وزرا در هر کابینه‌ای که باشند و با هر شرایطی که مشغول کار شوند، همیشه عملکرد خود را قابل تحسین می‌دانند و به آن افتخار می‌کنند.

وزراي هميشه مفتخر، مردم هميشه معترض
شبنم كهن‌چي- وبلاگ روزنوشت - وزرا در هر کابینه‌ای که باشند و با هر شرایطی که مشغول کار شوند، همیشه عملکرد خود را قابل تحسین می‌دانند و به آن افتخار می‌کنند؛ خط‌کش این افتخارات، آمار است. هر چند یکی از انتقادات همیشگی رسانه‌ها به دولت، وجود نداشتن آمار درست و قابل استناد در زمان مقتضی است. سیاست دولت‌ها این است که از آمار نیز بسیاری اوقات به صورت ابزاری استفاده شود؛ آمار خوب، آمار بد!

اغلب آماری که طی این سال‌ها در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته، آمار خوبی بوده که برای کشور پیشرفت، برای مردم رفاه و برای دولت افتخار به همراه داشته است. و آنچه که اغلب دور از دسترس رسانه‌ها بوده، آمار بدی بوده که با گلایه و انتقاد و اعتراض اقشار مختلف همراه بوده است.

از 12 سال پیش، هنگامی که سیدمحمد غرضی با معاونان و مشاورانش در ساختمان وزارت پست و تلگراف و تلفن نشستند تا درباره واگذاری سیم‌کارت‌های 500 هزار تومانی برنامه‌ریزی کنند تا به حال وزرای این بخش، یکی از پرمخاطب‌ترین وزیران کابینه‌های دولت‌های سازندگی و اصلاحات و اصولگرا بوده‌اند.

در دوره اصلاحات معتمدی، وزیر ارتباطات کابینه رییس‌جمهور اهل گفتمان و صلح، بارها و بارها روی صندلی‌های مجلس نشانده شد تا درباره مناقصات و کیفیت شبکه تلفن همراه توضیحاتب ارایه دهد. مجلس‌نشینان بعد از استیضاح ناموفق خود آنقدر وزیر همیشه خندان را به چالش کشیدند تا بالاخره توانستند در زمین بازی از حریف خود امتیاز بگیرند؛ امتیاز به دست آمده این بود: عدم محاسبه تماس‌های زیر 3 ثانبه که تماس‌های ناموفق محسوب می‌شد!

هر چند به نظر می‌رسید این امتیاز به درآمد وزارت ارتباطات از کیسه تلفن همراه ضربه‌ای وارد نمی‌کند اما انتشار این خبر تحت عنوان «غرامت» و «خسارت» در رسانه های نوشتاری، دیداری و شنیداری، اذهان عمومی را آرام کرد.

وزیر فعلی ارتباطات نیز سرنوشتی مانند وزیر پیشین دارد با این تفاوت که تا به حال مجبور به پرداخت خسارت نشده است! اما به دفعات بر صندلی‌های سبز مجلس تکیه زده تا توضیح دهد چرا مشترک مورد نظر در دسترس نمی‌باشد‌!

اما اینک محمد سلیمانی با خاطری آسوده‌تر از مردی که پیش از او این مسیر را طی کرده از ساختمان قدیمی وزارتخانه که با نام جدید «ارتباطات و فناوری اطلاعات» مزین شده می‌آید و در کنار رییس‌دولت نهم می‌ایستد و «رکوردهای IT سال گذشته را بی‌نظیر» دانسته و اعلام می‌کند «امروز هیچ کس، هیچ مشکلی ندارد.»(1).

حدود یک ماه پیش رییس‌جمهور به همراه وزیر ارتباطات کابینه‌اش در میان جمعی از مسئولان روابط‌عمومی و نمایندگان رسانه‌ها به کاهش قیمت سیم‌کارت اپراتور اول و شکستن قیمت در بازار آزاد افتخار کرد و از 16 میلیون مشترک شبکه تلفن همراه سخن گفت.

طی دو سال گذشته تنها آمار شفافی که از ارتباطات سیار یا وزارت ارتباطات منتشر شده، آمار مربوط به میزان واگذاری‌های سیم‌کارت در کشور بوده است. دو سالی است که آماری درباره میزان موفقیت درخواست مکالمه، درصد موفقیت پاسخ به مکالمات درخواستی، درصد پاسخ به درخواست‌ها در شبکه، میزان موفقیت جا‌به‌جایی مشترکان میان سلول‌های شبکه یا میزان قطع مکالمات و... ارایه نشده است.

