يکشنبه ۸ آبان ۱۳۸۴ ساعت ۱۰:۳۶
محمود حاجيلي
Kian@Kiangate.com
برخلاف انقلابهاي گذشته، انقلاب تكنولوژيهاي جديد اطلاعاتي كه در نهايت منجر به ظهور جامعه اطلاعاتي شود، با سرعت برق در كمتر از دو دهه از نيمه دهه 1970 تا نيمه دهه 1990 ميلادي در سرتاسر جهان بروز يافته است.. ويژگي بارز اين انقلاب، به كارگيري مستقيم تكنولوژيهايي است كه اين انقلاب ايجاد ميكند و هدف آن گسترش بيشتر اين انقلاب و در نتيجه به هم پيوستن جهان از طريق تكنولوژي اطلاعات است.
ايده مك لوهان، يعني ايده دهكده جهاني، هم اكنون كاملاً قابل لمس است. انسان يك موجود اجتماعـي اسـت و بـراي اكـثر فـعاليتهاي روزمـره محـتاج ارتباط، همفكري، همكاري و تعامل با انسانهاي ديگر است. توسعه و رشد بشر در تمامي دوران حيات خود محتاج ارتباطات و اطلاعات بوده است. امروز فناوريهاي جديد و پيشرفته در عصر ذخيره سازي، ارائه و انتقال اطلاعات جوامع بشري را در كنار هم قرار داده و بسيار به يكديگر نزديك كرده است و بدين ترتيب كل دنيا تبديل به دهكدهاي شده است. در جهاني اينچنين طبيعي است كه هر چه امكان دستيابي به اطلاعات بيشتر فراهم باشد سرعت توسعه بيشتر خواهد بود. عدم دسترسي به اطلاعات جوامع را به حاشيه رانده و از اين دهكده جهاني خارج ميكند.
در اين ميان، اهميت حضور ايران در مجامعي همانند WSIS ميتواند زمينهاي براي درك بيشتر اهميت جامعه اطلاعاتي و تكنولوژي اطلاعات باشد. عقب ماندن از دسترسي به اين نوع جوامع، زمينهاي را براي عقب ماندگي سالهاي آينده كه ديگر نفت نميتواند پاسخگو باشد فراهم ميكند.
درك اهميت تجزيه و تحليل جامعه اطلاعاتي، ميتواند راهي را براي رشد و خروج از ركود را فراهم آورد، رشدي كه ميتواند جوانان را درگير خود كند و آنها را كه راهبران آينده ICT در جهان هستند، آموزش دهد و آنها را در راهي بلندمدت هدايت كند.
اما عمده تلاش جوانان در بخش ICT و جامعه اطلاعاتي در اقصا نقاط جهان در حال شكل گيري است و نكته جالب اين كه كشورهاي در حال توسعه نيز به اين مهم رسيدهاند و در صدد قالب بندي ICT براي اداره توسط جوانان ميباشند. در اين ميان، با توجه به شكل جوان كشور در حال توسعهاي مثل ايران، ميتوان به اين نكته اشاره كرد كه جوانان، به ويژه نهادهاي سازمان يافتهاي چون NGOها بايستي سريعتر به حركت درآوردن اين چرخ عظيميكه همگان به آن تاكيد ميكنند كمك نمايند. اين نهادهاي سازمان يافته با ايجاد تعامل (interaction) با سازمانهاي مرتبط بينالمللي براي بدست آوردن تجربه لازم، ميتوانند نقش مهميرا در تغيير وضعيت ICT در كشور ايجاد نمايند.
در اين ميان سازمانهاي دولتي، مثل سازمان ملي جوانان با تسهيل تاسيس نهادهاي غيردولتي تخصصي در زمينه ICT و سازمانهاي دولتي ديگر نظير مخابرات به عنوان يك بخش زيرساختي، در توسعه ICT با تسهيل دسترسي به منابع اطلاعاتي مثل اينترنت و افزايش پهناي باند ميتوانند در به حركت درآمدن چرخه توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات كمك شاياني نمايند.
