هم اكنون تمامي سايتهاي ايراني در خارج از كشور ميزباني ميشوند و بنابراين همه اطلاعات اين سايتها به خارج ميرود و همچنين مديريت شبكه جهاني اينترنت در اختيار يك كشور خاص (آمريكا) قرار دارد.از آنجا كه كاربران اينترنت حتي براي دريافت اطلاعات از سايتي در داخل كشور، بايد از طريق يكي ازISP يا ICP داراي مجوز داخلي، از يك مسير به شبكه جهاني اينترنت وصل شوند و از مسير ديگر اطلاعات بگيرند، كشور بايد دو بار پول سير اطلاعات را بپردازد. به اين ترتيب راه اندازي مراكز داده اينترنتي (IDC)و شروع فعاليت اين مراكز كه تاكنون به دلايل مختلف به تعويق افتاده، يك امر ضروري و حياتي به نظر ميرسد.
راهاندازي مراكز داده اينترنتي(IDC) درتاريخ بيست و دوم اسفند ماه سال۸۳ امضا شده و قرار بود شش ماه پس از اين مدت سايت پايلوت مراكز داده اينترنتي راهاندازي شود اما هنوز شاهد خروجي مشخصي در اين عرصه نيستيم. تا اينكه دهم مرداد ماه امسال سايت پايلوت يكي از شركتهاي داراي مجوز IDC افتتاح شد و اخيرا نيز سايت پايلوت يكي ديگر از شركتها مورد بهره برداري قرار گرفت اما اين سوال باقي است كه آيا راهاندازي سايت پايلوت ميتواند دردي از اين مشكل دوا كند؟
همچنين مهلت براي راهاندازي سايت اصلي يكسال پس از راهاندازي سايت پايلوت عنوان شده است كه مشخص نيست چه زماني مراكز داده اينترنتي فعاليت اصلي خود را آغاز خواهند كرد و اين انتظار به سر خواهد رسيد و ديگر ترس از مسدود شدن سايتها از بين خواهد رفت. دبير شوراي عالي فناوري اطلاعات در اين رابطه گفت: تمامي كارهايي كه براي اولين بار در كشور آغاز ميشود، در ابتدا با مشكلاتي مواجه است.
فعاليت پايلوت شركتهاي IDC
تمامي فعاليت شركتهاي داراي مجوز IDC تاكنون، "تنها پایلوت است. عبدالمجيد رياضي افزود: براي راهاندازي مراكز داده اينترنتي چه در مسير طراحي، راهاندازي، استانداردها، همه بايد سعه صدر به خرج دهند، تا اين مراكز راهاندازي شود. وي تاكيد كرد: البته ما نبايد در اجراي پروژههاي جديد تاخير داشته باشيم به دليل اينكه سرعت تحولات در دنيا بالاست بنابراين ما نيز بايد با سرعت تكنولوژي حركت كنيم. وي يادآور شد: در راهاندازي مراكز داده اينترنتي مراكز و بخشهاي مرتبط بايد مساعدت كنند، هنگامي كه از كاربران سوال ميشوند ميگويند امكانات، استاندارد و كيفيت اين سرويس مراكز خوب نيست و خود مراكز نيز از اينكه مشتري وجود ندارد گلهمند هستند. دبير شوراي عالي فناوري اطلاعات افزود: بايد تمهيداتي در اين زمينه انديشيده شود تا كار اصلي به طور رسمي آغاز شود. وي خاطرنشان كرد: مثلا متقاضيان ميزباني سايت ميتوانند سايت خود را هم در خارج از ايران و هم در مراكز داده اينترنتي داخل كشور هاست (ميزباني) كنند تا اين مراكز را تست كرده و پس از اينكه از امكانات، استاندارد و كيفيت آن آگاه شدند ميتوانند اقدام به ميزباني سايت در داخل كشور نمايند. وي گفت: بر طبق گفته خود شركتها در پنج ماهه اول سال آينده كار طرح راهاندازي مراكز داده اينترنتي پايان مييابد و كار اصلي را آغاز ميكنند و اقدامات انجام شده تاكنون پايلوت بوده و مركز داده اينترنتي گروه فن آوا نيز در حال حاضر به صورت پايلوت ميباشد.
