براي نخستين بار در كشور شركت‌هاي خصوصي به صورت منفرد و بدون حمايت مالي شروع به تهيه‌ نرم‌افزار فارسي در حوزه‌ آموزش الكترونيكي كردند اما با مشكلات فراوان مالي مواجه شدند همچنين در دولت فعلي توجه كمتري به ICT شده كه ضررهاي ناشي از اين بي‌توجهي غير قابل جبران است.

حجت‌الله مديريان كارشناس فناوري اطلاعات در گفت‌وگو با ايسنا با بيان اين مطلب اظهار كرد: با توجه به كنفرانس تام‌الاختيار ITU در سال 1998 اجلاسي در دو فاز در سطح بين‌المللي در دسامبر 2003 در ژنو و نوامبر 2005 در تونس برگزار شد كه در طول اين دو نشست، چهار سند مهم به تصويب رسيد.

وي افزود: دو سند از تصويب اسناد مذكور در اجلاس ژنو 2003 با عنوان بيانيه‌ي اصول و نقشه‌ عمل بوده و دو سند ديگر در تونس 2005 به نام تعهد تونس و دستور جلسه‌ تونس براي جامعه‌ اطلاعاتي است كه اين اسناد به اهداف هزاره (MDG) متعهد به موظف كردن تمام مشاركت كنندگان از جمله دولت‌ها، جامعه مدني و بخش خصوصي در جهت ساخت جامعه اطلاعاتي مردم‌مدار، فراگير، توسعه محور و غيرتبعيض‌آميز هستند.

اين فعال بين‌المللي در حوزه‌ جامعه اطلاعاتي درباره‌ آموزش الكترونيكي در سطح جهاني گفت: يادگيري الكترونيكي فرآيندي است كه در طول آن ياددهي، يادگيري به صورت تعاملي، مشاركتي و به صورت برخط و يا آفلاين انجام مي‌گيرد و شامل سيستم‌هايي بر پايه‌ آموزش ويديو، آموزش مردم و آموزش چت است.

او افزود: آموزش الكترونيكي از ابتداي اجلاس wsis مطرح بود و بر اساس اصلاحيه‌اي كه بر دستورالعمل تونس بر 11 خط عمل مشخص شد كه آموزش الكترونيكي تحت عنوان C7 كاربردهاي ICT شامل زمامداري الكترونيك، تجارت الكترونيك، بهداشت الكترونيك؛ محيط، كشاورزي، علوم و آموزش الكترونيك مطرح شد كه يونسكو اصلي‌ترين متولي اين بخش از C7 بوده اما مسووليت آن به طور مشترك با يونسكو، اتحاديه‌ بين‌المللي ارتباطات راه دور و سازمان توسعه صنعتي ملل متحد است.

مديريان درباره‌ استانداردهاي آموزش الكترونيكي در سطح بين‌المللي تصريح كرد: با توجه به نقطه شروع فرآيند استانداردسازي از ارتش آمريكا، بيشترين فعاليت مربوط به سازمان دفاع آمريكا است همچنين مي‌توان پنج استاندارد براي آموزش الكترونيكي معرفي كرد.

اين فعال بين‌المللي در حوزه‌ جامعه اطلاعاتي ادامه داد: اولين استاندارد فرا داده است كه مهمترين اجزاء استانداردهاي آموزش الكترونيكي بوده همچنين عنوان، موضوع و توضيحات توليد كننده را به صورت يك برچسب XML در جهت دسترسي آسان به منابع آموزش الكترونيكي ايجاد مي‌كند.

به گفته‌ او تكنولوژي آژاكس از تركيب تكنولوژي‌هاي XML و جاوا اسكريپت پديد آمده كه به‌سرعت در حال پيشرفت در حوزه‌ آموزش الكترونيكي است همچنين مدل مرجع اسكرم براي توليدكنندگان و ابزار سازان نظام‌هاي مديريت يادگيري و ابزار تاليف محتواي آموزش به منظور تطابق محصول خود با اسكرم ساخته شده است.

وي افزود: بسته‌بندي مطالب و محتويات از ديگر استانداردهاست كه مشخصات، استانداردهاي مربوط به بسته‌بندي مطالب، محتواي آموزش، انتقال اين مطالب و محتويات را از يك سيستم آموزش به سيستم ديگر تسهيل مي‌بخشد؛ همچنين از ديگر استاندارد‌ها مي‌توان به ارزشيابي دانشجو، مديريت دانشجو و محيط زمان اجرا اشاره كرد.

او تاكيد كرد:‌ استانداردهاي رسمي را موسساتي مانند IEEE و ISO و استانداردهاي غير رسمي را موسساتي مانند W3C و IETF ارائه مي‌كنند كه تا امروز هيچ يك از مشخصه‌هاي طرح شده توسط گروه‌هاي كاري آموزش الكترونيكي به صورت رسمي به عنوان استاندارد قانوني شناخته نشده‌اند.

