليل تاخير در پروژه، اطلاعات بار ديگر بازنگري و به روزرساني و نهايي شد. فاز بعدي به تدوين چشمانداز نهايي اختصاص دارد كه در اين فاز هم ايرلنديها نظرات و پيشنهادات خود را ارايه دادهاند. اما از آنجايي كه ما نخواستهايم فقط متكي به نظر مشاوران خارجي باشيم پس 18 كارگروه متشكل از نزديك به 100 نفر از نخبگان ICT كشور تشكيل شده و هر كارگروه متناسب با سرفصلهاي پروژه تكفا 2 دستاوردهاي آن را بررسي كرده، تكميل و نهايي ميكنند، گروهي هم در نهايت نتيجه بررسي نخبگان را گردآوري و يکپارچه ميكنند.
• سرفصلهاي تكفا 2 شامل چه موضوعاتي است؟
18 سر فصل تكفا 2 شامل موضوعات مخابرات، نرمافزار، سختافزار، خدمات فناوري اطلاعات، بانكداري الكترونيكي، بيمه، نفت و گاز، خودرو، سلامت الكترونيكي، دولت الكترونيكي، يادگيري الكترونيكي، نهاد راهبري فاوا، اقتصاد كلان ايران، موضوعات عمومي، روند كلان ICT، كشورهاي الگو، تدوين چشمانداز ملي و گروه يكپارچهسازي است. دركارگروههاي تشكيل شده زير سرفصلهاي مذكور، افراد نخبه ICT كشور مرتبط با موضوعات انتخاب و دستاوردهاي پروژه را محك زده تكميل ميكنند. همچنين دو كارگاه در تهران و قم با حضور 100 نفر از نخبگان ICT كشور و ايرلنديها برگزار شد. در كارگاه نخست سرفصل ها و دستاوردهاي پروژه مرور شد و در كارگاه دوم ايرلنديها نتايج اقداماتشان را ارايه دادند و بر سر موضوعات مطروحه بحث و بررسي انجام شد در واقع اين دو كارگاه محلي براي ارايه اطلاعات و تعامل ميان نخبگان ICT داخلي و ايرلنديها بود.
• به طور كل تكفا 2 در چند فاز طراحي شده است و چه تاريخي را براي اجراي كامل آن پيشبيني ميكنيد؟
تكفا 2 داراي يك فاز صفر(متدولوژي) و 4 فاز اجرايي شامل شناخت وضع موجود، بيان اهداف و سياستها، معرفي پروژههاي پيشتاز و تعيين شيوه كلان مديريت IT كشور است . در حال حاضر ميتوان گفت كه تمامي بخشهاي پروژه اجرايي شده است و نخبگان در حال بررسي نتايج دستاوردهاي پروژه هستند و بر اساس پيشبيني ما و اگر مشكلي غير مترقبه پيش نيايد مطابق قرارداد، آبان ماه كار پايان يافته است و آذرماه نتايج پروژه منتشر خواهد شد.
• در حال حاضر فاز نخست سند نظام جامع فناوري اطلاعات كشور توسط شوراي عالي فناوري اطلاعات در وزارت ارتباطات هم تدوين شده و فاز عملياتي آن در حال تدوين است. با وجود هدف يكسان در پيگيري سند نظام جامع و تكفا 2، آيا اين دو در نتيجه اثرگذاري يكديگر تاثير سو نخواهند داشت؟
در پاسخ به اين سوال ميتوان گفت تدوين اين دو نظام در دستور كار هر دو شورا بوده است ولي دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني از قبل يك قرارداد نيمهكاره داشته و بايستي آن را به پايان ميبرده است. بودجه تكفا 2 تامين شده و دبيرخانه بر اساس وظيفه خود پيش رفته است. اما در اين خصوص نكتهاي وجود دارد و آن وجود دو گونه نگاه فني متفاوت در زمينه تدوين برنامه راهبردي است. در زمينه برنامهريزي استراتژي در حوزه IT كشورها يك رويكرد سنتي وجود دارد و آن تدوين برنامه جامعي است كه در آن نقاط قوت و ضعف شناسايي و اهداف و سياستها تعيين و سپس وظايف بخشهاي مختلف در كشور تعيين تكليف ميشود. نگاه ديگري كه تكفا 2 نيز بر اساس آن تدوين شده است و نتيجه يك سال كار كارشناسي و علمي است، مبتني برشناخت پروژههاي پيشتاز است.
