ایتنا - برگزاركنندگان جشنواره تسما در پيش‌بيني اوليه خود از 400 غرفه سخن به ميان آورده‌ بودند و تصور مي‌كردند تسما با استقبالي در خور توجه روبه‌رو شود. اما انگار تصميم رياست‌جمهوري مبني بر ادغام شوراهاي موازي كه چندي پيش از برگزاي نمايشگاه اعلام شد، تمام پيش‌بيني‌هاي مسئولين را برهم زد چرا كه فقط 40 شركت‌كننده در نمايشگاه حضور يافته‌اند.

جشنواره ايراني در برابر نمايشگاه خارجي!!!
ياشار بهمند
يكي از پنجشنبه‌هاي تابستاني بعد از جلسه تحريريه ماهنامه فرصتي پيش آمد تا بازديدي داشته باشم از نمايشگاهي كه به بهانه برگزاري جشنواره‌اي «تسما» نام، برگزار گرديده بود.
ضمن بازديد از نمايشگاه بنا به دلايلي كه در زير خواهم آورد وسوسه شدم كه نقدي بنويسم بر برگزاري آن، اما به اين دليل كه اين نمايشگاه اولين فعاليت جدي شوراي عالي اطلاع‌رساني با مديريت جديد بود، ترجيح دادم سكوت كنم اما در هفته‌هاي بعدي با مشاهده هياهويي كه براي جيتكس برپا شده بود و سكوتي كه در الكامپ‌مان بود، برآن شدم تا يادداشتي نه براي تسما بلكه در سوگ نمايشگاه‌هاي ICT ايراني بنويسم كه هم نگاهي داشته باشد به تسما و برگزاري جشنواره آن در وهله اول و نقدي باشد به مقوله برگزاري نمايشگاه‌هاي ICT در ايران در بعدي بالاتر.

اپيزود اول
«تسما» اولين فعاليت رسمي شوراي عالي اطلاع‌رساني است، پس از انتصاب حجت‌الاسلام شهرياري به سرپرستي دبيرخانه آن و البته عوض شدن موضوع كاري اين شورا.
بسياري از كارشناسان بر طرح تسما و برگزاري جشنواره آن نقدهاي زيادي وارد كرده‌اند و آن را تكفاي محتوايي مي‌دانند كه برنامه خاصي براي اجراي آن وجود ندارد. تبليغات جشنواره و نمايشگاه از چند ماه پيش با نصب بيل‌بوردهاي تبليغاتي و در سكوت نسبي رسانه‌اي آغاز شده است.

برگزاركنندگان در پيش‌بيني اوليه خود از 400 غرفه سخن به ميان آورده‌ بودند و تصور مي‌كردند تسما با استقبالي در خور توجه روبه‌رو شود. اما انگار تصميم رياست‌جمهوري مبني بر ادغام شوراهاي موازي كه چندي پيش از برگزاري نمايشگاه اعلام شد، تمام پيش‌بيني‌هاي مسئولين را برهم زد چرا كه فقط 40 شركت‌كننده در نمايشگاه حضور يافته‌اند.

البته ويژه‌نامه خبري جشنواره و سايت نمايشگاه از برگزاري باشكوه نمايشگاه سخن‌ها گفته‌اند. با اين پيش زمينه وارد نمايشگاهي مي‌شويد كه در خيابان حجاب و مركز آفرينش‌هاي هنري كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان برگزار شده، اما با ورود به نمايشگاه بايد مواظب باشيد كه دچار حمله قلبي نشويد. اشتباه نكنيد اين حمله ناشي از ازدحام زياد (همچون نمايشگاه كتاب و فروش بهاره) نيست، بلكه ناشي از خلوتي بيش از حدي است، كه امكان دارد شما را شوكه كند.

البته مسئولين نمايشگاه براي اينكه شما خداي نكرده فكر نكنيد كه اشتباه آمده‌ايد، با تابلوهاي فراواني مقدم شما را گرامي‌داشته‌اند و به اطلاع شما رسانده‌اند كه اينجا جشنواره–نمايشگاهي برپاست. نمايشگاه در 2 سالني برپاست كه در 2 طبقه قرار دارد و مدتي است كه به محل نمايشگاه‌هاي IT ايران تبديل شده است. نمايشگاه عكاسي ديجيتال، جشنواره دنياي ديجيتال و جشنواره تسما نمايشگاه‌هايي است كه در 3 ماه گذشته در اين محل برگزار شده‌اند. اما اين نمايشگاه از دوتاي قبلي هم خلوت‌تر است.

