رقباي آف‌لاين گوگل، آفيس‌هاي مايكروسافت و اُپن‌آفيس هستند كه هيچ‌يك نسخه وبي ندارند. بنابراين نمي‌توان مقايسه پاياپايي داشت. ولي، Zoho داراي خدماتي است كه به صورت آن‌لاين رقيب همتاي گوگلي‌اش است.

گوگل مايكروسافت را به مبارزه مي‌طلبد
مترجم: نيما حجازي- دنياي كامپيوتر و ارتباطات
مقدمه: شركت‌هاي كوچك به گوش باشند! از مايكروسافت آفيس بكاهيد و بر كاربري‌هاي آن‌لاين بيفزاييد! راه حل استفاده از برنامه‌هاي گوگلي است. اين سرويس كليد گشايش درها به سوي ابزارهاي آن‌لاين و خلاصي از بندهاي مايكروسافت را در خود دارد. گوگل چندي پيش اعلام كرد كه سرويس جديدي به نام گوگل Apps را به راه انداخته كه مجموعه‌اي از جي‌ميل، گوگل تاك، تقويم گوگلي، توليد صفحات گوگل، صفحه شروع گوگل، و اسناد و صفحات گسترده گوگل به همراه يك سرويس آبونمان است.

به نظر مي‌رسد 10 گيگابايت فضاي اي‌ميل، پشتيباني 24 ساعته، و تضمين دسترسي 9/99 درصدي، براي يك سرويس آن‌لاين بسيار عالي باشند. اگر چه اين سرويس هنوز برنامه‌هاي براي PowerPoint ندارد، حسابي برنامه‌هاي آفيس مايكروسافت، و همچنين كاربران آفيس‌هاي مشابه مانند Zoho را به چالش مي‌كشاند. اين سرويس به ازاي هر كاربر 50 دلار در سال هزينه دارد و مي‌توان آن را با يك دامين قبلي و اكانت‌هاي آن تلفيق كرد. اين سرويس كاملا جايگزيني براي نرم‌افزارهاي فعلي مايكروسافت آفيس به حساب مي‌آيد. مي‌توان اسناد را به طور آن‌لاين ذخيره كرد و آن را بدون توجه به بعد مكاني بين چند نفر ردوبدل كرد. اينها تنها دو مزيت سرويس‌هاي آن‌لاين است.

تاكنون دسترسي سرويس نگراني ايجاد مي‌كرد ولي تضمين دسترسي 9/99 درصدي و پشتياني فني قوي، مناسب طبع شركت‌هاي بزرگ است. همين مزيت به تنهايي كافي است تا اين شركت‌ها را به حركت وادارد و آنها را وارد مقوله سرويس‌هاي آن‌لاين و حل مشكلات خود كند. ولي اين سرويس چه قابليت‌هايي دارد كه آن را متمايز از نسخه‌هاي استاندارد و رايگان فعلي مي‌كند و گوگل چگونه مي‌خواهد در اين رقابت دوام بياورد؟ در اينجا خصوصيات سرويس جديد و تفاوت‌هاي كليدي آن را مي‌بينيم.

نرم‌افزارها
اين سرويس نسبت به قبل پيشرفت‌هاي زيادي دارد و بسياري از سرويس‌هاي جديد گوگل را در خود دارد. برنامه‌هايي كه در نسخه حرفه‌اي و يا استاندارد وجود دارد در اصل يكي هستند؛ به جز چند تفاوت. وقتي به اين سرويس وارد مي‌شويد، به خدمات زير دسترسي خواهيد داشت:

جي‌ميل: سرويس محبوب و وبي اي‌ميل با 2 گيگابايت فضا در نسخه استاندارد و 10 گيگابايت در نسخه حرفه‌اي. اين سرويس از تلفن‌هاي همراه هم قابل دسترسي است و مي‌تواند اي‌ميل‌هاي اكانت‌هاي غيرگوگلي را هم بخواند. مي‌توان حدس زد كه اي‌ميل‌ها كاملا قابل جست‌وجو هستند. اين رويكرد خلاق و تبديل اي‌ميل‌ها به «مكالمه» مي‌تواند يافتن و كنار هم گذاشتن بحث‌هاي مشابه را آسان كند. در نسخه استاندارد، آگهي‌هاي هوشمند وجود دارد ولي در نسخه حرفه‌اي مي‌توان آگهي‌ها را حذف كرد.

گوگل تاك: با اين سرويس هم مي‌توان چت كرد، فايل به اشتراك گذاشت، و تلفن زد. بايد يك برنامه روميزي براي اين كار دانلود كرد، گرچه اكنون قابليت‌هاي ارسال پيام در خود جي‌ميل گنجانده شده و بدون نرم‌افزار فوق هم قابل دسترسي است. براي اين سرويس بايد معمولا به يك اكانت جي‌ميل يا گوگل وارد شد. در نسخه حرفه‌اي مي‌توان اين سرويس را روي دامين خود و با كاربرهاي دلخواه استفاده كرد.