هر چند وزیر ارتباطات به همراه معاونانش به دفعات گزارشاتی به نمایندگان مجلس هفتم ارایه داده‌اند و بر اساس آخرین دیدار اعضای کمیسیون صنایع و معادن با مدیران شرکت ارتباطات سیار نیز شرایط شبکه سیار خوب است.!!! اما گزارش قانع و امیدوارکننده‌ای در اختیار رسانه‌ها قرار نگرفته است. پس رسانه‌ها بر اساس مشاهدات و مشکلاتی که مشترکان شبکه با آن مواجه هستند به بررسی وضعیت شبکه می پردازند و بر این مبنا است که اعلام می‌کنند وضعیت شبکه سیار کشور چندان مطلوب نیست.

کمتر از 5 روز بعد از سخنرانی وزیر ارتباطات و رییس دولت نهم در سالن اجلاس سران که بخش عمده آن درباره عملکرد موفقیت‌آمیز وزارت ارتباطات بود، شبکه پیام کوتاه در پایتخت دچار اختلال شد. با وجود آنکه این اختلال در همان روزهای ابتدایی به حدی بود که مشترکان برای ارسال یک پیام کوتاه مجبور بودند چندین بار یک پیام را ارسال کنند و باز هم در بیشتر موارد موفق به ارسال نشوند، معاون نظارت و مدیریت شبکه ارتباطات سیار معتقد بود که هیچ گونه خرابی در شبکه وجود ندارد!

وی در پاسخ خبرنگارانی که پیجوی دلیل اختلالات گسترده شبکه پیام کوتاه در پایتخت بودند می‌گفت ممکن است اختلالی که شما از آن صحبت می‌کنید به دلیل بهینه‌سازی و توسعه شبکه باشد که برای تست شبکه و افزودن ظرفیت جدید به شبکه انجام می‌شود و این اختلال با کنترل ترافیک عادی از بین می رود.

توسعه شبکه، افزایش ظرفیت، بهینه‌سازی و ... مدتی است دیگر به عنوان دلیل قابل‌قبول اختلالات در باور مردم نمی نشیند، این روزها مردم به چشم بهانه به این توضیحات نگاه می‌کنند. چنانچه چند روز بعد همان مسوول یاد شده اعلام کرد پس از بررسی و انجام تست‌های لازم مشخص شده اختلالات شبکه پیام کوتاه به دلیل بروز مشکل در یکی از مراکز پیام کوتاه (الغدیر) بوده است.

مشترکان نزدیک به دو هفته با این اختلالات دست به گریبان بودند. به غیر از این اختلالات اخیر، پایتخت هر چند روز یک بار آنتن نمی‌دهد و در دسترس نیست! البته مسوولان برای این مشکل نیز همیشه برگه‌ای در آستین دارند؛ مشکل آنتن‌دهی در تهران به دلیل مخالفت با نصب آنتن‌های BTS از سوی مردم و گاهی شهرداری است! این هم بهانه‌ای است که شهروندان تهرانی به دست مسوولان داده‌اند.

مدت‌هاست شهرداری، شهروندان و مسوولان ارتباطات سیار برای نصب آنتن‌های BTS در سطح شهر با مشکلات زیادی دست به گریبان‌اند. راه‌حل‌هایی چون اجبار سازمان‌های دولتی برای نصب این آنتن‌ها، رایزنی با شهرداری پایتخت، استفاده از آنتن‌های مشاع و به تازگی نیز پیشنهاد زیباسازی آنتن‌های BTSدر شهر به کار گرفته شد اما هیچ کدام مثمرثمر نبوده‌اند، چرا که هنوز هم پایتخت بدآنتن می‌دهد.

آخرین راهکار پیشنهادی که از سوی معاون وزیر و رییس هیات‌مدیره شرکت مخابرات ایران ارایه شده تهیه لایحه نصب آنتن و تقدیم آن به مجلس است! تا بلکه با حمایت نمایندگان و اهرم قانون، بتوان وضعیت آنتن‌دهی در پایتخت را نیز به وضعیت مطلوب رسانده و پایتخت را از رده آخر در ضریب نفوذ به جای خراسان شمالی نشاند.

تاخیر پیمانکاران نیز بهانه دیگری شد برای این که توسعه شبکه و آنتن‌دهی با مشکل مواجه شود که آن هم بعد از ماه‌ها کشمکش و تهدید جهت فسخ و یا جریمه و... به نظر می‌رسد با توافقاتی که در جلسات بین مدیران دولتی و خصوصی صورت گرفته در حال برطرف شدن است.