مديريان به موسسات پيشگام دتر زمينه‌ توسعه‌ استانداردها اشاره كرد و گفت: اين موسسات شامل IEEE ،ARIADNE ،ADL ،IMS و ISO بوده كه شناخته‌شده‌ترين استاندارد در اين حوزه، اسكرم است. او در ادامه خاطر نشان كرد: با توجه به تشكيل كارگاه‌هاي آموزشي توسط كميته‌ اروپايي CEN و ISSS پيرامون متاديتاي اطلاعات مالتي مديا در اجلاس Wsis مطالبي پيرامون روند استانداردسازي در اروپا، آمريكا و نيز گزارشي از فعاليت‌هاي دست‌اندركاران ارائه شد كه به استانداردسازي آموزش الكترونيكي مربوط مي‌شوند.

وي افزود: AICC يك انجمن جهاني براي استاندارد كردن مستندات آموزش سازندگان و خريداران هواپيماست كه با توجه به تاسيس آن در سال 1998 به صورت يك گروه تحقيقاتي بين‌المللي رهنمودهايي را در زمينه‌ي پيكربندي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري ارائه كرد كه مهم‌ترين آن CMI نام دارد و تاثير شگرفي در رشد آموزش و يادگيري الكترونيكي داشته است.

او ادامه داد: كنسرسيوم آموزش عمومي IMS در سال 1997 به آموزش‌هاي سطح بالا تكيه داشته و ADL كه توسط وزارت دفاع آمريكا ايجاد شده با هدف تامين دسترسي هر فرد به آموزش و مواد آموزشي، كيفيت بالا و فارغ از زمان و مكان تاسيس شده همچنين كميته استانداردهاي آموزش الكترونيكي IEEE در زمينه فراداده اشياء آموزشي، مشخصات فردي فراگير، پيوستگي دروس و بسته بندي محتوا فعاليت مي‌كند.

مديريان افزود: Prometeus با تكيه بر مولتي مديا به‌عنوان يكي از اصلي‌ترين عناصر براي توسعه روش‌هاي جديد در آموزش بوده و در زمينه از بين بردن فاصله بين تحقيقات و استفاده واقعي از فناوري آموزشي محتوا و خدمات فعاليت مي‌كند.

او درباره‌ مسائل مطرح و پراهميت در آموزش الكترونيكي تصريح كرد: اين مسائل شامل طراحي مواد درسي (مرحله پذيرش درس پيشنهادي از سوي مولف تا نقطه شروع تهيه مواد درسي)، استفاده از الگوهاي كاملا تعريف شده، استاندارد در امر طراحي و توليد مواد درسي، محتواي درسي به شكل‌هاي مختلف و نظم يافته‌ پودماني، بلوك، واحد و موضوع يادگيري، ايجاد درك مشترك مربوط به توانايي افراد در فهم متون درسي، آزمون‌ها و سيستم‌هاي آزمون‌ساز، استفاده از الگوهاي فناوري محوري مانند اتاق‌هاي گفت‌وگو، تصاوير متحرك، مواد ديداري شنيداري، زيرساخت‌هاي ارتباطي و راهبردهاي پردازش است.

وي افزود: درسال 1381، وزارت علوم پروژه‌اي را تحت مدل اسكرم محتواي الكترونيكي در اين حوزه آغاز كرد تا از طريق اينترنت و محيط چند رسانه‌يي به صورت رايگان در اختيار متقاضيان قرار گيرد كه اين پروژه در سال 83 پايان يافت.

مديريان از اقدامات انجام شده دركشور در حوزه‌ آموزش الكترونيكي، ارتقاء پهناي باند دانشگاهي، تجهيز بخش ICT در دانشگاه‌ها، توسعه‌ شبكه‌ LAN، توسعه و تقويت شبكه‌هاي داخلي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي، حمايت از پژوهش‌هاي ICT، پروژه دانشگاه مجازي، كتابخانه‌هاي ديجيتالي در دانشگاه‌هاي علوم پزشكي نام برد.

اين كارشناس ادامه داد: تدوين مفاد آموزش مهارت‌هاي فناوري اطلاعات، تجهيز و ايجاد مراكز آموزش ICT سازمان آموزش فني و حرفه‌يي، ايجاد آزمايشگاه‌هاي رايانه‌يي در مدارس، آموزش مهارت‌هاي ديجيتالي، معلمان و مربيان، توسعه كمي و محتوايي شبكه‌ رشد، توليد مواد درسي بر اساس وب و مالتي مديا، پروژه مدرسه‌ فردا و نرم‌افزار elearning سازمان آموزش فني و حرفه‌يي كشور از اقدامات انجام شده در آموزش و پرورش است.

او در پايان تاكيد كرد: با توجه به رشد صعودي توليد محتوا، موتور حركت ICT در كشور، بسيار كند عمل مي‌كند و بسياري از شركت‌هاي IT در آستانه‌ ورشكستگي قرار دارند كه اميدواريم دولت توجه بيشتري به اين امر داشته و مانع خسارات جبران ناپذير شود.