تقويم گوگلي: اين تقويم به شما اجازه مي‌دهد كه تقويم‌هاي آن‌لاين و قابل اشتراك تعريف كرد و دسترسي افراد به آن را محدود كرد تا كارهاي زمان‌بندي و پيشرفت پروژه را با آن هماهنگ كنند. قابليت‌هاي آن شامل ارسال يادآور به تلفن‌هاي همراه، اشتراك سريع تقويم با ديگران، اظهار نظر و بحث در مورد وقايع و تلفيق كامل با جي‌ميل است.

توليد صفحات وب: اين سرويس آن‌لاين مخصوص توليد سايت است، به خصوص براي كساني كه دانشي از HTML ندارند. با روش‌هاي ساده مي‌توان صفحات وب توليد نمود و آنها را روي وب منتشر كرد. با هر دو نسخه استاندارد و حرفه‌اي مي‌توان به اين سرويس دسترسي داشت تا بتوان صفحات توليدي را مستقيما روي دامين شركتي ارسال كرد.

صفحه شروع گوگل: اين سرويس به شما اجازه مي‌دهد صفحه اول سرويس را مطابق سليقه خود طراحي كنيد. با استفاده از تم‌هاي متعدد گوگل مي‌توان در اين صفحه كاربري‌هاي متفاوتي بسته به نياز ايجاد كرد. نسخه‌هاي استاندارد و حرفه‌اي به شما اجازة دسترسي به صفحه اول را از طريق پانل كنترل مي‌دهند تا مديران شبكه بتوانند يك صفحة ثابت و كاربردي براي اعضاء گروه خود طراحي كنند.

اسناد و صفحه‌هاي گسترده گوگل: اين سرويس شامل يك صفحه گسترده و پردازنده لغات است كه با آن مي‌توانيد از طريق مرورگر اينترنتي خود اسنادتان را ويرايش كنيد. تغييرات همكاران ديگر به صورت «زمانْ واقعي» اعمال مي‌شوند و مي‌توان با يك پنجره كوچك چت با ديگر اعضاء گروه مباحثه كرد. مي‌توان اعضاء ديگر را براي همكاري و مشاركت روي يك سند يا صفحه گسترده دعوت كرد. به اين منظور مي‌توان از دفتر تلفن جي‌ميل استفاده كرد. حتي مي‌توان از يك كاربر صرفاً براي «تماشا» دعوت كرد و به او فقط قابليت «خواندن» و نه «نوشتن» داد.

قابليت‌هاي نسخه حرفه‌اي
به جز نرم‌افزارهاي آن‌لاين كه بيشتر كاربري خود را دارند، استفاده از نسخه حرفه‌اي مزاياي زير را به همراه دارد:
- تضمين 9/99 درصدي دسترسي به اي‌ميل‌ها
- 10 گيگابايت فضا براي اي‌ميل‌ها
- حذف آگهي‌هاي هوشمند
- اشتراك‌گذاري تقويم
- APIهاي متعدد براي تلفيق با سيستم فعلي
- ابزار نقل و انتقال اي‌ميل
- پشتيباني 24 ساعته (شامل پشتيباني تلفني)
- نرم‌افزارها و خدمات شركت‌هاي ثالث

در حقيقت شما براي تلفيق سيستم فعلي خود با سرويس گوگل و همچنين پشتيباني 24 ساعته، تضمين دسترسي به اي‌ميل و فضاي بزرگ‌تر پول مي‌دهيد. اين سرويس جديد، فرصتي طلايي به شركت‌هاي كوچك‌تر مي‌دهد كه نيازهاي‌شان براي پايداري و امنيت بسيار كمتر از نياز شركت‌هاي بزرگ است. به مرور شركت‌هاي متوسط نيز احتمالا انتقال به گوگل را درنظر خواهند داشت.

پانل كنترل
هر دو نسخه استاندارد و حرفه‌اي داراي يك پانل كنترلي هستند كه كاركردهاي مديريتي و مستقل از كامپيوتر در خود دارد. قابليت‌هاي مديريت اكانت شامل اضافه، تغيير، و حذف كاربر به صورت تك به تك، يا گروهي از طريق فايل‌هاي صفحه گسترده است. همچنين مي‌توان گروه‌هاي اي‌ميلي ايجاد كرد.

همان‌طور كه در بالا اشاره شد، مديران مي‌توانند صفحات شروع دلخواه ايجاد كنند و مستقيما در پانل كنترلي، صفحات وب توليد كنند. به علاوه، پانل كنترل به مديران اجازه مي‌دهد كه قيافه و ظاهر سرويس‌هاي گوگلي را عوض كنند، مثلا رنگ صفحه، لوگوي شركت و حتي آدرس ورودي به سيستم را عوض كنند.