چند شركت كه مشغول فروش بازي‌هاي رايانه‌اي خارجي هستند، با 2 يا 3 بازديدكننده از معدود غرفه‌هاي داراي بازديد‌كننده نمايشگاه هستند و احتمالاً اگر حضور همزمان حجت‌الاسلام شهرياري و همراهان در نمايشگاه نبود، بقيه غرفه‌داران از بعد از ظهر تابستاني خود استفاده بيشتري مي‌بردند و چشم‌ها را بر هم مي‌گذاشتند چرا كه بازديد‌كننده‌‌اي در كار نبود. به جز فروشندگان CDهاي بازي، چند غرفه‌اي هم متعلق به سازمان‌هاي دولتي بود كه احتمالاً به تسما تصوري تكفا مانند داشتند.

به جز چند غرفه بيشتر غرفه‌ها را پيش از اين در نمايشگاه نشرالكترونيكي كه هر ساله همزمان با نمايشگاه كتاب برگزار مي‌شد ديده‌ايد.
اما آن دسته كه در آن نمايشگاه هم حضور نداشته‌اند هم براي شما آشنا بودند چرا كه در نمايشگاه-جشنواره چند رسانه‌اي كه ارديبهشت امسال در محل نمايشگاه بين‌المللي توسط ارشاد برگزار شد، حضور يافته بودند و شايد تعداد غرفه‌هايي كه تسما را براي اولين حضور در يك نمايشگاه برگزيده بودند به تعداد انگشتان يك دست هم نمي‌رسيد.

اگر چه برگزاري نمايشگاه و جشنواره‌هاي تخصصي در ايران همواره با چالش‌ها و كمبودهايي مواجه بوده است، و همگان از تسما انتظار معجزه نداشتند ولي حداقل انتظار در حد و اندازه نمايشگاهي بود كه توسط يك شورای عالی انجام شود.
اگر چه در برگزاري «نخستين‌»ها همواره خلاءها جلوه بيش‌تري مي‌يابد ولي نبود اطلاع‌رساني و تبليغات مناسب، ترديد در اهداف برگزاري و برخي سياست‌هايي كه در سطح كلان كشور اتخاذ شد، تاثير خود را به نحوي بر برگزاري اين جشنواره گذاشت كه تسما از اين به بعد لقب «يكي از بدترين نمايشگاه‌هاي ICT ايران» در اين سال‌ها را به دوش بكشد.

شايد مهم‌ترين دليل اين واقعه ترديد و نبود تمركز در نحوه برگزاري و اهدافي است كه از برپايي نمايشگاه يا جشنواره دنبال مي‌شود كه در پاره‌اي مواقع كفه ترازوي اين خلاءها معطوف به دولت و در بعضي مواقع متوجه بخش خصوصي است. البته حجت‌الاسلام سعيد سالاريان، دبير اجرايي جشنواره معتقد است، هدف از برگزاري جشنواره فراهم آوردن محيطي تخصصي براي تبادل نظر بين شركت‌ها بوده است كه حضور برخي شركت‌ها از جمله فروشندگان Game اين سخنان دبير اجرايي نمايشگاه را زير سئوال مي‌برد.

البته مشكل ديگر اينكه چرا بايد تسماي مستقل برگزار شود، مگر حوزه محتوا چند نمايشگاه در سال نياز دارد؟ جشنواره ملی رسانه‌های دیجیتال، و نرم‌افزار‌هاي چند رسانه‌اي، نمايشگاه بين‌المللي قرآن، نمايشگاه نشرالكترونيك، نمايشگاه الكامپ و ... البته خود حميد شهرياري، دبير شوراي عالي اطلاع‌رساني هم اين سخن را به نحوي مي‌پذيرد و مي‌گويد بهتر بو‌د اين نمايشگاه همزمان با نمايشگاه كتاب برگزار مي‌شد تا به اين واسطه توجه مردم به اين حوزه جلب شود البته وي نگفت كه تفاوت تسما با نما‌يشگاه نشر الكترونيك كه قبلاً به اين صورت برگزار مي‌شده چيست؟

اما عامل اصلي كه باعث شد به نوشتن اين يادداشت ترغيب شوم از يك سو برگزاري نمايشگاه جيتكس در همسايگي ما و در كشور امارات بود و از سوي ديگر بي‌توجهي به نمايشگاه الكامپ در ايران. از يك سو در جيتكس تمايل ايرانيان براي حضور در اين نمايشگاه به نحوي بود كه حداقل پاي 10 روزنامه‌نگار حوزه ICT را به اين نمايشگاه كشاند. اما از آن سو هر روزه خبرهايي مبني بر عدم شركت صنف‌ها در نمايشگاه الكامپ شنيده مي‌شد.

