طبق يك آمار رسمي، تعداد صفحات اينترنتي به زبان عربي تنها 2/0 درصد از كل صفحات اينترنتي جهان را شامل مي‌شوند. پيش‌بيني شده كه تاكنون حدود 100 ميليون صفحه اينترنتي به زبان عربي ايجاد شده است و اين رقم در هر سال دو برابر مي‌شود.

گوگل كافي نيست
اولين موتور جست‌وجوي اختصاصي براي اهالي خاورميانه
مترجم: ميثم لطفي- دنياي كامپيوتر و ارتباطات
انگليسي‌زبان‌ها براي جست‌وجو در سايت‌هاي اينترنتي گوگل را دارند و چيني‌ها هم از سايت Baidu استفاده مي‌كنند، اما در مورد عرب‌ها چطور؟ با وجود اينكه امروزه استفاده از اينترنت بين عرب‌ها بسيار مرسوم شده و دسترسي آنها به فضاي مجازي بسيار افزايش يافته است، اين افراد تاكنون هيچ موتور جست‌وجوي اختصاصي براي خود نداشته‌اند. براي حل اين مشكل گروهي از متخصصان مركز اروپايي Seekport قراردادهاي جديدي را با شركت عربستاني Mitsco منعقد كرده‌اند تا به اين وسيله نخستين موتور جست‌وجوي عربي دنيا راه‌اندازي شود.

Seekport تاكنون جست‌وجوگرهايي را به زبان انگليسي‌، فرانسوي‌، آلماني‌، اسپانيايي و ايتاليايي راه‌اندازي كرده و موفقيت‌هاي فراواني را در اين زمينه به‌دست آورده است. اما كارشناسان اين مركز هم‌اكنون به اين نتيجه رسيده‌اند كه راه‌اندازي يك موتور جست‌وجوي اينترنتي عربي بسيار لازم و ضروري به نظر مي‌رسد.

زماني كه اين پروژه براي نخستين بار مطرح شد، اين موتور جست‌وجو Sawafi نام گرفته بود كه در زبان عربي به معني «توفان شن» است. به هر حال، گفته مي‌شود كه نام اين موتور جست‌وجو در زمان راه‌اندازي نهايي تغيير خواهد كرد. «هرمن هاورمن» (Herman Havermann) مدير شعبه عربي Seekport گفت: «ما همچنان به‌دنبال يك نام مناسب مي‌گرديم. Sawafi نام خوبي است، اما بررسي‌هايي كه كرديم نشان مي‌دهد اين اصطلاح بيشتر در عربستان سعودي رايج است و ديگر كشورهاي عربي معني دقيق آن را به‌درستي نمي‌دانند.»

در مقايسه با ديگر مناطق دنيا، كشورهاي عربي توانايي چنداني در حوزه اينترنت و انجام پروژه‌هاي آنلاين ندارند. اما به اعتقاد هاورمن، در آينده نه‌چندان دور كشورهاي عربي پتانسيل زيادي را براي فعاليت‌هاي اينترنتي به‌دست خواهند آورد. او همچنين مي‌افزايد: «اگر شما بخواهيد عرب‌زبان‌ها را در دنيا بررسي كنيد، درخواهيد يافت كه اين افراد تنها پنج درصد از كل جمعيت دنيا را شامل مي‌شوند كه در اين ميان تنها دو درصد آنها به اينترنت دسترسي دارند. طبق يك آمار رسمي، تعداد صفحات اينترنتي به زبان عربي تنها 2/0 درصد از كل صفحات اينترنتي جهان را شامل مي‌شوند. پيش‌بيني شده كه تاكنون حدود 100 ميليون صفحه اينترنتي به زبان عربي ايجاد شده است و اين رقم در هر سال دو برابر مي‌شود.

اين يك بازار بزرگ و راكد است كه مي‌توان استفاده‌هاي فراواني از آن كرد.» مهم‌ترين مشكلي كه باعث شده است زبان عربي در دنياي مجازي پيشرفت نكند به ساكنان كشورهاي عربي برمي‌گردد. از آن‌جايي كه بيشتر صفحات اينترنت به زبان انگليسي نوشته شده است و عرب‌ها نيز كمتر با اين زبان آشنايي دارند، تمايل اين افراد براي استفاده از اينترنت بسيار پايين است. هاورمن خاطرنشان ساخته است: «به‌طور كلي 65 درصد عرب‌زبان‌ها با انگليسي آشنايي ندارند و تنها 35 درصد از اين افراد مي‌توانند به زبان انگليسي صحبت كنند.

