قاچاق، چالش بزرگ بازار تلفن همراه
ایران موبایل نیوز - قاچاق گوشي تلفن همراه طي ده روز اخير؛ با لغو طرح رجيستر ي بار ديگر به يكي از بحثهاي جدي در محافل خصوصي، بازار موبايل و سازمانهاي ذيربط شده ا ست. قاچاق و دادوستد زيرزميني همواره يكي از مشكلات كشورمان بوده و زيانهاي ناشي از آن تاثير نامطلوبي بر اقتصاد كشور داشته است.
بسياري از كارشناسان اقتصادي معتقدند كه يكي از مهمترين پيامدهاي واردات غير قانوني كالا، خروج ارز است و باعث اخلال در نظم اقتصادي كشور ميشود و برآوردها و پيشبينيهاي دولت را براي تنظيم بودجه و ساماندهي اقتصادي كشور با مشكل مواجه خواهد كرد.
گوشي تلفن همراه نيز طي سالهاي اخير با توجه به افزايش تقاضا و رونق بازار خريد و فروش در فهرست واردات غيرقانوني قاچاقچيان حرفهاي قرار گرفت بطوري كه حجم واردات قاچاق گوشيها در يك سال اخير براساس آمارهاي اعلام شده، تقريبا 5 برابر واردات رسمي و قانوني بوده است.
رجيستري راه يا چاه
با توجه به گسترش قاچاق گوشي، شركت مخابرات و ارتباطات سيار حدود يك سال پيش ناگزير طرح رجيستري گوشيها (ثبت سريال) را به ميان كشيدند و آن را با هدف جلوگيري از قاچاق به اجرا گذاشتند. اين درحالي است كه برخي از كارشناسان از همان ابتدا، اجراي اين طرح را برخلاف فلسفه وجودي آن عامل گسترش قاچاق گوشي ميدانستند و اظهار داشتند كه اجراي اين طرح اشتباه محض بوده است.
احمد بزرگیان عضو کمیته مخابرات مجلس شورای اسلامی در این خصوص میگوید که عملکرد مخابرات در طول یک سال گذشته در زمینه طرح رجیستری و کنترل قاچاق گوشی تلفن همراه نادرست بوده است. وی با بیان این که با اجرای طرح رجیستری چه کسانی در یک سال گذشته سود کلان بردهاند،افزود: این طرح از ابتدا غلط بوده و حذف آن جزء ضروریات محسوب میشد زیرا که اجرای طرح رجیستری زمینه را برای تقلب و فعالیت دو چندان قاچاقچیان فراهم کرد.
گسترش و يا دستكم ادامه روند قاچاق گوشي تلفن همراه سرانجام دولت را واداشت كه لغو اين طرح را اعلام كند تا بارديگر بازار واردات گوشي به نقطه آغازين خود بازگردد و اين تصميم به اعتقاد كارشناسان راهي ناگزير بوده است. بنابر اين بسياري از کارشناسان بازار تلفن همراه اعلام كردند كه ادامه اجرای طرح رجیستر کردن گوشیها به دلیل مشکلات و اشتباهات اجرایی غیرممکن بوده است.
لغو اين طرح كه بيش از ده روز پيش به اجرا درآمد بازار گوشی موبایل را با تلاطم و شوک روبرو کرده، قيمت بسياري از گوشيها ارزان شد و خريدوفروش به گفته قروشندگان و فعالان بازار چون سابق رونق گرفت.
رمضانعلي صادقزاده رییس کمیته مخابرات مجلس شورای اسلامی، لغو طرح رجیستری را مناسب ارزیابی کرد و گفت: طرح رجیستری راهکاری مناسب برای کنترل واردات رسمی و غیررسمی گوشی تلفن همراه به داخل کشور نبوده است زيرا شرکت مخابرات برای طرح رجیستری از لحاظ فنی محدودیتهایی داشته و به دلیل عدم آمادگی کافی، اجرای آن با مشکلات روبرو بود.
محمود بهجتی اردکانی نيز اظهار داشت: در یک سال گذشته بیش از 8 میلیون گوشی وارد ایران شده که بدون ثبت سریال قانونی در اختیار کاربران قرار گرفته است در حالی که در این مدت فقط یک میلیون و 500 هزار گوشی از مجرای قانونی وارد ایران شد. کارشناسان با استناد به آمار میگویند که این آمار نشانگر آن است که شرکت مخابرات در اجرای طرح رجیستری با شکست روبرو شده است.
پارادکس اجرا و لغو طرح رجیستری اکنون به یکی از بحثهای اصلی بازار، شرکت هایمعتبر وارد کننده و مراکز ذیربط رسمی تبدیل شده است وحال پرسش اساسی این است که اگر اجرای این طرح موجب گسترش قاچاق شده چرا برخی با نگرانی اعلام می کنند که لغو آن نیز بیتردید موجب افزایش این پدیده میشود؟
بسیاری از کارشناسان به رفع مشکل قاچاق گوشی تلفن همراه پس از لغو این طرح امیدوار نیستند و معتقدند که بازار قاچاق پس از این بشدت فعال میشود.
