اينترنت و آرزوهاي جوانان
ميثم لطفي- حياتنو
فناوريهاي ارتباطي به قدري در زندگي روزمره مردم نفوذ كرده كه بيشتر نوجوانان و جوانان اينگونه ابزارها را جزء وسايل ضروري خود بهحساب ميآورند و احساس نزديكي بهخصوصي با آنها دارند. اين ابزارها هر كدام بخشي از نيازهاي ارتباطي افراد را جبران ميكند، اما بررسيهاي محققان نشان داده است كه اينترنت و تلفنهمراه بيش از ديگر وسايل در زندگي مردم، بهخصوص جوانان نقش داشته و باعث شده تا ريتم زندگي آنها تغيير كند. طبق آخرين آمارهاي به دست آمده، طي چهار سال گذشته تعداد نوجوانان آنلاين 24 درصد رشد كرده و 87 درصد افراد بين سنين 12 تا 17 سال به اينترنت متصل شدهاند.
در حالي كه در چهار سال قبل نوجوانان و جوانان از اينترنت براي سرگرمي استفاده ميكردند و اين ابزار را براي پركردن اوقات فراغت خود بهكار ميبرند، دنياي مجازي امروزه مهمترين نقش را در زندگي آنها ايفا ميكند. علاوه بر اين آمارها، طي مدت ياد شده ميزان علاقهمندي نوجوانان براي انجام بازيهاي آنلاين، خواندن خبر، خريدهاي آنلاين و دريافت اطلاعات پزشكي و بهداشتي از طريق اينترنت افزايش چشمگيري يافته است. مطالعات جديد صورت گرفته توسط موسسه تحقيقاتي Pew Internet نشان ميدهد كه در كنار افزايش تعداد نوجوانان و جوانان آنلاين، علاقه آنها به انواع مختلف فناوريهاي آنلاين نيز بيشتر شده است. امروزه بيشتر نوجوانان ترجيح ميدهند براي حفظ ارتباطات خود با دوستان و اطرافيان، تحقيقات مدرسهاي و دانشگاهي و همچنين سرگرمي از اينترنت استفاده كنند. اين امر نشان ميدهد كه اين قشر از جامعه نحوه استفاده صحيح از ابزارهاي مجازي را ياد گرفتهاند كه بيشتر آن طريق آموزشهاي صحيح صورت گرفته است.
ابزارهاي مجازي امروزه به جوانان و ديگر اقشار جامعه امكان ميدهد تا در هر مكان و زماني با اطرافيان خود در تماس باشند و پيامها خود را در هر كجاي جهان كه هستند، در اسرع وقت به دوستان خود برسانند. ابزارهايي مثل پست الكترونيكي كه تا مدتي پيش يكي از بهترين روشها براي برقراري ارتباطات مجازي محسوب ميشود كمكم در حال بازنشستشدن است و جاي خود را به سرويس پيامهاي كوتاه اينترنتي (IM) داده تا كاربران با استفاده از آن بتوانند در وقت خود بيش از گذشته صرفهجويي كنند. اين تحقيقات كه بيشتر روي نوجوانان و جوانان صورت گرفته، سرگرميهاي جديد آنها را نيز در دنياي مجازي نشان داده است. براي اين قشر از جامعه پست الكترونيكي يك ابزار ارتباطي مهم محسوب ميشود تا آنها در تمامي ساعات شبانهروز بتوانند با اساتيد، مسوؤلين مدرسه و ... در ارتباط باشند و در كنار اين مسئله تمامي اطلاعات موردنياز خود را از گروههاي ديگر دريافت كنند.
اما سرويس IM فقط مربوط به ارتباطات رسمي نوجوانان نميشود. اين افراد سعي ميكنند با اين خدمات ارتباطات چندرسانهاي خود را با دوستانشان حفظ كنند و در عين حال در جريان آخرين تحولات خود قرار بگيرند. در كنار همه اين مسائل، بسياري از محققان بر اين باورند كه اينترنت و دنياي مجازي محلي براي تجلي و بيان تجربههاي شخصي و احساسات دروني افراد محسوب ميشود و جوانان در اين گونه فضاها احساس راحتي بيشتري ميكنند. افراد در سرويس IM سعي ميكنند با استفاده از شكلكهاي مختلف، احساسات دروني خود را به فرد مقابل نشان داده و آنها را انتقال دهد.
