كوچولوهاي سريش و آنتييروسهاي آبكي
مريم عسگري- دنياي اقتصاد
امروزه تلفنهمراه به جزو لاينفك زندگي انسان تبديل شده است و اكثر افراد از محصل و دانشجو گرفته تا مدير و... يك گوشي تلفنهمراه در اختيار دارند. چند سال اخير نيز با توجه به رشد تعداد كاربران تلفنهمراه، نه تنها بر ميزان واردات انواع گوشي به كشور افزوده شده است، بلكه روز به روز شاهد عرضه مدلهاي جديد و پيشرفتهتر به بازار هستيم. گوشيهاي جديد و زيبايي كه پشت ظاهر فريبنده خود گاه مشكلات زيادي را براي كاربران خود به همراه ميآورند. بله، ظهور يك ويروس پيشرفته در گوشي تلفنهمراه كاربران، يكي از مشكلاتي است كه ميتواند سيستم اين دستگاههاي را مختل يا حتي فلج كند.
ويروس تلفنهمراه
ويروس تلفنهمراه يك ويروس الكترونيكي است كه تلفنهاي همراه و دستگاههاي PDA را كه كارت شبكه بيسيم دارند، تحت تاثير قرار ميدهد. مختل كردن و از كار انداختن برخي از كاربردها و قابليتهاي دستگاه، حذف اطلاعات سختافزاري و نرمافزاري گوشي، ارسال خودكار پيامك به شمارههاي ذخيره شده در گوشي و ... برخي از اعمالي است كه يك ويروس ناقابل روي گوشي ويروس زده پياده ميكند. طبق گفته حسني يك كارشناس نرمافزار، cabiy، skull، Duts و Comway از ويروسهاي شناخته شده گوشي تلفنهمراه هستند كه معمولا از طريق SMS و MMS منتشر ميشوند.
به گفته اين كارشناس، به طور كلي ويروسهاي تلفنهمراه موجوداتي هستند كه در عملكرد كلي دستگاه اختلال ايجاد ميكنند و قادر به انجام امور مختلفي هستند؛ به عنوان مثال ويروس Love Bug اين قابليت را دارد كه خود را از طريق برنامه Microsoft outlook روي دستگاههاي تلفنهمراه تكثير كند.
بسياري از ويروسها نيز با ارسال خودكار پيامهاي كوتاه به ساير گوشيهاي تلفنهمراه خود را منتشر ميكنند.
سالك يك فروشنده گوشي موبايل در پاساژ علاءالدين ميگويد: ويروسها به همه جا سرك ميكشند و ميهمان همه ميشوند؛ اما رايجترين دستگاههايي كه مورد حمله ويروسهاي موبايل قرار ميگيرند، گوشيهايي هستند كه با سيستمعامل SYMBIAN كار ميكنند. به گفته وي طي سالهاي اخير تعداد نرمافزارهاي مخرب و مضر براي گوشيهايي كه با سيستمعامل SYMBIAN كار ميكنند از مرز 50 نرمافزار گذشته است و حال آن كه براي سيستمعامل جايگزين يعني WINDOWS MOBILE، تعداد نرمافزارهاي مخرب تنها 2 عدد است و اين حقيقت ميتواند به اندازه كافي هشدار دهنده باشد. اين فروشنده در اين باره ميگويد: توجه داشته باشيد اين مشكل (ويروسي شدن گوشي) به هيچ وجه به دستگاههاي گوشي مربوط نميشود.
بلكه مشكل مربوط متوجه سيستم عامل SYMBIAN است و برطرف كردن اشكالات يك برنامه با سيستمعامل SYMBIAN به اندازهاي سخت است كه با روند برنامهنويسي مقايسه ميشود. به گفته وي وقتي برنامهاي با مشكل مواجه ميشود، سيستمعامل مذكور تنها در يك پنجره كوچك پيغام متوقف شدن برنامه را نمايش ميدهد، بدون آن كه اطلاعات بيشتري در مورد مشكل به وجود آمده ارائه دهد.
SYMBIAN چيست؟
اين سيستم به عنوان يك سيستمعامل دردسر ساز معرفي شده است كه برنامههاي مضري با امكان نسخهبرداري غيرمجاز از آنها دارد. نوري يك كارشناس حوزه نرمافزار در اين زمينه ميگويد: به طور كلي برنامههايي كه با نام و علامت SYMBIAN SIGNED به بازار عرضه ميشوند، زندگي را براي صاحب دستگاه تلفنهمراه سخت خواهند كرد و همچنين هزينه سنگيني نيز بايد پرداخت شود.
