آيا طرح تسما به نتيجه ميرسد؟
علي شميراني
حدود شهريور ماه سال گذشته بود كه پس از قريب به يكسال از دوره مديريت تيم جديد شوراي عالي اطلاع رساني ويراست چهارم پيشنويس طرحي 5 صفحهاي از سوي اين شورا منتشر شد كه به موجب آن قرار بود محتواي الكترونيكي كشور ساماندهي شود.
ويراست چهارم طرح تسما (توليد و ساماندهي محتواي الكترونيكي ايران) كه در پنج صفحه منتشر شد 14 حوزه دين و معنويت، خط و زبان فارسي، آموزشي، اخلاق و تربيت، نظام حقوقي، ميراث فرهنگي و گردشگري، هنر(اسلامي - ايراني)، نظام اطلاعات مكان محور (فرهنگي- اجتماعي)، خدمات عمومي فرهنگي(بخش خصوصي و دولتي )، امنيت فرهنگي و محيط رايانهاي پاك، بهداشت و سلامت، بازي و سرگرمي و رسانه و خبر رساني در بر مي گرفت.
در همان مقطع انتقاداتي به برخي از جنبههاي اين طرح وارد شد كه دكتر شهرياري براي آن كه از بار اين انتقادات بكاهد اعلام كرد كه اين صرفاً يك پيشنويس بوده و با مشاركت فعالان مربوطه نسخه نهايي عرضه خواهد شد.
اما حدود 10 ماه بعد از اين موضوع و بيآن كه خبري از اصلاح و ويرايش جديدي از تسما و همكاري فعالان حوزه منتشر شود، نشست ديگري در تيرماه سال جاري برگزار شد و دبير شورا اعلام كرد قصد دارد جشنواره و نمايشگاه تسما را برگزار كند. (كما اين كه در خبرها آمد كه كميته تسما كه در سازمان نظام صنفي رايانهاي و به منظور تبادل نظر اين نهاد با شوراي عالي اطلاع رساني تشكيل شده بود، دو جلسه بيشتر در طول مدت گذشته نداشته و اصولاً اين كميته منحل شد)
و كما اين كه در نشست خبري اخير شوراي عالي اطلاعرساني و روي بنري تبليغاتي براي جشنواره تسما بازهم عبارت «رسانه و خبر رساني» كه معناي آن غامض بوده و به آن انتقاد شده بود، بيهيچ تغييري مجددا مورد استفاد قرار گرفته بود و اين در حالي بود كه از طرف برخي از روزنامهنگاران قديمي حوزه براي كمك به اصلاح اين بخش اعلام آمادگي شده بود كه بيپاسخ ماند.
اما تسما قرار است به كجا برسد و چه شود؟
اين پرسشي بود كه چند روز قبل از سوي شوراي عالي اطلاع رساني و طي يك نشست خبري به آن پاسخ داده شد.
مخلص پاسخ به اين پرسش آن بود كه شورا قصد دارد 600 ميليون تومان محتواي الكترونيكي در 14 حوزه مذكور خريداري كرده و در يك سايت جمعآوري كند.
اگرچه در نشست مذكور دكتر شهرياري اعلام كرد كه برخي از مسايل پيرامون شكل و نحوه خريد اين محتواها در دست بررسي است كه در جشنواره مذكور كه در شهريور ماه سال جاري برگزار ميشود اعلام مي شود.
به اين ترتيب يك بار ديگر تلويحا اعلام شد كه مسايل مربوطه نيز هنوز شكل نهايي نداشته و از اين رو محلي براي ارزيابي هاي كارشناسي به علت ناتمام ماندن كار فراهم نشد.
بر اين اساس احتمال ميرود كه همين جزييات مذكور نيز به سرنوشت ويرايش نهايي تسما كه منتشر نشد دچار شود و جشنواره هم برگزار گردد.
از اين موارد هم كه بگذريم به اصل نه چندان جامع جشنواره و هدف نهايي طرح تسما ميرسيم كه به موجب آن قرار است اطلاعات ديجيتالي در تمام عرصههاي متنوع و متعددي كه به آن اشاره شد خريد و بازخريداري شود تا در يك سايت به منظور دسترسي همگاني گردآوري شود.
پرسش اول اين است كه آيا اصولا سايتي كه در آن اطلاعاتي از حوزه دين و معنويت گرفته تا نظام اطلاعات مكان محور گردآوري ميشود آيا سايت موفقي خواهد بود؟
پرسش دوم اين كه سايت مذكور كه اصطلاحاً يك ابرسايت خواهد شد با اين طيف متنوع از محتوا كه اولويت خاصي هم براي آن در نظر گرفته نشده است تا چه حد عمق پيدا خواهد كرد؟ آيا واقعاً ميتوان در آن ادعا كرد كه به نيازهاي تمامي سنين و سطح سوادها پاسخ داده مي شود؟
و پرسش سوم اين كه آيا فيالواقع با اين طرح محتواي الكترونيكي در كشور توليد و ساماندهي ميشود؟
به هر تقدير نقد طرح مذكور از آنجا كه همچنان در مرحله پيشنويس قرار دارد و ظاهراً شبيه به يك روش براي كنترل انتقادات موجود شده است همچنان به شكل جدي ميسر نيست.
در اين رابطه:
- سايت رسمي جشنواره تسما