يکشنبه ۲۲ فروردين ۱۳۸۹ ساعت ۲۱:۰۰
نردبان کاربران رسانههاي اجتماعي
محمدمهدي مولايي- دنياي کامپيوتر و ارتباطات
مخاطبان رسانههاي جمعي مانند تلويزيون، راديو، مطبوعات و غيره سالها تودههاي يکسان تصور ميشدند که در مقابل پيامهاي رسانهاي نقش دريافتکنندگان منفعل را دارند. تنها يک نوع مخاطب وجود داشت، رسانهها قرار بود پيامها را ارسال کنند و مخاطبان اين پيامها را به يک شکل دريافت کنند. سالها طول کشيد و در نتيجه تحقيقات و پژوهشهاي بسياري که در علوم ارتباطات دنبال شد انديشمندان اين حوزه بدين نتيجه رسيدند که مخاطبان رسانهها در مقابل پيامها دريافت يکساني ندارند و اينگونه بود که از تقسيمبندي مخاطبان به فعال و غير فعال سخن به ميان آمد.
اما هر دو گونه اين مخاطبان فعال و غير فعال همچنان تنها دريافتکننده پيام بودند و فعاليت آنها در نوع دريافت و برداشت از رسانهها تعريف ميشد. تولد فضاي مجازي عرصه جديدي براي فعاليت مخاطبان رسانهاي ايجاد کرد. در رسانه جديد اينترنت حالا مخاطبان تنها دريافتکننده نبودند و قدرت توليد و ارسال پيام پيدا کردند تا عنوان جديد «کاربر» براي آنها در نظر گرفته شود. با رشد و گسترش امکانات فضاي مجازي چند سالي است که به مجموعه وبسايتها و ابزارهاي اينترنتي که بر مبناي فعاليت تعاملي کاربران بنا شدهاند عنوان «رسانههاي اجتماعي» داده شده است.
در رسانههاي اجتماعي کاربران همزمان توليدکننده و مصرفکننده پيامها هستند. بر اين اساس ديگر نميتوان از عبارات و اصطلاحات مربوط به رسانههاي جمعي براي توصيف مخاطبان اين رسانههاي جديد استفاده کرد. در رسانههاي اجتماعي ما با انواع مختلفي از مخاطبان يا به عبارت بهتر کاربران مواجه هستيم که بر حسب سطح و نوع فعاليتشان دستهبندي شدهاند. از جمله دستهبنديهاي ارائه شده از انواع کاربران رسانههاي اجتماعي، نردبان پيشنهادي گروه تحقيقاتي فورستر (Forrester Research Inc) است. در اين مدل کاربران اينترنتي در نردباني با شش پله دستهبندي شدهاند که بر اساس سطح فعاليت در رسانههاي اجتماعي به دنبال يکديگر قرار ميگيرند.
اين شش پله از بالاترين سطح به ترتيب عبارت است از: توليدکنندگان (Creators)، منتقدان (Critics)، گردآورندگان (Collectors)، پيوستگان (Joiners)، تماشاگران (Spectators) و غير فعالان (Inactives). اين تقسيمبندي بر حسب سطح مشارکت کاربران اينترنتي در انواع مختلف رسانههاي اجتماعي از قبيل وبلاگها، ميکروبلاگها، پادکستها، ويکيها، شبکههاي اجتماعي، فرومها و غيره انجام شده است. آمارها در مورد تعداد کاربران هر سطح مربوط به کاربران اينترنتي آمريکاست که اطلاعات بيشتري درباره فعاليتهاي آنها در دسترس پژوهشگران قرار دارد. هر چند نتيجه مطالعه فعاليت کاربران در آسيا و اروپا نيز به مدل مشابهي ميانجامد و حتي آمارها نشان داده سطح مشارکت کاربران برخي کشورهاي آسيايي در رسانههاي اجتماعي از کاربران آمريکايي بيشتر است. جزئيات مربوط به نوع فعاليت شش نوع کاربران رسانههاي اجتماعي به شرح زير است:
توليدکنندگان
«توليدکنندگان» اولين سطح کاربران رسانههاي اجتماعي هستند که در بالاترين پله نردبان ايستادهاند. اين گروه، کاربراني هستند که اغلب وبلاگها و صفحات اينترنتي شخصي دارند. آنها مقالات و يادداشتهايي براي محيط وب مينويسند و در وبلاگهاي خودشان يا ديگر سايتها منتشر ميکنند. آپلود ويديوهاي شخصي، صدا و موسيقي توليدي و عکس از جمله ديگر فعاليتهاي اين دسته از کاربران است. آنها توليدکنندگان محتواي رسانههاي شهروندي هستند و روزنامهنگاري شهروندي را رونق ميبخشند. در آمريکا تعداد اين دسته از کابران در سه سال گذشته رو به رشد بوده است. در سال 7002 نسبت آنها 81 درصد، در سال 8002 نسبت آنها 21 درصد و در سال 9002 نسبت آنها 42 درصد بود.