تعريف مراكز داده اينترنتي
مركز داده مكاني با امنيت فيزيكي و الكترونيكي بالا، برخوردار از پهناي باند ارتباطي وسيع، متصل به شبكههاي رايانهاي ملي يا جهاني، با خدمات تمام وقت و در دسترس است. اين مراكز داراي انواع تجهيزات سخت افزاري، شامل رايانه، سوئيچ، مودم و غيره و نرمافزاري شامل پايگاههاي داده، سرورها، سيستم عامل پيشرفته بوده و از پشتيباني و نگهداري حرفهاي و تمام وقت برخوردار هستند. مركز داده اينترنتي به پشتيباني و ارائه خدمات مرتبط با اطلاعات و داده از قبيل خدمات ذخيره، نگهداري و بازيابي داده، خدماتERP ، ميزباني خدمات اينترنتي، ميزباني ارايه خدمات كاربردي، ميزباني برون سپاري خدمات، خدمات شبكه اختصاصي مجازي و غيره براي شركتهاي خصوصي يا دولتي ميپردازد.
اما شنيدن سخنان مسوولان شركتهاي داراي مجوز IDCنيز خالي از لطف نيست...
وزارت ارتباطات اگر حامي نيست لااقل منكر فعاليت اين شركتها نشود
مدير پروژه ديتا سنتر يك مركز داراي مجوز مراكز خدمات داده اينترنتي چندي پيش در مورد مشكلات اين شركتها گفت: انتظار است كه وزارت ارتباطات به عنوان صادركننده مجوز و مرجع آگاه و ناظر بر مراحل پيشرفت و راهاندازي مراكز IDC در كشور، در زمينه اطلاعرساني و فرهنگ استفاده از خدمات اينگونه مراكز بخش خصوصي به عنوان حامي و همراه اين شركتها باشد و يا دست كم منكر وجود چنين خدماتي در كشور نشود. وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات نيز در يكي از مصاحبههاي خود تاكيد كرده بود، شركتهاي خصوصي كه داراي مجوز IDC هستند براي ايجاد ديتاسنتر از خود تلاشي نشان نميدهند. حسين لطفي افزود: از جمله نيازهاي عمده اين شركتها تامين ارتباط پرسرعت بر روي فيبرنوري با مراكز اصلي انتقال است كه هنوز اين امر محقق نشده است.
وي اظهار داشت: با وجود مكاتبات متعدد و پيگيريها و وعده مسوولان نسبت به تامين و واگذاري اين ارتباط در كوتاهترين زمان ممكن، متاسفانه تاكنون در اين زمينه اقدام مؤثري انجام نشده است. وي بيان داشت: همچنين با وجود تصويب اعطاي وام يكونيم ميليارد توماني به شركتهاي دارنده مجوز IDC توسط شوراي راهبري آن وزارتخانه، تاكنون درخواست اين شركت براي اخذ وام مذكور بينتيجه مانده است و موضوع در كميته وام تحت پيگيري است. لطفي تصريح كرد: با توجه به حجم سنگين سرمايهگذاري در ساخت و راهاندازي و بهرهبرداري از مركز داده، تسريع در بررسي و اعطاء وام مذكور بسيار ضروري است. به گفته وي، عدم اطلاع و آگاهي سازمان و دستگاههاي دولتي به عنوان كابران اين نوع خدمات و نيز برخي از مسوولان مخابرات از چگونگي فعاليت بخش خصوصي در ارائه خدمات IDC كه هماكنون توسط اين مركز داده (فاز پايلوت) ارائه ميشود، موجب بروز مشكلاتي براي اين شركت شده است. وي ادامه داد: اگر دولت از بخش خصوصي در ارائه اينگونه خدمات حمايت نكند و سازمانها و دستگاههاي دولتي را ترغيب به استفاده از خدمات مراكز IDC خصوصي ننمايد، اين فعاليت براي بخش خصوصي پرهزينه و كمدرآمد خواهد بود و عاقبت خوبي را در بر نخواهد داشت. لطفي تاكيد كرد: همچنين بايد از فعاليتهاي موازي سازمانها و دستگاههاي دولتي در راهاندازي IDC ممانعت شود. وي گفت: اين شركت به عنوان يكي از3 شركت داراي مجوز بهرهبرداري از مركز خدمات داده در كشور در دهم مرداد سال جاري اقدام به بهرهبرداري از فاز پايلوت مركز داده خود نمود. وي افزود: اين مركز كه در فضايي به وسعت ۴۰۰متر مربع واقع شدهاست با برخورداري از ۱۵۵مگابيات پهناي باند، پيش از زمان مقرر در آييننامه IDC با حضور مسوولان وقت وزارت ارتباطات و فنآوري اطلاعات و با حضور نمايندههاي سازمانها افتتاح شد.