به هر حال ما شاهد آن بوديم كه در سال‌هاي اخير ميزان استفاده از اينترنت بين عرب‌ها بسيار افزايش يافته است. دولت‌هاي عرب بر اساس طرح مادر (Madar) تصميم دارند كه طي دو سال آينده نفوذ اينترنت بين مردم خود را 40 تا 45 درصد افزايش دهند كه راه‌اندازي نخستين موتور‌ جست‌وجوي عربي جهان نيز بخشي از اين طرح محسوب مي‌‌شود.»

امروزه گوگل و ديگر موتور جست‌وجوهاي اينترنتي بزرگ دنيا خدمات خود را به زبان‌هاي مختلف، حتي عربي ارايه مي‌دهند، اما رشد بازار اينترنت دنياي عرب بر راه‌اندازي يك موتور جست‌وجوي اختصاصي تاكيد مي‌كند. هاورمن معتقد است كه بخش بين‌الملل گوگل بسيار قوي است، اگر بخواهيم يك كليدواژه را در بخش عربي آن جست‌وجو كنيم، درخواهيم يافت كه اين بخش بسيار ضعيف است.

اگرچه هم‌اكنون برخي سايت‌ها به‌عنوان موتور جست‌وجوهاي عربي فعاليت مي‌كنند، بايد توجه داشت كه فعاليت آنها بسيار محدود است و قابليت جست‌وجو در تمامي محتوياتي كه به زبان عربي روي اينترنت گذاشته شده را ندارند. اگر بخواهيم دقيق‌تر اين مسئله را بررسي كنيم، هم‌اكنون 60 تا 70 موتور جست‌وجوي عربي وجود دارد، اما اين‌ها جست‌وجوگرهاي حقيقي و تكميل ‌شده نيستند.

قرار است در نخستين موتور جست‌وجوي عربي فناوري مشابهي كه در ديگر موتور جست‌وجوها استفاده مي‌شود به‌كار رود. اين فناوري باعث خواهد شد تا روبوت اين سايت به‌صورت خودكار تمامي واژگان مورد نظر كاربران را بررسي كند. برنامه اين سايت به گونه‌اي نوشته مي‌شود كه مي‌تواند به‌صورت خودكار سايت‌هاي غيراخلاقي و نامناسب را فيلتر كند و آنها را در فهرست سايت‌هاي مرتبط با يك كليدواژه مشخص نسازد.

اين امر موجب خواهد شد تا همه كاربران در هر سني كه هستند بتوانند مطالب را با بهترين كيفيت ممكن دريافت كنند. هاورمن اظهار داشته است: «ما مي‌خواهيم كه در اين طرح از انتشار تمامي هرزنامه‌هاي تجاري جلوگيري كنيم و جلوي عرضه سايت‌هاي غيراخلاقي و نامناسب براي جوانان را بگيريم. ما يك گروه كيفي داريم كه به‌طور مستمر تمام محتويات سايت‌ها را كنترل مي‌كنند.

اين همان كاري است كه ما هم‌اكنون در اروپا انجام مي‌دهيم و در آن بسيار موفق بوده‌ايم.» اگرچه بيشتر كارهاي اين موتور جست‌وجو به‌صورت خودكار انجام مي‌شود، همچنان نياز كارشناسان و متخصصان براي اداره اين سايت احساس مي‌شود. افراد در اين جست‌وجوگر به‌صورت دستي محتويات سايت را بررسي كرده و در صورت مناسب بودن مجوز انتشار آنها را صادر مي‌كنند. در اين فرآيند تمام مراحل فعاليت موتور جست‌وجو بازنگري مي‌شود.

هاورمن در ادامه خطاب به دولت‌هاي عرب گفته است: «شما براي اجراي اين پروژه به تمامي اپراتورها و كارشناسان خود نياز داريد. شما براي اجراي اين طرح بايد از بهترين ابزار و وسايل استفاده كنيد. اين مسئله باعث خواهد شد تا تمام كاربران آنلاين دنياي عرب از موتور جست‌وجوي جديد استفاده كنند.» در حالي كه Seekport تدابير امنيتي شديدي را براي دفتر مركزي اين موتور جست‌وجوهاي عربي فراهم كرده، قرار است كه متخصصان بسياري به‌صورت شبانه‌روزي مراكز داده اين سايت را زير نظر بگيرند و از آن‌ها مراقبت كنند.

هاورمن گفته: «امروزه بسياري از شركت‌ها به‌درستي اعلام نمي‌كنند كه از چه سيستم‌عاملي استفاده مي‌كنند. اما من به ‌صراحت اعلام مي‌كنم كه ما در اين پروژه فقط از لينوكس استفاده مي‌كنيم، زيرا معتقدم كه سيستم‌عامل مايكروسافت به اندازه كافي توانمند نيست و نمي‌توان به آن اطمينان كرد.»