منتقدان
دومين دسته کاربران با عنوان «منتقدان» نامگذاري شدهاند و در پله دوم پلکان کاربران رسانههاي اجتماعي قرار گرفتهاند. اين کاربران توليدکننده محتواي شخصي و دسته اول نيستند اما درباره محتواي توليد شده توسط گروه اول اظهار نظر و آن را نقد ميکنند. رأي دادن و ارزيابي سرويسها و محصولات، کامنت گذاشتن در وبلاگ ديگران، مشارکت در فرومهاي آنلاين و مشارکت در ويکيها و ويرايش مقالات از جمله فعاليتهاي اين گروه است. درصد اين گروه کاربران در سال 9002 نسبت به سال 8002 تغييري نداشته است. نسبت آنها در سال 7002 برابر با ۲۵ درصد، در سال 8002 برابر با 73 درصد و در سال 9002 نيز 73 درصد بوده است.
گردآورندگان
دسته سوم کاربران رسانههاي اجتماعي را «گردآورندگان» نامگذاري کردهاند. اين کاربران در پله سوم و پايينتر از توليدکنندگان و منتقدان قرار دارند و فعاليتشان در سطح گردآوري و مرور محتواي کاربران رده بالاتر محدود ميشود. از جمله فعاليتهاي اين گروه ميتوان استفاده از خروجيهاي آر.اس.اس در نرمافزارها و ابزارهاي فيدخواني، رأي دادن به محتواهاي وبسايتهاي آنلاين و افزودن برچسب به صفحات و تصاوير ديگر کاربران نام برد. تعداد اين کاربران نيز در سه سال اخير رو به رشد بوده است. اين گروه در سال 7002 نسبت ۱۲ درصد، در سال 8002 نسبت ۱۹ درصد و در سال 9002 نسبت ۲۱ درصد داشتهاند.
پيوستگان
چهارمين گروه از کاربران رسانههاي اجتماعي را «جوينرز» نامگذاري کردهاند که ميتوان ترجمه «پيوستگان» را براي آنها در نظر گرفت. در پله چهارم نردبان رسانههاي اجتماعي فعاليت کاربران به کارهايي از قبيل مراجعه به سايتهاي شبکه اجتماعي و داشتن پروفايل در شبکههاي اجتماعي محدود ميشود. کاربران اين گروه استفادهشان از رسانههاي اجتماعي به حضور و فعاليت در شبکههاي اجتماعي از قبيل فيسبوک، ماياسپيس، لينکدين و غيره خلاصه ميشود. اين کاربران در مدت کوتاه دو سال رشدي جهشي داشتهاند و تعداد آنها دو برابر شده است. در سال 7002 نسبت ۲۵ درصد، در سال 8002 نسبت ۳۵ درصد و در سال 9002 نسبت ۵۱ درصد رقم اين گروه از کاربران است. اين صعود را به گسترش استفاده از فيسبوک نسبت ميدهند.
تماشاگران
بيشترين تعداد کاربران رسانههاي اجتماعي در دسته پنجم قرار ميگيرند. اين دسته که به «تماشاگران» معروف هستند کاربران بدون توليد فضاي مجازي محسوب ميشوند. آنها به فعاليتهايي از قبيل خواندن وبلاگها، گوشکردن به پادکستها، مشاهده ويديوهاي ديگران، خواندن فرومهاي آنلاين و خواندن ارزيابيهاي ديگر کاربران مشغول هستند ولي در فعاليتهاي آنلاينشان اثري از خود به جا نميگذارند. در سال 7002 نسبت اين دسته کاربران ۴۸ درصد، در سال 8002 نسبت آنها ۶۹ درصد و در سال 9002 نسبت آنها ۷۳ درصد بوده است.
غير فعالان
اگر پنج دسته قبلي هر کدام به نحوي از رسانههاي اجتماعي استفاده ميکنند و هر يک به سهم خود از نردبان اين رسانهها بالا رفتهاند، در دسته ششم کاربران اينترنتي قرار ميگيرند که در فضاي مجازي رسانههاي اجتماعي را به کار نميگيرند. هرچند در سالهاي اخير رسانههاي اجتماعي آنچنان در اينترنت گسترش يافتهاند که کاربران حتي اگر تمايلي به استفاده از آنها نداشته باشند ناخواسته با آنها مواجه ميشوند. به همين دليل است که هر سال از تعداد اين گروه از کاربران کاسته ميشود. گروه «غير فعالان» در سال 7002 نسبت ۴۴ درصد، در سال 8002 نسبت 52 درصد و در سال 9002 نسبت 81 درصد داشتهاند.