لطفي ادامه داد: در حال حاضر ۳سرويس اصلي مركز داده يعني اجاره فضا براي استفاده توسط سيستمهاي شبكهاي و پردازش اطلاعات (Co-Location)، در اختيار قراردادن سرورهاي اختصاصي(Dedicated Server)و همچنين ميزباني از صفحات وب و نامههاي الكترونيكي (Shared Hosting) توسط اين مركز به كاربران ارائه ميشود. بهگفته وي اين مركز با برخورداري از ۴۰۰گيگاهرتز توان پردازشي موجود در بيش از ۱۰۰سرور و فضاي ذخيرهسازي ۳ترابايت بستر قدرتمندي را در خدمت رساني فراهم كرده است. در مورد ظرفيتهاي در نظر گرفته شده بايد گفت كه فضاي ذخيرهسازي در نظر گرفته شده در فاز پايلوت، ۳برابر ميزاني است كه آيين نامه از IDC انتظار دارد. لطفي تصريح كرد: قرار است كه با اتمام كار ساختماني و نصب تجهيزات، در اوايل سال آينده به بهرهبرداري برسد. در همين حال و هوا بود كه خبر پرداخت وام يك و نيم ميليارد توماني به سه شركت داراي مجوز IDCرسيد. مدير يكي از شركتهاي داراي مجوز IDC در اينباره گفت: شركت مخابرات قرار است وامي به مبلغ يك و نيم ميليارد توماني به سه مركز داراي مجوز ارائه خدمات هاستينگ يا ميزباني سايت وام كند.
نادر نصرالهي افزود: كارهاي اداري اعطاي اين وام به مراكز داراي مجوز ارايه خدمات هاستينگ (IDC) در حال انجام است و منتظر پرداخت اين مبلغ وام توسط مخابرات هستيم. به گفته وي اگر قرار باشد خود مراكز IDC در زمينه ارائه خدمات هاستينگ سرمايهگذاري انجام دهند نتيجه بخش نخواهد بود چون ديگر آن سرمايه باز نميگردد. وي بيان داشت: اگر سايتي در خارج از ايران ميزباني شده باشد براي اينكه اطلاعات در دسترس كاربران قرار گيرد پهناي باند زيادي از ماهواره مصرف ميشود. مدير اين مركز IDCادامه داد: به دليل نبود مركز تبادل اطلاعات (EXchange) در كشور اگر سايتي در داخل ايران نيز هاست شود با اين مشكل مواجه خواهد شد. وي اظهار داشت: به همين دليل بايد تبادل اطلاعات بين سه مركز IDCو ICPها (مراكز ارائهدهنده خدمات پهناي باند) برقرار شود و با اين ترتيب ديگر كسي لازم نيست براي ديدن يك سايت ايراني به خارج از كشور متصل شود زيرا ارتباط در داخل كشور برقرار ميشود.مدير اين مركز IDCگفت: سايت ما اكنون از نظر زير ساختي نظير اطفاي حريق، دوربينهاي مدار بسته، هوا ساز، برق بدون وقفه، ژنراتور و غيره آماده شده است و اكنون تنها منتظريم كه مخابرات به ما وام دهد تا مشكل نقدينگي نداشته باشيم. وي تصريح كرد: اكنون سايت آماده بوده و تجهيزات سرور نيز سفارش داده شده است. نصرالهي تصريح كرد: البته ما قبلا نيز ارائه خدمات ميزباني سايت را در سطح كوچك انجام دادهايم اما اكنون براي فعاليت گسترده نياز به دريافت پهناي باند از طريق فيبر نوري داريم. وي با اشاره به اينكه، قول ارائه پهناي باند از طريق فيبر نوري به سه مركز IDC داده شده است، افزود: مشكلي كه در زمينه هاستينگ و فعاليت IDCها وجود دارد، اين است كه كار هاستينگ يك پروژه ملي است.