چه كسي زيان ميكند
شرکتهای معتبر گارانتی گوشیهای تلفن همراه معتقدند كه لغو طرح رجیستری گوشی تلفن همراه فقط به زيان اين شركتها است و شركت مخابرات برای لغو این طرح، هیچگونه توجهی به توصیههای کارشناسان و متخصصین این حوزه نداشته و بدون توجه به عواقب و زيان آن به شرکتهای گارانتی اصلی، این طرح را لغو کردهاند.
شركتهاي معتبر واردكننده گوشي براي جلوگيري از ضررو زيان احتمالي، خواستار ارائه مجوز از دولت براي بازگرداندن گوشيهاي خريداري شده به كشورهاي مقصد شدهاند. قاچاقچيان به دليل نپرداختن هرگونه تعرفه از لغو طرح رجيستري سود كلاني خواهند برد و فعاليت آنان طي روزهاي اخير به گفته فعالان بازار بشدت افزايش يافته است و رقابت براي كسب سود و راههاي وارداات بيشتر افزايش يافته است.
اما آن چه كه مسلم است دولت و مردم به عبارتي مصرفكننده در جريان قاچاق بيشترين زيان را خواهند ديد و براي جلوگيري از اين مساله بايد تدبيري انديشيد.
چه بايد كرد
تصميمگيري در حوزههاي مختلف اقتصادي در بسياري از مواقع براساس روشهاي آزمون و خطا بوده است و بيترديد شركت مخابرات نيز براي مبارزه با قاچاق گوشي تلفن همراه و جلوگيري از
ضررهاي ناشي از آن به اجراي طرح رجيستري روي آورد. اكنون پرسش اين است كه اگر اجراي طرح رجيستري موجب افزايش قاچاق شده و از سويي به اعتقاد برخي كارشناسان لغو آن نيز موجب فعال شدن قاچاقچيان ميشود، براي مبارزه با آن چه بايد كرد؟
شركتهاي معتبر واردكننده گوشي، حذف و يا كاهش تعرفه 60 درصدي واردات را يكي از راههاي اساسي براي جلوگيري از قاچاق اين كالا ميدانند. اما فرزين شريعتي مدیر صنایع موبایل شرکت مادیران، تولیدکننده گوشیهای الجی در ایران گفت: کاهش تعرفه واردات گوشی تلفن همراه، نمیتواند به تنهایی قاچاق گوشی را کاهش دهد و روی بازار قاچاقچیان تاثیر بگذارد.
وي در نشست مشترکی با واردکنندگان رسمی گوشی تلفن همراه گفت: باید به صورت قاطع و همهجانبه با قاچاقچیان مبارزه کرد و جلوی فروش گوشیهای قاچاق را گرفت. وی با بیان اینکه، کاهش تعرفه گوشی درزمان حاضر به تولیدکنندگان داخلی ضربه وارد میکند، گفت: قاچاق مسالهای است که باید به صورت قهری با آن برخورد کرد نه اینکه دست روی دست گذاشت.
به گفته وي، برخي مسوولان بدون درنظر گرفتن ضرروزیان شرکتهای تولیدکننده گوشی خواستار کاهش تعرفه واردات به منظور کنترل بازار قاچاق هستند، در حالی که این امر بازار را متلاطمتر میکند. وی افزود: تنها در شرایطی کاهش تعرفه واردات گوشی توجیهپذیر است که دولت ضررهای شرکتهای تولیدکننده داخلی را جبران کند.
رمضانعلي صادقزاده، تعرفه بالا وارات گوشی، کمبود تنوع، تقاضای بالا، عرضه کم و مشکلات تولید داخلی را از دلایل عمده قاچاق گوشی تلفن همراه دانست و ميگويد كه واردات گوشی به داخل کشور با ید مطابق با استاندارد باشد و با مکانیزمهای مناسب صورت گیرد.
افشار فروتن لاريجاني رييس انجمن صنفي فروشندگان گوشي تلفن همراه هفته گذشته در نشست نمايندگان واردكننده رسمي گفت كه براي خروج از اين بحران بايد چارهاي انديشيده شود. كارشناسان معتقدند كه براي تعامل بهتر با مسوولان امر در اين زمينه بايد تا پيش از پايان تابستان جاري همايشي با حضور مسوولان دولتي از جمله وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، بازرگاني، صنايع و كارشناسان و واردكنندگان رسمي گوشي تلفن همراه برگزار شود تا مسوولان از نزديك با مشكلات و دغدغههاي فعالان اين عرصه آشنا شوند.