ديوار آهنين
بهار اديبان – روزنامه پول
روزهاي پاياني جنگ دوم جهاني، نيروهاي ارتش سرخ شوروري براي فتح برلين، كشورهاي شرق اروپا را درنورديدند و كمي زودتر از متفقين غربي خود وارد خاك آلمان و شهر برلين شدند. پس از پيروزي متفقين حضور نيروهاي شوروري كماكان در كشورهاي شرق اروپا و البته شهر برلين ادامه يافت، بدون آنكه به طور رسمي اشغال آنها اعلام و يا حتي در سازوكار حكومتي آن كشورها از سوي دولت شوروي دخالت مستقيمي صورت پذيرد. تا آنكه چرچيل نخست وزير بريتانيا در سخنراني مشهور خود در مجلس عوام انگليس، كشيدن ديوار آهنين بر گرد كشورهاي شرق اروپا توسط استالين را پيش¬بيني كرده و براساس آن جنگ لفظي خود با استالين را آغاز كرد.
بسياري از مورخان مشهور جهان چرچيل را از نوابغ علم سياست دانسته و پيروزي دول متفق در دو جنگ جهاني را به هوش سرشار وي منتسب ميكنند. اما همين مورخين و بسياري از تحليلگران اعتقاد دارند كه اعلام زود هنگام پيشبيني چرچيل در مجلس عوام باعث شد تا استالين خود را در مقابل عمل انجام شده يافته و براي دهنكجي به غرب ديوار مشهور برلين را تاسيس كرده و جنگ سرد پنجاه ساله را آغاز كند.
حدود دو ماه پيش در غوغايي كه ابلاغيه دولت مبني بر «هماهنگي هرگونه خريد كالاهاي سختافزار و نرمافزاري با وزارت ICT» برپا كرده بود و در جلسهاي كه ربطي به اين موضوع نداشت، رئيس سازمان نظام صنفي پيشبيني كرد معاون فناوري اطلاعات وزارت ICT صلاحيت اين سمت را ندارد و خواستار بركناري وي شد.
آن روزها كمتر كسي ميتوانست باور كند كه ميتوان از صدور ابلاغيه آن هم از سوي دولت نتيجه گرفت. شخصي (معاون فناوري اطلاعات وزارت ICT) براي اين سمت صلاحيت ندارد.
امروز پس از هياهوي بسياري كه بر سر پروژه «اينترنت ملي»، از سوي معاون فناوري اطلاعات وزارت ICT مطرح وبودجهاي معادل يك ميليارد دلار يعني 900 ميليارد تومان ظرف سه سال پيشبيني شد، همگان انتظار داشتند حداقل يكصد ميليارد تومان از اين مبلغ در بودجه 85 منظور شود. شخص معاون فناوري اطلاعات وزارت ICT اعلام كرد، به دليل محدود بودن زمان، تنها مبلغ ده ميليارد تومان براي بررسي و پژوهش درخصوص اين پروژه در بودجه سال 85 منظور خواهد شد. اما بعدها در جريان بررسي لايحه بودجه 85 توسط كميسيون تلفيق، مشخص شد كه مبلغ ده ميليارد تومان نيز حذف شده است.
يعني معاون فناوري اطلاعات وزارت ICT و دبير شوراي عالي فناوري اطلاعات كه قرار است چتر پوششي براي همه فعاليتهاي IT كشور باشد و شوراهاي موازي را جمع كند، نتوانسته ده ميليارد از بودجه چند ده هزار ميليارد توماني را براي مجموعه خود و پروژهاي كه اين همه از آن جانبداري ميكرد و بر نقش مهم آن در توسعه و حفظ امنيت تاكيد ميكرد، منظور كند.
در همين حال ميشنويم كه اكثر بودجههاي درخواستي شركت مخابرات، معاونت پژوهشي وزارت ICT (40 ميليارد تومان) و مركز تحقيقات مخابرات (60 ميليارد تومان) در بودجه سال 85 لحاظ شده است.
اگر بخواهيم تخصيص ندادن ده ميليارد تومان بودجه درخواستي معاونت فناوري اطلاعات را تحليل كنيم، دو احتمال وجود دارد: 1- احتمال اول اينكه وي نتوانسته توجيه مناسبي براي كليديترين و حياتيترين پروژه خود ارائه كند كه در اين صورت اگر وي نتواند براي سوگلي طرحهاي خود (شبكه اينترنت ملي) طرح توجيهي مناسبي ارائه كند، چگونه ميتوان انتظار داشت كه براي ساير طرحهاي IT كه احتمالاً نسبت به آنها نظري هم ندارد، تلاش كرده و از رهگذر تلاشهايش، فناوري اطلاعات در كشور توسعه يابد.
اما احتمال دوم اين است كه در وزارتخانهاي كه تنها با يك ثبت نام تلفن همراه در كمتر از دو هفته حدود سه ميليارد دلار پول از مردم دريافت و به خزانه واريز ميشود و تمام زيرمجموعههايش نظير شركت مخابرات و... به بودجههاي درخواستي خود رسيدهاند، آيا واقعاً باوركردني است كه شخص وزير، معاونت امور مجلس و... نتوانستهاند با مذاكره و چانهزني با نمايندگان محترم، اعتبار طرح «اينترنت ملي» را در بودجه كشور تامين كنند؟ يا آنكه شخص وزير و ديگر مقامات وزارت ICT نيز به اين نتيجه رسيدهاند كه وي كارايي ندارد و نخواستهاند باعث و باني آن شوند كه حتي مبلغ ده ميليارد تومان كه در عرف چنين وزارتخانه ثروتمندي عددي به حساب نميآيد هم از بيتالمال تلف شود. كه در اين حالت به نظر ميرسد پيشبيني رئيس سازمان نظام صنفي درست بوده است.
اما همانطور كه اعلام زودهنگام پيشبيني چرچيل باعث شد بلوك شرق پشت ديوار آهنين استالين محصور شود و جهان در جنگ سرد پنجاه سالهاي همه توش و توان خود را مصروف نمايد، اعلام زودهنگام پيشبيني رئيس سازمان نظام صنفي نيز سبب شد تا مقامات ارشد وزارت ICT اعلام تصميم مديريتي خود را معادل عقبنشيني در مقابل بخش خصوصي تلقي كرده و اقدامي نكنند. اما شايد مسئولان با حذف اختيارات و امكانات از وي شخص مسلوبالارادهاي بسازند. هرچند احتمالاً ميدانند اين امر موجب ميشود كه نهال نوپاي فناوري اطلاعات به زمستان زودرسي گرفتار آيد.
آري اشتباهات افراد بزرگ، زيانهاي بزرگي نيز خواهد داشت. اگر بردباري رئيس سازمان نظام صنفي نيز به اندازه دقت ايشان در پيشگوييها بود و همچون ارشميدس فرياد يافتم يافتم سر نميداد يا اگر جناب وزير نسبت به ترميم معاونت فناوري اقدام ميكرد، شايد اين زيانهاي بزرگ به كشور تحميل نميشد. چنين است كه كشور ما همچنان جهان سومي خواهد ماند.