رقابت
رقباي آف‌لاين گوگل، آفيس‌هاي مايكروسافت و اُپن‌آفيس هستند كه هيچ‌يك نسخه وبي ندارند. بنابراين نمي‌توان مقايسه پاياپايي داشت. ولي، Zoho داراي خدماتي است كه به صورت آن‌لاين رقيب همتاي گوگلي‌اش است. قابليت‌هاي پردازش لغات، صفحات گسترده، ايجاد ارائه، و دائره‌المعارف، و يك دفتر يادداشت زيبا در Zoho وجود دارد. يك برنامه چت و يك برنامه‌ريز هم در آن تعبيه شده است. اين سرويس يك برنامه مجازي آفيس براي ويندوز و لينوكس دارد كه شامل اي‌ميل، اشتراك اسناد و تقويم است. اين سرويس تقريبا رايگان و همتا يا حتي بهتر از سرويس گوگل است. ولي تفاوت اساسي در عدم تلفيق با سيستم فعلي درون شركت‌ها است و اغلب سرويس‌هاي آن مستقل از هم هستند.

در سرويس حرفه‌اي گوگل:
1. فضاي بيشتري در اختيار داريد.
2. پشتيباني 24 ساعته وجود دارد.
به ياد داشته باشيد كه Zoho واقعا يك مجموعه ابزار قوي به شما مي‌دهد و بهتر است قبل از تصميم به انتخاب يكي، هر دو را آزمايش كنيد.

مشكلات امنيت و حريم خصوصي
يكي از مسائل و دغدغه‌هاي بزرگ كه مانع استفاده شركت‌هاي بزرگ از سرويس‌هاي آن‌لاين مي‌شود، مسأله امنيت است. خدمات وبي در سال گذشته پيشرفت زيادي داشته‌اند ولي هنوز موارد زيادي از افشا، گم‌شدن، و عدم دسترسي به اطلاعات مشتريان ديده مي‌شود. گوگل هم به سهم خود از اين وقايع زياد داشته است و شركت TechCrunch گزارشي‌هاي از مشكلات امنيتي گوگل در سال گذشته منتشر كرده است.

البته مشكلات امنيتي محدود به برنامه‌هاي آن‌لاين نيست و هر كسي كه فكر مي‌كند با استفاده از برنامه‌هاي روميزي امنيت دارد، بهتر است دوباره فكر كند! البته گوگل تلاش خواهد كرد كه كاربران را در مورد امنيت و اطمينان خدمات خود قانع كند، چنين گزارش‌هايي ترس شركت‌هاي بزرگ را برطرف نمي‌كند. گرچه اصلا عاقلانه نيست كه شركت‌هاي بزرگ اسناد حساس خود را روي وب قرار دهند، ولي برنامه‌هاي گوگل باعث افزايش قابليت‌هاي كار گروهي مي‌گردد.

قيمت‌گذاري
سرويس استاندارد همچنان رايگان خواهد بود، كه با توجه به امكانات آن، در نوع خود بي‌نظير است. نسخه حرفه‌اي به ازاي هر كاربر سالي 50 دلار هزينه دارد و شامل پشتيباني 24 ساعته نيز است كه در محصولات همتا خيلي بيش از اينها هزينه دارد. در ضمن فضاي كاري افزايش مي‌يابد، اطمينان از كاركرد و تلفيق با سيستم موجود آن را در برابر رقبا ضد ضربه كرده است. مي‌توان تا آوريل 2007 از اين سرويس به طور رايگان استفاده كرد.

نتيجه‌گيري
گوگل تلاش زيادي كرده تا سرويس‌هاي فعلي خود را در برنامه‌هاي آن‌لاين گردآوري كند و به آنها مديريت شبكه را بيفزايد. گرچه محصولات جايگزين وجود دارد (به خصوص آفيس Zoho)، برنامه‌هاي گوگل با قيمت بسيار مناسبي عرضه مي‌شوند. نسخه استاندارد و رايگان كاملا براي كاربر عادي و شركت‌هاي كوچك كفايت مي‌كند. ولي فضاي بزرگ‌تر و پشتيباني 24 ساعته بسياري از شركت‌ها را به سرويس حرفه‌اي جذب خواهد كرد.

البته جاي تأسف است كه هنوز برنامه‌اي براي توليد ارائه‌ها و سمينارها وجود ندارد كه رقيب PowerPoint شود. گوگل براي رقابت كامل با مايكروسافت و Zoho بايد اين امكان هم به سرعت به گوگل اضافه شود. در ضمن اگر گوگل بتواند همه سروصداها و ترديدها را در مورد حريم خصوصي و امنيت پايان دهد، توانسته قدم مثبتی در جهت انتقال از برنامه‌های رومیزی به آن‌لاین بردارد. واضح است که ضربه مهلک این حرکت موقعی خواهد بود که امکان استفاده آف‌لاین از این برنامه‌ها فراهم شود و کاربر برای استفاده از آنها نیازی به اتصال به اینترنت نداشته باشد. رابین گود که تحت تأثیر حرکت شجاعانه Ross Mayfield قرار گرفته، اعلام کرد که امسال (سال 2007) سالی خواهد بود که عرضه این برنامه‌ها عادی می‌شود. نشانه‌های این حرکت از همین الان پیداست.