به باور كارشناسان تكفا 2، به كارگيري يك طرح جامع سنتي پاسخگوي كشوري با گستردگي ايران نيست و نميتوان براي پيشبرد فناوري اطلاعات مشابه يک سازمان يك نظام جديد تعريف كرد.بلكه بايد شرايط را براي اجراي پروژههاي پيشتاز كه با اجراي آن ساير بخشها در كشور اعم از دولت، بخش خصوصي و مردم نيز فعال ميشوند، فراهم كرد. در واقع IT بايد در بستري طبيعي رشد كند. اين روش تجربهاي جهاني است و با تعيين تكليف براي عموم، سازمان ها ،نهادها و مردم متفاوت است. اتحاديه اروپا و ساير سازمانهاي برنامهريزي در اروپا براي دستيابي به جامعه اطلاعات به دنبال تعيين تكليف براي سازمانها نيستند بلكه دنبال اقدامات و حركتهايي هستند كه مثل چرخ دنده حركت را پيش برده و گسترش بخشد. البته در كشور ما با وجود كمكاريهايي كه در حوزه IT داشتهايم اين دو رويكرد هر دو ميتواند در كنار هم پيش برود و هر دو نتيجه مثبتي داشته باشد در واقع ما در وجود دو برنامه اسراف نميبينيم.
• در خصوص پروژههاي پيشتاز بيشتر توضيح دهيد.
پروژههاي پيشتاز توسط گروه مشاوران خارجي و بر اساس تجربههاي موفق جهاني انتخاب و توسط نخبگان ICT بوميسازي ميشوند. پروژهاي مثل كارت هوشمند سوخت از جمله پروژههاي پيشتاز به شمار ميرود كه توانست علاوه بر دستيابي به هدف اجراي پروژه موجي ايجاد و بخشهاي مختلف جامعه را با خود همراه كند. بخشي از پروژههاي پيشتاز مثل كارت هوشمند سوخت هستند و برخي ديگر نقش زيرساختي دارند. يعني علاوه بر اثر تهييجي زيرساختهاي رشد ICT را نيز فراهم ميكنند. تاثير مهمي كه پروژههاي پيشتاز برجا ميگذارند تغيير نگاه مديران است . مشكل اساسي ما شناخت نيازها توسط مسوولان است.معمولا كسي از تكنولوژي بد نميگويد اما اينكه چقدر از آن استفاده ميشود و بايد به كارگرفته شود مساله اساسي است. پروژههاي پيشتاز باعث ميشود مسوولان نتيجه و تاثير استفاده از تكنولوژيها را لمس كنند.
• آيا برنامهاي هم براي اجراي سند تكفا وجود دارد؟
هدف و وظيفه دبيرخانه شوراي عالي اطلاعرساني تدوين سند بود كه تقريبا انجام شده است. ديگر اجراي آن به عهده مسوولان است. البته سازوكارهاي قانوني براي اجراي برنامه وجود دارد. تصويب سند تكفا در شوراي عالي انقلاب فرهنگي يك راه اجرايي شدن تكفا 2 است.
• در رابطه با نقش مهندس جهانگرد در پيشبرد يا به گفتهاي ممانعت از پيشبرد پروژه بگوييد؟ تا مقطعي كه ايشان در شوراي عالي اطلاع رساني دبير بودند كه مسوول مستقيم پروژه بودند و پس از آن هم با وجود اشرافي كه جهانگرد بر IT كشور دارد ايشان دينشان را تمام و كمال نسبت به پروژه ايفا كرد و در انتقال تجارب به نحو موثري از پروژه حمايت كرد. آقاي جهانگرد امروز مسوول پروژه نيست اما ايشان از تكفا 2 مثل يك نوزاد مراقبت كرده است. ما از نزديك شاهد بوديم كه ايشان از پروژه حمايت كرد. اصولا هيچ شخصي مسبب تاخير در پروژه نبوده است. بلكه به طور کل IT در كشور ما به دليل برخي سياستهاي غلط صدمه خورده است.
• به عنوان آخرين سوال، چه ميزان اعتبار بودجه به تكفا 2 اختصاص يافته بود و با پيشرفت پروژه اين اعتبار كفايت كرد؟
950 ميليون تومان بودجه تكفا 2 بود كه از لحاظ قراردادي همين ميزان صرف پيادهسازي پروژه شد.
)
ملاقات رو در رو، بهتر از سایتهای دوستیابی
ایتنا – بهترین راه برای این که بفهمید آیا شما با شخصی دیگر سازگاری دارید و به اصطلاح با هم جور هستید ...