محمدمهدي مولايي- دنياي کامپيوتر و ارتباطات
مخاطبان رسانههاي جمعي مانند تلويزيون، راديو، مطبوعات و غيره سالها تودههاي يکسان تصور ميشدند که در مقابل پيامهاي رسانهاي نقش دريافتکنندگان منفعل را دارند. تنها يک نوع مخاطب وجود داشت، رسانهها قرار بود پيامها را ارسال کنند و مخاطبان اين پيامها را به يک شکل دريافت کنند. سالها طول کشيد و در نتيجه تحقيقات و پژوهشهاي بسياري که در علوم ارتباطات دنبال شد انديشمندان اين حوزه بدين نتيجه رسيدند که مخاطبان رسانهها در مقابل پيامها دريافت يکساني ندارند و اينگونه بود که از تقسيمبندي مخاطبان به فعال و غير فعال سخن به ميان آمد.
اما هر دو گونه اين مخاطبان فعال و غير فعال همچنان تنها دريافتکننده پيام بودند و فعاليت آنها در نوع دريافت و برداشت از رسانهها تعريف ميشد. تولد فضاي مجازي عرصه جديدي براي فعاليت مخاطبان رسانهاي ايجاد کرد. در رسانه جديد اينترنت حالا مخاطبان تنها دريافتکننده نبودند و قدرت توليد و ارسال پيام پيدا کردند تا عنوان جديد «کاربر» براي آنها در نظر گرفته شود. با رشد و گسترش امکانات فضاي مجازي چند سالي است که به مجموعه وبسايتها و ابزارهاي اينترنتي که بر مبناي فعاليت تعاملي کاربران بنا شدهاند عنوان «رسانههاي اجتماعي» داده شده است.
در رسانههاي اجتماعي کاربران همزمان توليدکننده و مصرفکننده پيامها هستند. بر اين اساس ديگر نميتوان از عبارات و اصطلاحات مربوط به رسانههاي جمعي براي توصيف مخاطبان اين رسانههاي جديد استفاده کرد. در رسانههاي اجتماعي ما با انواع مختلفي از مخاطبان يا به عبارت بهتر کاربران مواجه هستيم که بر حسب سطح و نوع فعاليتشان دستهبندي شدهاند. از جمله دستهبنديهاي ارائه شده از انواع کاربران رسانههاي اجتماعي، نردبان پيشنهادي گروه تحقيقاتي فورستر (Forrester Research Inc) است. در اين مدل کاربران اينترنتي در نردباني با شش پله دستهبندي شدهاند که بر اساس سطح فعاليت در رسانههاي اجتماعي به دنبال يکديگر قرار ميگيرند.
اين شش پله از بالاترين سطح به ترتيب عبارت است از: توليدکنندگان (Creators)، منتقدان (Critics)، گردآورندگان (Collectors)، پيوستگان (Joiners)، تماشاگران (Spectators) و غير فعالان (Inactives). اين تقسيمبندي بر حسب سطح مشارکت کاربران اينترنتي در انواع مختلف رسانههاي اجتماعي از قبيل وبلاگها، ميکروبلاگها، پادکستها، ويکيها، شبکههاي اجتماعي، فرومها و غيره انجام شده است. آمارها در مورد تعداد کاربران هر سطح مربوط به کاربران اينترنتي آمريکاست که اطلاعات بيشتري درباره فعاليتهاي آنها در دسترس پژوهشگران قرار دارد. هر چند نتيجه مطالعه فعاليت کاربران در آسيا و اروپا نيز به مدل مشابهي ميانجامد و حتي آمارها نشان داده سطح مشارکت کاربران برخي کشورهاي آسيايي در رسانههاي اجتماعي از کاربران آمريکايي بيشتر است. جزئيات مربوط به نوع فعاليت شش نوع کاربران رسانههاي اجتماعي به شرح زير است:
توليدکنندگان
«توليدکنندگان» اولين سطح کاربران رسانههاي اجتماعي هستند که در بالاترين پله نردبان ايستادهاند. اين گروه، کاربراني هستند که اغلب وبلاگها و صفحات اينترنتي شخصي دارند. آنها مقالات و يادداشتهايي براي محيط وب مينويسند و در وبلاگهاي خودشان يا ديگر سايتها منتشر ميکنند. آپلود ويديوهاي شخصي، صدا و موسيقي توليدي و عکس از جمله ديگر فعاليتهاي اين دسته از کاربران است. آنها توليدکنندگان محتواي رسانههاي شهروندي هستند و روزنامهنگاري شهروندي را رونق ميبخشند. در آمريکا تعداد اين دسته از کابران در سه سال گذشته رو به رشد بوده است. در سال 7002 نسبت آنها 81 درصد، در سال 8002 نسبت آنها 21 درصد و در سال 9002 نسبت آنها 42 درصد بود.