مطالعات حاضر روي بيش از 1100 گروه كه شامل كودكان و والدينشان ميشد، انجام شده است. اين مطالعات نشان ميدهد، 87 درصد نوجوانان آمريكايي بين 12 تا 17 سال بهصورت مستمر از اينترنت استفاده ميكنند. اين آمار كه نشان ميدهد بيشتر از 21 ميليون نوجوان آمريكايي هماكنون به اينترنت متصل هستند و اين در حالي است كه رقم ياد شده براي سال 2000 تنها 17 ميليون محاسبه شده بود. به طور ميانگين، روزانه 11 ميليون جوان آمريكايي به اينترنت متصل ميشوند كه اين رقم در سال 2000 فقط هفت ميليون نفر بوده است. لازم به ذكر است كه نه تنها نوجوانان و جوانان، بلكه بزرگسالان نيز با علاقه بيشتري سراغ اينترنت ميروند.
در حالي كه هماكنون 66 درصد بزرگسالان آمريكايي بهصورت مستمر و مداوم از اينترنت استفاده ميكنند، در سال 2000 تنها 56 درصد آنها وارد دنياي مجازي ميشدهاند. 51 درصد نوجوانان و جواناني كه در اين بررسيها شركت كرده بودند اعلام كردند كه سعي ميكنند هر روز وارد اينترنت شوند كه اين رقم در سال 2000 فقط 42 درصد بوده است. محققان مركز Pew Internet بر اين باورند كه افزايش خطوط پهنباند يكي از مهمترين مسائلي بوده كه انگيزه كاربران را براي اتصال به شبكه اينترنت افزايش داده است. در مطالعه حاضر مشخص شده است، هماكنون از هر دو جوان آمريكايي يك نفر از طريق خطوط پهنباند به اينترنت متصل ميشود و بيش از ديگر افراد سرويس IM را بهكار ميبرند. اين افراد بيش از ديگر كاربراني كه بهصورت Dial-up وارد اينترنت ميشوند از بازيهاي كامپيوتري آنلاين و خريدهاي آنلاين استفاده ميكنند و درصد مراجعه آنها به مراكز خبري اينترنتي بيشتر است. مطالعات اين مركز آمريكايي نتايج جالبتوجهي را بهدنبال داشته كه برخي از آنها را مرور ميكنيم:
• 81 درصد نوجوانان آنلاين از بازيهاي اينترنتي استفاده ميكنند. بر اين اساس كشور آمريكا هماكنون 17 ميليون كاربر اينترنتي جوان دارد كه سراغ بازيهاي كامپيوتري اينترنتي ميروند. رقم ياد شده براي سال 2000 تنها 52 درصد گزارش شده است.
• 76 درصد كاربراني كه وارد اينترنت ميشوند، از مراكز خبري ديدن ميكنند. اين رقم نشان ميدهد، 16 ميليون كاربر جوان آمريكايي اخبار مورد نياز خود را از اينترنت دريافت ميكنند كه رقم ياد شده براي سال 2000 تنها 38 درصد بوده است.
• 43 درصد آمريكاييها از طريق اينترنت خريد ميكنند. اين رقم گوياي آن است كه در حال حاضر بيش از 9 ميليون آمريكايي خريدهاي خود را از طريق اينترنت انجام ميدهند. اين رقم براي نوجوانان و جوانان آمريكايي 71 درصد اعلام شده است.