تمام اين موارد، چه در بخش دولتي و چه در بخش غيردولتي به حمايت دولت ايران برميگردد. با نگاهي به زيرساختهاي توسعه جامعه اطلاعاتي، همچون فناوري اطلاعات و ارتباطات و تسهيل دسترسي برابر به اطلاعات، اين نكته را متوجه ميشويم كه نبض اساسي توسعه جامعه اطلاعاتي به دولت بستگي دارد و دولت بايستي در حركت اين اهرم، تلاش مضاعفي همچون افزايش پهناي باند و كاهش محدوديت دسترسي به اطلاعات به ويژه اينترنت انجام دهد. نقش دولتها بدون مجهز شدن نهادهاي جوانان مرتبط با ICT نميتواند حركتي در اين امر نمايد. با نگاهي به NGO جوانان مرتبط با ICT در كشور ميتوان ديد كه هنوز سازمان غيردولتي تخصصي در اين زمينه وجود ندارد.
ديگر بحث مهم كميتههاي جوانان در كنفرانس WSIS در ژنو، نقش جوانان در توسعه و گسترش ICT در روستاها بود كه ما هنوز تلاش اساسي در اين زمينه انجام ندادهايم. توسعه آن گونه كه توسط بنياد علم و هنر(دكتر تابش) در سيستان و بلوچستان در زمينه ICT انجام گرفت، ميتواند نمونه آنچه كه ما وظيفه داريم باشد.
تلاش براي ايجاد ارتباط با سازمانهاي جوانان در جهان براي بدست آوردن تجربه آنها و تلاش براي بدسـت آوردن مـنابع مـلي و بـين المللي در تعريف پروژههايي براي بسط و توسعه ICT در روستاها ميتواند يك وظيفه براي سازمان ملي جوانان، سازمانهاي غيردولتي و طرح تكفا باشد. آنچه كه در ادامه ميآيد، ميتواند به عنوان برداشت NGO جوانان درآيد:
- ايجاد ارتباط و گسترش همكاري با نهادهاي مرتبط با ICT در سراسر دنيا براي تبادل تجربه به عنوان يكـي از اركـان مـهم در بـه حـركـت درآوردن ايـن چـرخ عظيم، ميتواند به عنوان اولين قدم براي سازمانهاي جوانان در زمينه ICT باشد.
- درگير شدن NGO جوانان با مسئله جامعه اطلاعاتي و توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در حوزه ملي و بين المللي تا سال 2005 تونس به عنوان يكي از خواستههاي NGO جوانان در كميته جوانان بررسي شد.
- تلاش سازمان ها و نهادهاي جوانان ميتواند با حمايت سازمان ها و نهادهاي دولتي هر چه سريعتر در سرعت بخشيدن به حركت درآمدن چرخه ICT كشور در بخش جوانان كمك كند.
- اين سازمانهاي دولتي نميتوانند در قالب سازمان ملي جوانان كه با تسهيل تاسيس نهادهاي غيردولتي تخصصي جوانان در زمينه ICT نقش عمدهاي در توسعه ICT كشور ايفا نمايند.
- سازمانهاي دولتي ديگر، همچون وزارت فناوري ارتباطات و اطلاعات و مخابرات با تسهيل دسترسي به منابع اطلاعاتي مثل اينترنت و افزايش پهناي باند براي رسيدن به شعار دسترسي برابر به اطلاعات و آوردن اينترنت به خانه ها به عنوان مهم ترين اهرم توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات، نقش عمده اي در توسعه جامعه اطلاعاتي ايفا نمايد.
- تلاش براي گسترش توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در روستاها به عنوان يكي از مفاد كميته جوانان ميتواند يك وظيفه براي سازمانهاي غيردولتي و سازمان ملي جوانان و طرح تكفا باشد.
در ادامـه بـه عنوان گزارش كـاري از بيـن 270 كميته، دو كميته يعني كميته جوانان و يكي از چهارچوبهاي كاري طرح تكفا تحت عنوان SME مورد بررسي قرار ميگيرد.
كميته جوانان - روز جوان
اين كميته كه با مديريت آقاي Vick بود با محتواي حقوق بشر آغاز شد. مطالب زير در روز جوانان عنوان گرديد:
- در اين كميته، به كشورهاي در حال توسعه كه بودجه نظاميزيادي را صرف ميكنند اشاره شد و اين اخطار را داد كه اين بودجه بايستي به سمت ICT هدايت شود.