منتقدان
دومين دسته کاربران با عنوان «منتقدان» نامگذاري شدهاند و در پله دوم پلکان کاربران رسانههاي اجتماعي قرار گرفتهاند. اين کاربران توليدکننده محتواي شخصي و دسته اول نيستند اما درباره محتواي توليد شده توسط گروه اول اظهار نظر و آن را نقد ميکنند. رأي دادن و ارزيابي سرويسها و محصولات، کامنت گذاشتن در وبلاگ ديگران، مشارکت در فرومهاي آنلاين و مشارکت در ويکيها و ويرايش مقالات از جمله فعاليتهاي اين گروه است. درصد اين گروه کاربران در سال 9002 نسبت به سال 8002 تغييري نداشته است. نسبت آنها در سال 7002 برابر با ۲۵ درصد، در سال 8002 برابر با 73 درصد و در سال 9002 نيز 73 درصد بوده است.
گردآورندگان
دسته سوم کاربران رسانههاي اجتماعي را «گردآورندگان» نامگذاري کردهاند. اين کاربران در پله سوم و پايينتر از توليدکنندگان و منتقدان قرار دارند و فعاليتشان در سطح گردآوري و مرور محتواي کاربران رده بالاتر محدود ميشود. از جمله فعاليتهاي اين گروه ميتوان استفاده از خروجيهاي آر.اس.اس در نرمافزارها و ابزارهاي فيدخواني، رأي دادن به محتواهاي وبسايتهاي آنلاين و افزودن برچسب به صفحات و تصاوير ديگر کاربران نام برد. تعداد اين کاربران نيز در سه سال اخير رو به رشد بوده است. اين گروه در سال 7002 نسبت ۱۲ درصد، در سال 8002 نسبت ۱۹ درصد و در سال 9002 نسبت ۲۱ درصد داشتهاند.
پيوستگان
چهارمين گروه از کاربران رسانههاي اجتماعي را «جوينرز» نامگذاري کردهاند که ميتوان ترجمه «پيوستگان» را براي آنها در نظر گرفت. در پله چهارم نردبان رسانههاي اجتماعي فعاليت کاربران به کارهايي از قبيل مراجعه به سايتهاي شبکه اجتماعي و داشتن پروفايل در شبکههاي اجتماعي محدود ميشود. کاربران اين گروه استفادهشان از رسانههاي اجتماعي به حضور و فعاليت در شبکههاي اجتماعي از قبيل فيسبوک، ماياسپيس، لينکدين و غيره خلاصه ميشود. اين کاربران در مدت کوتاه دو سال رشدي جهشي داشتهاند و تعداد آنها دو برابر شده است. در سال 7002 نسبت ۲۵ درصد، در سال 8002 نسبت ۳۵ درصد و در سال 9002 نسبت ۵۱ درصد رقم اين گروه از کاربران است. اين صعود را به گسترش استفاده از فيسبوک نسبت ميدهند.
تماشاگران
بيشترين تعداد کاربران رسانههاي اجتماعي در دسته پنجم قرار ميگيرند. اين دسته که به «تماشاگران» معروف هستند کاربران بدون توليد فضاي مجازي محسوب ميشوند. آنها به فعاليتهايي از قبيل خواندن وبلاگها، گوشکردن به پادکستها، مشاهده ويديوهاي ديگران، خواندن فرومهاي آنلاين و خواندن ارزيابيهاي ديگر کاربران مشغول هستند ولي در فعاليتهاي آنلاينشان اثري از خود به جا نميگذارند. در سال 7002 نسبت اين دسته کاربران ۴۸ درصد، در سال 8002 نسبت آنها ۶۹ درصد و در سال 9002 نسبت آنها ۷۳ درصد بوده است.
غير فعالان
اگر پنج دسته قبلي هر کدام به نحوي از رسانههاي اجتماعي استفاده ميکنند و هر يک به سهم خود از نردبان اين رسانهها بالا رفتهاند، در دسته ششم کاربران اينترنتي قرار ميگيرند که در فضاي مجازي رسانههاي اجتماعي را به کار نميگيرند. هرچند در سالهاي اخير رسانههاي اجتماعي آنچنان در اينترنت گسترش يافتهاند که کاربران حتي اگر تمايلي به استفاده از آنها نداشته باشند ناخواسته با آنها مواجه ميشوند. به همين دليل است که هر سال از تعداد اين گروه از کاربران کاسته ميشود. گروه «غير فعالان» در سال 7002 نسبت ۴۴ درصد، در سال 8002 نسبت 52 درصد و در سال 9002 نسبت 81 درصد داشتهاند.
)
اطلاعات جدیدی درباره آیپد 3 فاش شد
ایتنا - بر اساس اطلاعاتی که در مورد آیپد 3 به بیرون درز کرده، این محصول دارای باتری بزرگتری نسبت به ...
