تحول چشمگير اين نمايشگاه حركت به سوي IT بود گرچه تكنولوژي دنياي پيشرفته در عرصه IT با وضعيت ما قابل قياس نيست اما اطمينان از انتخاب مسير درست اميدوار كننده است. در اكثر غرفه‌ها اين مشهود بود. شركت ارتباطات سيار در حركت قابل تحسيني شركت‌هاي كوچك متشكل از اساتيد و دانشجويان دانشگاه هاي كشور را تحت حمايت به اين نمايشگاه آورده بود.

نقدي بر تلكام دهم
علي مطهري* - دنياي كامپيوتر و ارتباطات
بازديد سالانه از نمايشگاه‌هاي مخابرات كشور تجربه چند ساله‌اي است كه فعالان ICT جزو برنامه‌هاي خود قرار دادند. تغييرات معنادار سالانه در اين نمايشگاه‌ها درس‌هايي را ارائه مي‌دهند. جلوه‌هاي مثبت و منفي اين نمايشگاه‌ها به عنوان عصاره فعاليت سالانه ارتباطات و فناوري اطلاعات كشور قابل تأمل است. هر چند مقايسه نمايشگاه مخابرات ايران با كشورهاي ديگر قدري مشكل است اما نكته اميدوار كننده آن جهت‌گيري موازي و هم‌گرا است. كارشناسان، مديران عرصه ICT همه ساله به اين نمايشگاه‌ها سر مي‌زنند. با جديدترين محصولات ICT آشنا مي‌شوند. قراردادهاي خود را با شركت‌ها دنبال مي‌كنند.

ارائه دهندگان تجهيزات و خدمات سعي مي كنند تقاضاهاي جديدي را در ذهن اپراتورهاي جز و كل ايجاد كنند و آنها را تبديل به مشتريان جديد خود كنند تا بدين ترتيب بستر توسعه‌هاي بعدي را به انحصار خود درآورند. سالهاست بنده نيز در كنار ساير علاقه‌مندان از اين نمايشگاه‌ها بازديد مي‌كنم. توفيق حضور در چند نمايشگاه بين‌المللي مخابرات را نيز در ساير كشورها داشتم. با فعاليت ارتباطي آنها نيز آشنا شده‌ام. روزي به عنوان كارشناس روز ديگر به عنوان مدير بخشي و بالاخره در كسوت مدير عامل استان به غرفه‌هاي نمايشگاه سرزده‌ام هر سال نسبت به سال قبل بيشتر با فعالان عملي ICT آشنا شده‌ام.

امسال به عنوان نماينده مردم در مجلس شوراي اسلامي و آن هم مسئول كميته ارتباطات و فناوري اطلاعات در كميسيون صنايع و معادن مجلس در نمايشگاه شركت كردم. به عنوان كسي كه بايد فعاليت اين عرصه را در يكي از قواي مهم كشور (مقننه) دنبال كنم و از بعد وظيفه نظارتي مجلسف كاستي‌ها را گوشزد كنم. قصد كالبد شكافي موارد مرتبط با ICT را ندارم ليكن به بهانه اين بازديد به دو نكته اشاره مي‌كنم.

الف) نكته مثبت
تحول چشمگير صنعت ارتباطات و فناوري اطلاعات در دنيا و پيروي تا حدودي قهري (نه اختياري) ما از اين فناوري‌ها كه در نمايشگاه نيز نمود خاصي پيدا كرده است نكته مثبت است و فرصت خوبي را ايجاد كرده است. اگر مسير تحول به‌وجود آمده را در اين ميدان ارزيابي كنيم لازم نيست به خيلي سال‌هاي گذشته برگرديم. تحول چنان واضح و بزرگ است و سالانه قابل درك است چه رسد به ده يا بيست سال پيش. كساني كه سال‌ها پاسخگوي تقاضاي سه سالانه و بعضاً تا ده سالانه مردم براي اخذ يك خط تلفن ثابت بودند عظمت اين حركت و تحول را خوب درك مي‌كنند. اين تحول در عرصه علمي و عملي كاملاً مشهود است.