- تاكيد بر تلاش براي توسعه ICT و دسترسي افراد به اينترنت و اشاره به كودكان زيادي كه دسترسي به اينترنت ندارند.
- توجه به امنيت در ICT از موارد ديگر در اين كميته بود.
در ادامه اين جلسه، NGO چيني در زمينه صلح و حقوق بشر گزارشي از عملكرد ICT در چين و كارهاي اين انجمن را بيان كرد. از جمله موارد اين NGO در مورد چين عبارت بود از:
- 68 ميليون استفاده كننده اينترنت وجود دارد.
- پيش بيني رسيدن به مرز 152 ميليون نفر تا سال 2005
- استفاده كنندگان از اينترنت در چين شامل 60% مرد، 60% مجرد و 56% افراد زير 23 سال هستند.
نكته مهم در مورد كشور چين ميتواند رشد اقتصادي اين كشور باشد كه تا سال 2005 به عقيده كارشناسان اقتصادي، چين رشد بسيار زيادي خواهد كرد و كالاهاي چيني تمام دنيا را خواهند گرفت.
در قسمت ديگري از ايـن كميته، نـهاد همبستگي جوانان افغانستان به شرح برنامههاي خود پرداختهاند. اين افراد كه به علت مشكلات ويزا، از چهارشنبه به اجلاس رسيده بودند به محض نشستن هواپيما به محل سخنراني آمدند.
از جمله مسائل و چالشهاي عنوان شده توسط اين NGO عبارت بودند از:
- كمبود منابع در كشور
- محدوديتها
- كمبود منابع مالي
- كمبود موسسات علمي- آموزشي
- افراد كميبه اينترنت دسترسي دارند
- تعداد كم وب سايت در كشور
- راديو به عنوان اهرميمهم در ICT كشور افغانستان است.
در ادامه NGO با نام Zamir Net از كشور يوگسلاوي به سخنراني دعوت شده بود. اين NGO كه يك شركت اينترنتي به NGOها ميباشد، تلاش زيادي در جهت توسعه ICT ميكند. اين كشور 25 ميليون جمعيت دارد كه 22 NGO در اين زمينه فعال هستند.
كميته تجارت الكترونيكي
موارد بررسي شده به عنوان يكي موارد مورد بررسي طرح تكفا و چارچوب كاري آن يعني حمايت از SME (شركتهاي كوچك و متوسط) بود كه در زمينه ايجاد اشتغال و صنعت فعاليت ميكنند.
در اين كميته، زمينههاي رشد و پيشرفت كشورهاي در حال توسعه در زمينه ICT مورد بررسي قرار گرفت و كشورهايي همچون بنگلادش، نپال، اكراين، هند، ماسودانيا و كشورهايي از قاره آمريكا به سخنراني در مورد وضعيت ICT در كشورشان صحبت كردند.
يكي از نكات مهم و اساسي اين نشست كه توان كشورهاي در حال توسعه را مورد بررسي قرار ميداد، ايجاد فرهنگ شريك كردن يكديگر در اطلاعات بود كه در اصطلاح به آن sharing information ميگويند.
اين كميته دو روزه از جلسات مختلفي كه هر سه ساعت تبديل به جلسه ديگري ميشد، تشكيل شده بود.
از جمله جلسات مهم اين بود كه e-security براي ايجاد اعتماد و اطمينان ميتواند عنصر مهميدر پيشرفت ICT در كشورهاي در حال توسعه باشد. محور مهميكه از جمله تاثيرات مهم ميتواند در پيشرفت ICT و جوامع اطلاعاتي داشته باشد، Bench Marking يعني الگوسازي از كشورهاي توسعه يافته است.
در ادامه e-finance يعني پرداخت بوسيله كارتهاي اعتباري و الكترونيك مورد بحث قرار گرفته و شركتهاي مهميچون Credit Smiss به معرفي دستاوردهاي جديد پرداخته و راههاي افزايش امنيت براي ايجاد اطمينان به مشتريان پرداختند.
اما در پايان بايستي به نكات مورد اشاره در اين سمينار كه كشورهاي در حال توسعه قبل از اينكه به اين موارد بپردازند، بايستي زمينههاي زيرساختي خود و مديريت را آماده كنند.