نصرالهي ادامه داد: فعاليت در زمينه هاستينگ به اين دليل ملي تلقي مي شود زيرا با مسايل تجاري متفاوت و همخواني ندارد و لازم است يك سازمان دولتي به صورت پشتيبان در اين خصوص مساعدتهاي لازم را انجام دهد.
زيرساختهاي مخابراتي كشور قوي نيست
رامين عرفانيان كارشناس فناوري اطلاعات نيز گفت: بايد بتوانيم راه حلي براي استفاده نكردن از سرورهاي آمريكايي و كانادايي براي هاست (ميزباني سايت) پيدا كنيم. وي افزود: داشتن ديتاسنتر(مركز داده اينترنتي) داخلي مزايايي دارد از جمله اينكه اطلاعات، دست خودمان بوده و همچنين، هزينه پهناي باند را به خارجيها پرداخت نميكنيم. وي تصريح كرد: اما ارائه خدمات اينترنتي و ارائه ميزباني سايت(هاستينگ) يكي از پيچيدهترين و استراتژيكترين كارها است زيرا بسياري، فعاليت تجاري خود را روي سايت قرار ميدهند.
اين كارشناس فناوري اطلاعات ادامه داد: يكي از عواملي كه سايتهاي ايراني روي سرورهاي آمريكاييها و كاناديي هاست (ميزباني سايت) ميشود سرعت دستيابي به اطلاعات است. به گفته وي، زيرا كشور ما فاقد بسترهاي مخابراتي پهناي باند است و به همين دليل نميتوانيم در مقابل سرعت سرورهاي آمريكايي رقابت كنيم.
به عقيده عرفانيان، ذخيرهسازي اطلاعات كليدي و برپا بودن عمليات آن در هر ثانيه از روز، مسايل دشوار و پيچيدهاي است كه بايد در انجام آن امكانات و زيرساختهاي بسياري فراهم شده باشد به عنوان مثال ميزبانهاي سايت قوي، دوربينها و زنگهايي خطري دارند كه مدام فعاليتها را كنترل مي كند اما در داخل كشور چنين سرويسي ارائه نميشود.
وي تصريح كرد: ما بايد بتوانيم از كشورهاي همسايه كه زيربسترهاي مخابراتي قوي دارند و يا با كشورهايي كه مسائل سياسي نداريم سرويس خدمات ميزباني سايت دريافت كنيم. وي ادامه داد: اما تا زماني كه زيرساختهاي مخابراتي ما قوي نشود ما نميتوانيم ديتاسنتري براي كارهاي كليدي واستراتژيك نظير تجارت الكترونيكي و ارايه خدمات آنلاين داشته باشيم.
وي در مورد اينكه ايرانيها به سمت سرورهاي آمريكايي ميروند گفت: زيرساختهاي مخابراتي آمريكا مناسب بوده و سريعترين پاسخها را زماني دريافت ميكنيم كه سرورمان در آمريكا و كانادا باشد اما بايد براي رفع اين مشكل هر چه سريعتر راه حلي يافت.
هميشه اين نگراني وجود دارد كه سايتهاي ايراني مسدود شوند
يكي از مديران مراكز داراي پروانه IDC(مركز داده اينترنتي) گفت: مخابرات بايد از اين مراكز حمايت كند و مردم نيز بايد شناخت كافي از مراكز داخلي در زمينه ميزباني سايت پيدا كنند. بابك قاجار افزود: هميشه اين نگراني وجود دارد كه سايتهاي ايراني ميزباني شده روي سرورهاي آمريكا و كانادا به دليل تحريم در برخي مواقع با محدوديت مواجه شوند.
وي ادامه داد: اين نگراني هميشه در بين دستاندركاران ITكشور وجود دارد و سياستگذاران به دنبال اين بودند كه اين خدمات را از طريق شركت هاي داخلي ارايه دهند.
وي تصريح كرد: يك مركز داده بايد به امكانات مورد نياز زير ساختي مانند ارايه برق دايمي، سيستمهاي تهويه، كنترل هوا، شناسايي و اطفاي حريق و تجهيزات سخت افزاري ، سرورهاي بزرگ و ذخيرهكنندههاي اطلاعات مجهز باشد.