كساني كه معمولاً در يك عرصه و آن هم (IT) كار كرده‌اند و فرآيند تغييرات ارتباطات را از منظر فقط PCهاي خود مشاهده كرده‌اند احتمالا به اين جملات معترض باشند و بنده حق مي‌دهد و اين نگاه را تاييد مي كنم چرا كه قياس با ده، بيست و يا سي سال گذشته در صحنه ICT قياس مع‌الفارق است ولي شناخت وضع گذشته به ما براي برنامه ريزي بعدي كمك مي كنند. تحول چشمگير اين نمايشگاه حركت به سوي IT بود گرچه تكنولوژي دنياي پيشرفته در عرصه IT با وضعيت ما قابل قياس نيست اما اطمينان از انتخاب مسير درست اميدوار كننده است. در اكثر غرفه‌ها اين مشهود بود. شركت ارتباطات سيار در حركت قابل تحسيني شركت‌هاي كوچك متشكل از اساتيد و دانشجويان دانشگاه هاي كشور را تحت حمايت به اين نمايشگاه آورده بود.

بعضي از شركت‌هاي ديگر نيز اقدامات مشابهي داشتند. اطلاعات به‌روز و علمي اين عزيزان وقتي با تجربيات طولاني مديران صنعت ICT آميخته مي‌شود تأمين نيازهاي بشري بويژه مردم عزيز كشورمان در عرصه ICT نويد مي‌دهد. درك واقعيت‌هاي دنيا، بالا بردن انتظارات مردم و تلاش در برآوردن آنها نكات مثبت اين نمايشگاه بويژه امسال بود. حضور بخش‌هاي حاكميت ارتباطات در كنار بخش خصوصي نيز قابل توجه بود. حضور سازمان تنظيم مقررات و زيرساخت، مركز تحقيقات مخابرات مايه دلگرمي بخش خصوصي بود. نويد ايجاد رقابت هاي سالم در عرصه ICT كه به سطح بالايي كشانده مي‌شود اميدوار كننده بود.

ظهور اپراتورهاي قوي دوم و اول در كنار اپراتورهاي كوچك ولي باسابقه نسبتاً طولاني خط سير مناسبي را در اين مسير ترسيم كرده است. مجلس شوراي اسلامي تلاش مي‌كند با وضع قوانين لازم و رفع موانع قانوني موجود و نظارت عاليه بر شيوه واگذاري‌ها و انذار به بخش حاكميت جهت رعايت حقوق بخش خصوصي به معناي اعم در ايجاد فضاي باز و عادلانه‌اي دولت را ياري نمايد.

ب)نكته منفي
غيبت بعضي از شركت‌هاي فعال ICT قابل تأمل بود. توليد كنندگان داخلي تجهيزات مخابراتي كه مغلوب بازار تجهيزات خارجي به‌ويژه چيني ما شده‌اند از مغضوبين طبيعي اين نمايشگاه بودند. سال‌هاست سوز دردناك اين عزيزان شنيده مي‌شود ليكن توجهي در خوره شأن آنها نمي‌شود. مشكلاتي كه در طول سالها در فضاي اداري و فني آنها مطرح است نياز به توجه دوگانه است اولاً مسئولين نظام بويژه دولت لازم است استراتژي مشخص و شفافي در رابطه با سرنوشت حمايت از توليد داخل اتخاذ كنند.

ثانياً اين شركت‌ها خود را آماده رقابت و عرض اندام در ميدان عمل كنند البته خيلي از فرصت‌ها نيز از دست رفته است. ليكن نمي توان دست روي دست گذاشت. اميد است هم به ويژه مسئولين دلسوز نظام اعم از دولت، مجلس و قوه قضاييه با درك درستي از توان متخصصان توانمند داخلي به فرضيه حمايت از اين فناوري‌ها بويژه استعدادهاي ايراني اهميت عملي دهند.
-----------------------------------------------------------
* رئيس كميته مخابرات مجلس شوراي اسلامي