Kian@Kiangate.com
برخلاف انقلابهاي گذشته، انقلاب تكنولوژيهاي جديد اطلاعاتي كه در نهايت منجر به ظهور جامعه اطلاعاتي شود، با سرعت برق در كمتر از دو دهه از نيمه دهه 1970 تا نيمه دهه 1990 ميلادي در سرتاسر جهان بروز يافته است.. ويژگي بارز اين انقلاب، به كارگيري مستقيم تكنولوژيهايي است كه اين انقلاب ايجاد ميكند و هدف آن گسترش بيشتر اين انقلاب و در نتيجه به هم پيوستن جهان از طريق تكنولوژي اطلاعات است.
ايده مك لوهان، يعني ايده دهكده جهاني، هم اكنون كاملاً قابل لمس است. انسان يك موجود اجتماعـي اسـت و بـراي اكـثر فـعاليتهاي روزمـره محـتاج ارتباط، همفكري، همكاري و تعامل با انسانهاي ديگر است. توسعه و رشد بشر در تمامي دوران حيات خود محتاج ارتباطات و اطلاعات بوده است. امروز فناوريهاي جديد و پيشرفته در عصر ذخيره سازي، ارائه و انتقال اطلاعات جوامع بشري را در كنار هم قرار داده و بسيار به يكديگر نزديك كرده است و بدين ترتيب كل دنيا تبديل به دهكدهاي شده است. در جهاني اينچنين طبيعي است كه هر چه امكان دستيابي به اطلاعات بيشتر فراهم باشد سرعت توسعه بيشتر خواهد بود. عدم دسترسي به اطلاعات جوامع را به حاشيه رانده و از اين دهكده جهاني خارج ميكند.
در اين ميان، اهميت حضور ايران در مجامعي همانند WSIS ميتواند زمينهاي براي درك بيشتر اهميت جامعه اطلاعاتي و تكنولوژي اطلاعات باشد. عقب ماندن از دسترسي به اين نوع جوامع، زمينهاي را براي عقب ماندگي سالهاي آينده كه ديگر نفت نميتواند پاسخگو باشد فراهم ميكند.
درك اهميت تجزيه و تحليل جامعه اطلاعاتي، ميتواند راهي را براي رشد و خروج از ركود را فراهم آورد، رشدي كه ميتواند جوانان را درگير خود كند و آنها را كه راهبران آينده ICT در جهان هستند، آموزش دهد و آنها را در راهي بلندمدت هدايت كند.
اما عمده تلاش جوانان در بخش ICT و جامعه اطلاعاتي در اقصا نقاط جهان در حال شكل گيري است و نكته جالب اين كه كشورهاي در حال توسعه نيز به اين مهم رسيدهاند و در صدد قالب بندي ICT براي اداره توسط جوانان ميباشند. در اين ميان، با توجه به شكل جوان كشور در حال توسعهاي مثل ايران، ميتوان به اين نكته اشاره كرد كه جوانان، به ويژه نهادهاي سازمان يافتهاي چون NGOها بايستي سريعتر به حركت درآوردن اين چرخ عظيميكه همگان به آن تاكيد ميكنند كمك نمايند. اين نهادهاي سازمان يافته با ايجاد تعامل (interaction) با سازمانهاي مرتبط بينالمللي براي بدست آوردن تجربه لازم، ميتوانند نقش مهميرا در تغيير وضعيت ICT در كشور ايجاد نمايند.
در اين ميان سازمانهاي دولتي، مثل سازمان ملي جوانان با تسهيل تاسيس نهادهاي غيردولتي تخصصي در زمينه ICT و سازمانهاي دولتي ديگر نظير مخابرات به عنوان يك بخش زيرساختي، در توسعه ICT با تسهيل دسترسي به منابع اطلاعاتي مثل اينترنت و افزايش پهناي باند ميتوانند در به حركت درآمدن چرخه توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات كمك شاياني نمايند.
