آیا واقعا «هیچکس تنها نیست!»
سه شنبه ۲۳ تير ۱۳۸۸ ساعت ۲۰:۲۳
آیا واقعا «هیچکس تنها نیست!»؟
هومن کبیری پرویزی- دنياي كامپيوتر و ارتباطات
انتخابات و هیاهوی قبل و بعد از آن به پایان خود نزدیک میشود. در بین تمامی اخبار مربوط به این رویداد مهم، برای یک خبرنگار فناوری اطلاعات مانند اینجانب، شاید بتوان مهمترین اتفاق مرتبط! با این امر را قطع خدمات پیامک اپراتورهای تلفن همراه به مدت 20 روز، قطع سرویس GPRS از 21 خرداد ماه تا زمان نگارش این ستور در روز 20 تیر ماه 1388 و نیز اختلال شدید و گهگاه قطع سرویس مکالمه تلفن همراه در روزهای پس از برگزاری انتخابات دانست.
علیرغم پیشبینی ستاد انتخاباتی برخی از کاندیداها مبنی بر قطع سرویس پیامک در روز انتخابات، این پیشبینی با تکذیب مقامات مسئول مواجه گردید. عصر روز پنجشنبه مورخ 21 خرداد ماه، زمانی که سرویس پیامک قطع شد ابتدا نظرات رسمی، دال بر اختلال فنی در این سرویس بود. رفته رفته و در روزهای آتی واکنش سخنگویان رسمی بیشتر به نوعی وقتکشی و در برخی موارد به استهزای سؤال کنندگان بیشتر شبیه بود.
قطع سرویس پیامک بیشتر از اینکه مشترکین عادی تلفن همراه را گرفتار کند، موجب اختلال شدید در کار شرکتها و نهادهایی شد که از این سرویس برای استفادههای تجاری استفاده میکردند؛ مانند انتقال اطلاعات مکانی از طریق پیامک برای موقعیتیابی وسایط نقلیه عمومی و باربری در سطح جادههای کشور. برآورد خسارات وارد شده به این دسته از کاربران کار بسیار دشواری است و در حوصله این مقاله نیست و هنوز مشخص نیست چه نهادی باید این خسارت را جبران نماید.
در نبود هیچ پاسخ متقن و قابل قبولی برای این اختلالات، گمانهزنیهای گوناگون برای دلایل اصلی این رویداد از مواردی شبیه به ادعای تکذیب شده ستادهای انتخاباتی تا احتمال قطع این سرویسها به دلایل امنیتی، که تمامی این دلایل لااقل برای بخش عمدهای از جامعه چندان موجه به نظر نمیرسد، انجام گرفته است. همچنین باید به این نکته اشاره کرد که دلیل این امر هرچه باشد به نظر میرسد مشترکین شبکه تلفن همراه به دلیل عدم دریافت پاسخ درخور و حتی به شوخی گرفتن این امر توسط بلندپایهترین مقام مسؤل در این زمینه، تا حد زیادی از این رویداد خشمگین بوده و حقوق خود را پایمال شده میدانند.
به عنوان دیگر جنبه قابل ذکر این رویداد باید گفت عدم دسترسی به امکانات ارتباطی اگرچه در روزهای نخست موجب بلاتکلیفی و سرگردانی بسیاری از کاربران عادی گردید، ولی رفته رفته موجب کاهش وابستگی عامه به استفاده از این تکنولوژیها و به عبارت دیگر عادت کردن آنها به نبود وسایل ارتباطی گردید و روشهای سنتی مانند استفاده از تلفنهای عمومی و ثابت و حتی مراجعه حضوری به مخاطب، جایگزین تکنولوژیهای مرسوم هزاره سوم، برای کسانی شد که برخلاف شعار تبلیغاتی بزرگترین اپراتور تلفن همراه کشور، "تنها" مانده بودند.
ترک عادت کاربران در استفاده از سرویسهای تلفن همراه تا آنجا پیش رفته است که با وجود وصل سرویس پیامک از دهم تیرماه استفاده از این سرویس به میزان زیادی کاهش یافته است. این کاهش حتی در استفاده از سرویس مکالمه تلفن همراه هم کاملاً مشهود است. باید توجه داشت که دلیل این کاهش چه قهر مشترکین باشد و چه از سر افتادن عادت آنها نتیجه این عمل بیشتر از همه به زیان اپراتورهای تلفن همراه است و برای جلوگیری از زیانهای سنگینتر دستاندرکاران، باید با احترام به افکار عمومی و رعایت حقوق مصرفکنندگان ضمن ارائه پاسخی شایسته برای آنان و مطالباتشان به جبران خسارتهای وارده، به ویژه در مورد کاربران تجاری اقدام نمایند.