• 31 درصد كاربران آنلاين با مراجعه به مراكز بهداشتي و درماني سعي ميكنند آخرين اطلاعات پزشكي مورد نياز خود را از اين مراكز بهصورت آنلاين دريافت كنند. بر اين اساس شش ميليون آمريكايي بهصورت مستمر به سايتهاي اينترنتي پزشكي سر ميزنند كه البته اين رقم براي نوجوانان و جوانان آمريكايي 47 درصد گزارش شده است.
در كنار همه اين توضيحات بايد توجه داشت كه همچنان 13 درصد جوانان آمريكايي (حدود سه ميليون نفر) هنوز از اينترنت استفاده نميكنند. حدود نيمي (47 درصد) از نوجواناني كه اعلام كردند علاقهاي به آنلاين شدن ندارند، ظرف مدتزمان كوتاهي شرايط لازم را براي خود فراهم كرده و وارد اينترنت شدهاند. اما آمارهاي رسيده نشان ميدهد كه بخش قابلملاحظهاي از اين افراد اينترنت را كنار گذاشتهاند و كمتر سراغ دنياي مجازي ميروند. آن دسته از نوجوانان و جوانان آمريكايي كه همچنان بهصورت آفلاين باقي ماندهاند و به اينترنت متصل نشدهاند، بهطور ميانگين از سطح درآمد پايينتري برخوردار هستند و ميزان دسترسي آنها به فناوريهاي مختلف بسيار پايينتر است. آمريكاييها معمولا وضعيت اين افراد را به آفريقاييها نسبت ميدهند و معتقدند كه زير خط فقط زندگي ميكنند.
در اين نظرسنجي مشخص شد، بيش از 84 درصد شركتكنندگان دستكم به يكي از دستگاههايي كه قابليت اتصال به اينترنت را دارد مجهز هستند. اين دستگاهها شامل كامپيوترهاي خانگي، كامپيوترهاي قابلحمل، تلفنهمراه و PDA ميشود. 44 درصد اين افراد اعلام كردهاند كه هماكنون دو نوع از اين دستگاهها را در اختيار دارند و اين در حالي است كه 12 درصد آنها سه نوع و دو درصد آنها هر چهار نوع دستگاه ياد شده را در اختيار دارند. همچنين 16 درصد هم گفتهاند كه به هيچ يك از اين دستگاهها دسترسي ندارند. در زير برخي از آمارهاي بهدست آمده در مطالعه حاضر آورده شده است:
• 83 درصد نوجوانان و جوانان كه در اين مطالعات شركت كردهاند اظهار داشتند، «بيشتر» افرادي كه ميشناسند بهصورت مستمر وارد اينترنت ميشوند و از ابزارهاي مجازي استفاده ميكنند.
• 10 درصد شركتكنندگان در اين مطالعات اعلام كردهاند، فقط «برخي» از افرادي كه ميشناسند بهصورت مستمر به اينترنت متصل ميشوند.
• شش درصد افراد نيز خاطرنشان ساختهاند، تنها «تعداد كمي» از اطرافيان آنها بهصورت مستمر وارد اينترنت ميشوند و بيشتر دوستان و آشنايان آنها علاقهاي براي استفاده از اينترنت و ابزارهاي مجازي ندارند.
نزديك به نيمي از نوجوانان و جوانان آمريكايي (45 درصد) صاحب تلفنهمراه هستند و 33 درصد آنها با استفاده از تلفنهمراه به ارسال پيامهاي كوتاه نوشتاري ميپردازند. براي آن دسته از كاربراني كه به اينترنت متصل هستند، پيامهاي كوتاه نوشتاري ابزار خوبي براي برقراري ارتباط با ديگر كاربران محسوب ميشود. به طور كلي، كاربران جوانان معمولا بيش از ديگر اقشار جامعه از ابزارهاي اينترنتي تلفنهمراه خود براي برقراري ارتباط با دوستان خود استفاده ميكنند و اين در حالي است كه آخرين آمارهاي منتشر شده نشان ميدهد، از هر چهار آمريكايي نوجوان كه تلفنهمراه در اختيار دارند يك نفر از اين ابزار براي اتصال به اينترنت استفاده ميكند.