تمام اين موارد، چه در بخش دولتي و چه در بخش غيردولتي به حمايت دولت ايران برميگردد. با نگاهي به زيرساختهاي توسعه جامعه اطلاعاتي، همچون فناوري اطلاعات و ارتباطات و تسهيل دسترسي برابر به اطلاعات، اين نكته را متوجه ميشويم كه نبض اساسي توسعه جامعه اطلاعاتي به دولت بستگي دارد و دولت بايستي در حركت اين اهرم، تلاش مضاعفي همچون افزايش پهناي باند و كاهش محدوديت دسترسي به اطلاعات به ويژه اينترنت انجام دهد. نقش دولتها بدون مجهز شدن نهادهاي جوانان مرتبط با ICT نميتواند حركتي در اين امر نمايد. با نگاهي به NGO جوانان مرتبط با ICT در كشور ميتوان ديد كه هنوز سازمان غيردولتي تخصصي در اين زمينه وجود ندارد.
ديگر بحث مهم كميتههاي جوانان در كنفرانس WSIS در ژنو، نقش جوانان در توسعه و گسترش ICT در روستاها بود كه ما هنوز تلاش اساسي در اين زمينه انجام ندادهايم. توسعه آن گونه كه توسط بنياد علم و هنر(دكتر تابش) در سيستان و بلوچستان در زمينه ICT انجام گرفت، ميتواند نمونه آنچه كه ما وظيفه داريم باشد.
تلاش براي ايجاد ارتباط با سازمانهاي جوانان در جهان براي بدست آوردن تجربه آنها و تلاش براي بدسـت آوردن مـنابع مـلي و بـين المللي در تعريف پروژههايي براي بسط و توسعه ICT در روستاها ميتواند يك وظيفه براي سازمان ملي جوانان، سازمانهاي غيردولتي و طرح تكفا باشد. آنچه كه در ادامه ميآيد، ميتواند به عنوان برداشت NGO جوانان درآيد:
- ايجاد ارتباط و گسترش همكاري با نهادهاي مرتبط با ICT در سراسر دنيا براي تبادل تجربه به عنوان يكـي از اركـان مـهم در بـه حـركـت درآوردن ايـن چـرخ عظيم، ميتواند به عنوان اولين قدم براي سازمانهاي جوانان در زمينه ICT باشد.
- درگير شدن NGO جوانان با مسئله جامعه اطلاعاتي و توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در حوزه ملي و بين المللي تا سال 2005 تونس به عنوان يكي از خواستههاي NGO جوانان در كميته جوانان بررسي شد.
- تلاش سازمان ها و نهادهاي جوانان ميتواند با حمايت سازمان ها و نهادهاي دولتي هر چه سريعتر در سرعت بخشيدن به حركت درآمدن چرخه ICT كشور در بخش جوانان كمك كند.
- اين سازمانهاي دولتي نميتوانند در قالب سازمان ملي جوانان كه با تسهيل تاسيس نهادهاي غيردولتي تخصصي جوانان در زمينه ICT نقش عمدهاي در توسعه ICT كشور ايفا نمايند.
- سازمانهاي دولتي ديگر، همچون وزارت فناوري ارتباطات و اطلاعات و مخابرات با تسهيل دسترسي به منابع اطلاعاتي مثل اينترنت و افزايش پهناي باند براي رسيدن به شعار دسترسي برابر به اطلاعات و آوردن اينترنت به خانه ها به عنوان مهم ترين اهرم توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات، نقش عمده اي در توسعه جامعه اطلاعاتي ايفا نمايد.
- تلاش براي گسترش توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در روستاها به عنوان يكي از مفاد كميته جوانان ميتواند يك وظيفه براي سازمانهاي غيردولتي و سازمان ملي جوانان و طرح تكفا باشد.
در ادامـه بـه عنوان گزارش كـاري از بيـن 270 كميته، دو كميته يعني كميته جوانان و يكي از چهارچوبهاي كاري طرح تكفا تحت عنوان SME مورد بررسي قرار ميگيرد.
كميته جوانان - روز جوان
اين كميته كه با مديريت آقاي Vick بود با محتواي حقوق بشر آغاز شد. مطالب زير در روز جوانان عنوان گرديد:
- در اين كميته، به كشورهاي در حال توسعه كه بودجه نظاميزيادي را صرف ميكنند اشاره شد و اين اخطار را داد كه اين بودجه بايستي به سمت ICT هدايت شود.
