ادغام شركت و معاونت IT در وزارت ارتباطات
علي شميراني - با تصويب اساسنامه جديد شركت فناوري اطلاعات تغييرات ساختاري مهمي در وزارت ارتباطات در حال وقوع است كه مهمترين اين تغييرات، ادغام معاونت فناوري اطلاعات وزارت ICT با شركت يادشده است. سرانجام و همانگونه كه قبلتر نيز در محافل كارشناسي و مطبوعاتي پيشبيني شده بود، با تبديل شركت فناوري اطلاعات به سازمان فناوري اطلاعات، مانند شركت ارتباطات زيرساخت مخالفت شد.
تصويب اساسنامه شركت IT
محمد خواجهپور، معاون توسعه مديريت و امور پشتيباني وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: شوراي نگهبان پس از بررسي اساسنامه تنظيم شده براي ايجاد سازمان فناوري اطلاعات، خواستار حذف عنوان «سازمان» و در نظر گرفتن عنوان «شركت» براي مجموعه فناوري اطلاعات شده بود. وي افزود: بر اين اساس، اساسنامه مجددا در هيات دولت مورد بررسي قرار گرفت و به منظور تامين نظر شوراي نگهبان عنوان «شركت» براي شركت فناوري اطلاعات به تصويب رسيد.
خواجهپور ادامه داد: همچنين بر اساس مصوبه دولت، عنوان زيرساخت نيز «شركت ارتباطات زيرساخت» باقي خواهد ماند. وي خاطرنشان كرد: بر اساس اساسنامه تدوين شده، شركت فناوري اطلاعات و معاونت فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات با هم ادغام و وظايف حاكميتي اين بخش را انجام خواهند داد.
خواجهپور گفت: هفته گذشته بخش اجرايي و ارايه خدمات شركت فناوري اطلاعات به شركت مخابرات ايران منتقل شد. به گفته وي، با توجه به اين امر، تمامي قراردادها، املاك و اموال اين شركت به صورت يكجا به شركت مخابرات ايران منتقل شده است.
معاون توسعه مديريت و امور پشتيباني افزود: بر اين اساس و از اين به بعد، مسووليت ارايه اجراي پروژهها و طرحهاي شركت فناوري اطلاعات بر عهده شركت مخابرات ايران است. وي در خصوص مباحث مالي نيز اظهار داشت: بررسي تمامي مسايل مالي ميان شركت مخابرات ايران و شركت فناوري اطلاعات و شركت ارتباطات زيرساخت در حال انجام است تا با هماهنگي معاونت حقوقي رياستجمهوري، نقل و انتقالات قانوني در اين حوزه انجام شود.
شركت فراسازماني؟
اما آنچنان كه از فحواي اظهارات قبلي مسوولان وزارت ارتباطات و خبر ارسالي از سوي اين وزارتخانه مبني بر تغييرات ساختاري برميآيد، اينگونه به نظر ميرسد كه معاونت IT به نفع شركت IT كنار رفته است. ولي چرا؟ معاون توسعه مديريت و پشتيباني وزارت ICT اعلام كرده كه با تلفيق اين دو بخش و اصلاح اساسنامه شركت فناوري اطلاعات، «وظايف حاكميتي بخش» به شركت يادشده واگذار خواهد شد.
بر اساس تغييرات جديد، امور اجرايي، قراردادها، املاك و اموال شركت IT نيز به شركت مادر يعني مخابرات ايران واگذار خواهد شد. اين در حالي است كه بر اساس شرح وظايف معاونت جديدالتاسيس فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات، اين معاونت به طور خلاصه وظيفه سرويسدهي به شوراي عالي فناوري اطلاعات را بر عهده داشت. به همين دليل معاون IT وزارت ارتباطات همزمان دبيري شوراي عالي فناوري اطلاعات را نيز بر عهده داشت.
بگذريم كه از لحاظ سازماني و به گفته برخي كارشناسان امر، معاون فناوري اطلاعات فردي دو شغله محسوب ميشود. در اين ميان اگرچه سرنوشت شوراي عالي فناوري اطلاعات كه از زيرمجموعههاي وزارت ICT است هنوز روشن نيست اما مجموع شواهد موجود نشان ميدهد كه وزارت ارتباطات تغييرات ساختاري و عزم خود را به سمت عهدهداري توليگري بخش فناوري اطلاعات كشور پيش ميبرد.
تغييرات تكراري و انتقادات تكراري
موضوعي كه حوزه هميشه در تلاطم فناوري اطلاعات كشور را بار ديگر وارد كشمكشهاي جديد خواهد كرد. ايراد نيز روشن و اتفاقا كهنه است. كارشناسان بر اين باورند كه يك نهاد كه حالا بهتر است روشنتر بگوييم يك شركت زيرمجموعه وزارت ICT، از لحاظ ساختار و جايگاهي كه دارد نميتواند فراسازماني و در سطح حاكميتي براي تمامي اركان كشور به نوعي تعيينتكليف كند. منتقدان قديمي معتقدند، نهاد جديدي كه از ميان نهادهاي متعدد حاضر در حوزه فناوري اطلاعات شكل ميگيرد به منظور پيشبرد اهداف كلان خود، تنها و تنها بايد زير نظر عاليترين جايگاه و مقام اجرايي كشور، يعني رياستجمهوري باشد چراكه اين موضوع مسبوق به سابقه است كه يك نهاد درونسازماني امكانات و ابزار برنامهريزي و راهبري برونسازماني را اصولا در اختيار ندارد و اصرار بر ادامه چنين روندي نيز حاصلي جز كندي بيشتر را به همراه نخواهد داشت.
يك پرسش، يك پيشبيني
اينكه تقدير جديد راهبري فناوري اطلاعات و نهاد متولي اين حوزه در كشور به كجا ختم ميشود، موضوعي است كه طبق معمول گذشت زمان پاسخ آن را خواهد داد. اما در اين ميان يك مورد كاملا قابل پيشبيني است كه تا زمان فرو نشستن امواج جديد و جاگيري مجدد اين نهاد جديدالتاسيس در ساختار سازماني كشور، «نهال نحيف فناوري اطلاعات» همچنان از چند جهت كشيده شده و احتمالا مانند سالهاي گذشته ظرف IT، نصيبي از بودجه كشور نخواهد برد.