تروجانهاي خطرناك
تروجان برنامهاي است كه ظاهر درست و سالمي دارد، اما ذاتا يك برنامه خطرناك است و دستگاهها را با مشكل مواجه ميكند. صائب، يك فروشنده گوشي موبايل در اين زمينه ميگويد: «اولين سري شناخته شده تروجانها Mosquitoها هستند كه يك نسخه تغيير يافته و قفل شكسته از يك بازي است كه به درستي كار ميكند؛ اما در عين حال پيامكهاي نامرئي مخربي را براي كاربران ارسال ميكند.»
Skulls نيز نسخه متداول شناخته شده برنامههاي تروجان براي سيستمعامل Skullsها است كه روزي همچون يك برنامه عجيب در يكي از سايتهاي مخصوص هكرها ظاهر شد. Fontalها نيز برنامههاي تروجان ديگري هستند كه عملكرد تلفن هوشمند را به گونهاي جدي با اختلال مواجه ميكنند كه ديگر سيستمعامل قادر به اجرا نخواهد بود.
DooM Boot نيز نوع ديگري از تروجان است كه همانند تروجانهاي ديگر هدفي جز ايجاد اختلال در تلفنهاي هوشمند ندارد. اين تروجان فايلهاي آلوده DLL نصب ميكند و به اين ترتيب دستگاههاي تلفنهوشمند را با اختلال مواجه ميكند.
آنتيويروسهاي موبايل
بسياري از افراد در انتخاب آنتيويروس مناسب براي گوشي تلفنهمراه خود دچار مشكل ميشوند. كارشناسان و فروشندگان نيز بر حسب تجربه و يا سود شخصي خود نرمافزارهاي مختلفي را پيشنهاد ميكنند. جوادي يك فعال در اين زمينه ميگويد: نرمافزار آنتيويروس كه توسط Virusscan Macafee به بازار ارائه شده، نرمافزار مناسب و جديدي است كه مورد اطمينان است.
به گفته وي، انواع نرمافزارهاي آنتيويروس موبايل به صورت رايگان از روي اينترنت قابل دانلود هستند كه اين آنتيويروسها با مبلغ 2 تا 4 هزار تومان روي موبايل نصب ميشوند. وي Avira Antivir را يكي ديگر از نرمافزارهاي آنتيويروس مخصوص موبايل معرفي كرد كه با قيمت 3 هزار تومان روي موبايل نصب ميشود. سلطاني يك كارشناس حوزه نرمافزار در اين زمينه ميگويد: آنتيويروسهاي تلفنهمراه در حقيقت به عنوان يك نسخه كوچك شده از آنتيويروسهاي مخصوص كامپيوترهاي شخصي ساخته شدهاند و در سايتهاي اينترنتي به وفور يافت ميشوند.
به گفته وي، نرمافزارهاي آنتيويروس موبايل كه همزمان با ورود موبايلهاي دوربيندار، بلوتوثدار و... به بازار آمدند، طي سالهاي پس از ورود خود به بازار پيشرفت چنداني نكردهاند و در پارهاي موارد ناكارآمد هستند. گاه نيز برخي از افراد با اين تصور كه گوشي موبايل آنها به آنتيويروس مجهز است، اقدامات ايمني را انجام نميدهند و موبايل آنها ويروسي ميشود. وي معتقد است، نرمافزارهاي حفاظتي امروزه در همان حدي است كه 10سال پيش براي سيستمعامل MS DOS ارائه شد.
برداشت آخر
بلوتوث موبايلش را روشن ميكند و فايلهاي صوتي و تصويري جديد را از روي موبايل دوستش دريافت ميكند. چند روز با اين فايلها خوش ميگذرد و البته در انتشار آنها نيز نقش موثري ايفا ميكند. غافل از اينكه ..... گوشي جديد و گرانقيمتش هنگكرده، پيامهاي مختلف را براي ليست شماره تلفنها ارسال ميكند و... حالا ديگر گوشي موبايل گرانقيمتش بدون اراده او عمل ميكند. وقتي علت را جويا ميشود، متوجه ويروسي شدن گوشي موبايلش ميشود. حالا بايد به سراغ يك آنتيويروس قوي برود. هزينهاش هم فقط 3 هزار تومان است؛ اما آيا اين آنتيويروس قابل اطمينان است؟