- تاكيد بر تلاش براي توسعه ICT و دسترسي افراد به اينترنت و اشاره به كودكان زيادي كه دسترسي به اينترنت ندارند.
- توجه به امنيت در ICT از موارد ديگر در اين كميته بود.
در ادامه اين جلسه، NGO چيني در زمينه صلح و حقوق بشر گزارشي از عملكرد ICT در چين و كارهاي اين انجمن را بيان كرد. از جمله موارد اين NGO در مورد چين عبارت بود از:
- 68 ميليون استفاده كننده اينترنت وجود دارد.
- پيش بيني رسيدن به مرز 152 ميليون نفر تا سال 2005
- استفاده كنندگان از اينترنت در چين شامل 60% مرد، 60% مجرد و 56% افراد زير 23 سال هستند.
نكته مهم در مورد كشور چين ميتواند رشد اقتصادي اين كشور باشد كه تا سال 2005 به عقيده كارشناسان اقتصادي، چين رشد بسيار زيادي خواهد كرد و كالاهاي چيني تمام دنيا را خواهند گرفت.
در قسمت ديگري از ايـن كميته، نـهاد همبستگي جوانان افغانستان به شرح برنامههاي خود پرداختهاند. اين افراد كه به علت مشكلات ويزا، از چهارشنبه به اجلاس رسيده بودند به محض نشستن هواپيما به محل سخنراني آمدند.
از جمله مسائل و چالشهاي عنوان شده توسط اين NGO عبارت بودند از:
- كمبود منابع در كشور
- محدوديتها
- كمبود منابع مالي
- كمبود موسسات علمي- آموزشي
- افراد كميبه اينترنت دسترسي دارند
- تعداد كم وب سايت در كشور
- راديو به عنوان اهرميمهم در ICT كشور افغانستان است.
در ادامه NGO با نام Zamir Net از كشور يوگسلاوي به سخنراني دعوت شده بود. اين NGO كه يك شركت اينترنتي به NGOها ميباشد، تلاش زيادي در جهت توسعه ICT ميكند. اين كشور 25 ميليون جمعيت دارد كه 22 NGO در اين زمينه فعال هستند.
كميته تجارت الكترونيكي
موارد بررسي شده به عنوان يكي موارد مورد بررسي طرح تكفا و چارچوب كاري آن يعني حمايت از SME (شركتهاي كوچك و متوسط) بود كه در زمينه ايجاد اشتغال و صنعت فعاليت ميكنند.
در اين كميته، زمينههاي رشد و پيشرفت كشورهاي در حال توسعه در زمينه ICT مورد بررسي قرار گرفت و كشورهايي همچون بنگلادش، نپال، اكراين، هند، ماسودانيا و كشورهايي از قاره آمريكا به سخنراني در مورد وضعيت ICT در كشورشان صحبت كردند.
يكي از نكات مهم و اساسي اين نشست كه توان كشورهاي در حال توسعه را مورد بررسي قرار ميداد، ايجاد فرهنگ شريك كردن يكديگر در اطلاعات بود كه در اصطلاح به آن sharing information ميگويند.
اين كميته دو روزه از جلسات مختلفي كه هر سه ساعت تبديل به جلسه ديگري ميشد، تشكيل شده بود.
از جمله جلسات مهم اين بود كه e-security براي ايجاد اعتماد و اطمينان ميتواند عنصر مهميدر پيشرفت ICT در كشورهاي در حال توسعه باشد. محور مهميكه از جمله تاثيرات مهم ميتواند در پيشرفت ICT و جوامع اطلاعاتي داشته باشد، Bench Marking يعني الگوسازي از كشورهاي توسعه يافته است.
در ادامه e-finance يعني پرداخت بوسيله كارتهاي اعتباري و الكترونيك مورد بحث قرار گرفته و شركتهاي مهميچون Credit Smiss به معرفي دستاوردهاي جديد پرداخته و راههاي افزايش امنيت براي ايجاد اطمينان به مشتريان پرداختند.
اما در پايان بايستي به نكات مورد اشاره در اين سمينار كه كشورهاي در حال توسعه قبل از اينكه به اين موارد بپردازند، بايستي زمينههاي زيرساختي خود و مديريت را آماده كنند.
)