اين علاقه تضاد در برخورد با دو نمايشگاه وطني و غريبه آدم را به ياد كلمه استعاري «غريب نواز» مي‌اندازد. البته در شرايط كنوني به شركت‌هاي ايراني بايد حق دهيم چرا كه نمايشگاهي كه هر سال يك متولي دارد و يك زمان برگزار مي‌شود از اعتبار جهاني بالايي برخوردار نيست و به گفته عليپور مديرعامل فراسو تا نمايشگاهي همانند الكامپ برنامه زمانبندي درست و برنامه‌ريزي نداشته باشد، مورد استقبال شركت‌هاي بزرگ داخلي و خارجي واقع نخواهد شد.

اگر با دقت بيشتري به تقويم نمايشگاهي ايران نگاهي بياندازيم، بجز الكامپ و تلكام كه نمايشگاه‌هاي رسمي ايران در زمينه ICT هستند و هر ساله زمان برگزاريشان جابجا مي‌شود و مجري برگزاري الكامپ هم هر سال يك نفر است، اما به نمايشگاه‌هاي متعددي برمي‌خوريم كه در طول سال در تهران يا شهرستان‌ها برگزار مي‌شوند و هيچ كدام هم ‌موفقيت عظيمي كسب نمي‌كنند و در بهترين شرايط با استقبال حدود 100 شركت مواجه مي‌شوند.

نمونه‌ها زياد است: نمايشگاه عكاسي ديجيتال، جشنواره دنياي ديجيتال، جشنواره ملی رسانه‌های دیجیتال، و نرم‌افزار‌هاي چند رسانه‌اي، بخش نرم‌افزارهاي نمايشگاه بين‌المللي قرآن، نمايشگاه نشرالكترونيك و نمايشگاه‌هاي استاني كه مهم‌ترين‌شان نمايشگاه‌هاي تبريز، مشهد (اله‌سيت)، كيش و اصفهان هستند. با يك حساب سرانگشتي به عدد 15 نمايشگاه در سال مي‌رسيم كه با اضافه كردن نمايشگاه‌هاي جانبي كنفرانس‌ها و همايش‌ها به اعدادي حيرت‌انگيز مي‌رسيم.

سئوال پيش آمده براي من اين است كه آيا اين تعداد نمايشگاه، جشنواره، همايش و ... هم در آلمان، امارات و يا هر كشور ديگري كه نمايشگاه معروفي دارند برگزار مي‌شود و يا در ايران است كه ما با اين حجم كاري درگيريم؟

نكته ديگر پيش‌آمده در اينجا برخورد شركت‌ها با اين نمايشگاه‌هاست كه فقط مي‌توانم شما را به مقاله‌اي كه توسط نيما اكبرپور يكي از همكاران تحريريه ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات به چاپ رسيده ارجاع ‌دهم.
آقاي اكبرپور كه در آن زمان به عنوان يكي از مديران فروش يكي از شركت‌هاي مطرح حوزه IT فعاليت مي‌كرد در آن مقاله به معضل شركت‌هاي كامپيوتري از شركت در نمايشگاه‌هاي مختلف پرداخته است.

اما به نظر شما چاره اين مشكل كجاست؟
در اينكه هر روز يك جشنواره، يك نمايشگاه، يك همايش و يك ... به تقويم نمايشگاهي كشور اضافه كنيم و يا اينكه با متحد كردن اين نمايشگاه‌ها و تشكيل يك نمايشگاه واحد حداقل بر اعتبار داخلي نمايشگاه خود بيافزاييم تا در آينده، الكامپ ما به نمايشگاه بين‌المللي معتبري تبديل گردد.
شايد بهتر باشد اقدامي كه رياست جمهور در زمينه ادغام شوراهاي موازي انجام دادند بتواند براي نمايشگاه‌هاي اين حوزه هم بكار آيد!