هر چند با توجه به میزان واگذاری‌های اخیر سیم کارت‌های اپراتور اول و افزایش تعداد مشترکان، باید انتظار دو برابر شدن ترافیک و در پی آن اختلالات گاه و بی‌گاه را داشته باشیم. شکی نیست که مسوولان نیز در جهت رفع این مشکلات تلاش می‌کنند چرا که سیاست اصلی وزارت ارتباطات توسعه شبکه‌های مخابراتی و بهبود کیفیت شبکه تلفن همراه است و در این راه نیز قدم‌هایی برداشته است.

اوایل اردیبهشت ماه سال جاری مدیرکل بهینه‌سازی شبکه ارتباطات سیار خبر داد پس از برگزاری مناقصه‌ای، برنده مناقصه در قالب 6 تیم کار خود را برای اندازه‌گیری میدانی تمامی جاده‌های کشور آغاز کرده و طی یک ماه (تا خرداد ماه) تمامی جاده‌های کشور اندازه‌گیری میدانی شده و تا 4 ماه بعد مشکلات مربوط به شبکه تا حد ممکن رفع خواهد شد.

اینک که در روزهای پایانی خرداد ماه قرار داریم باید امیدوار بود شرکت برنده توانسته باشد مشکلات را شناسایی و تا اوایل پاییز نقاط ضعف شبکه را برطرف کند. برای بهبود شبکه در داخل شهرها نیز قطعا برنامه‌هایی ریخته شده و در دست اجراست اما آنچه مشترکان در عمل با آن مواجه هستند، افت کیفیت شبکه تلفن همراه و افزایش اختلالات در برقراری تماس‌ها و ارسال پیام‌های کوتاه در پایتخت و برخی از استان‌ها و نیز برقرار بودن ضعف شبکه در حومه شهرهای بزرگ است.

به اختلالات و آنتن‌دهی که پیشتر اشاره کردیم. در مورد ضعف شبکه در حومه شهرهای بزرگ نیز آنتن‌دهی در شهر کرج می‌تواند مثال ملموسی باشد. به دنبال مشکلات متعددی که مشترکان کرجی طی مدت اخیر با آن مواجه بودند، مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار دلیل این مشکلات را حجم واگذاری بیش از ظرفیت شبکه عنوان کرد و وجود شهرک‌های مختلف را موجب دامن زدن به این اختلالات و آنتن‌دهی ضعیف دانست و وعده داد این ضعف به سرعت رفع خواهد شد.

اما اواخر اولین ماه سال جاری بود که قطع ارتباط تلفن‌های همراه با کدهای 7 و 8 در کرج باعث اعتراض شدید مشترکان کرجی و نیز حساس‌تر شدن رسانه‌ها نسبت به این مساله شد. هر چند قطعی کدهای 7 و 8 هیچ ارتباطی با آنتن‌دهی ضعیف و کیفیت شبکه تلفن همراه در این شهر نداشت و بروز مشکلی در رایانه‌های مخابرات دلیل اصلی این قطعی‌ها بود اما به نظر می‌رسید، انبار گلایه‌های مشترکان کرجی به همین جرقه کوچک نیاز داشت تا به گوش رسانه‌ها و مسوولان برسد.

چرا که کمتر از یک ماه بعد، یعنی اوسط اردیبهشت ماه بود که مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار ابراز امیدواری کرد با توسعه پایگاه‌های BTS کیفیت شبکه تلفن همراه در کرج به وضعیت مطلوب رسیده و از میزان قطعی‌های موبایل در این شهرستان کم شود.

اما امروز که روزهای پایانی خرداد ماه را پشت‌سر می‌گذاریم و بیش از یک ماه از وعده وحید صدوقی گذشته، مشترکان در شهرستان کرج همچنان با قطعی شبکه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این مشکل به خصوص در بخش‌هایی که دور از اتوبان هستند بیشتر به چشم می‌خورد؛ آنها هر چه دورتر از اتوبان و آنتن‌های BTS می‌شوند غیرقابل دسترس‌تر می‌شوند تا زمانی که دیگر از شبکه به کلی خارج شوند و هنگام تماس با آنها به جای بوق اشغال و «مشترک موردنظر در دسترس نیست» و «تماس با مشترک موردنظر امکانپذیر نمی‌باشد» فقط یک پیام می‌شنوید: «شماره مشترک موردنظر در شبکه موجود نمی‌باشد.!!!»

این مشکل تا جایی پیش می‌رود که مشترکان اغلب برای دریافت پیام‌های کوتاه خود مجبورند از موبایل خودشان برای خود یک پیام ارسال کنند! حالا این ابراز امیدواری‌ها و وعده‌ها برای بهبود شبکه چه زمان به واقعیت تبدیل می‌شود و برنامه‌های درازمدت و فازهای تعریف شده کی به نتیجه می‌رسد مشخص نیست!

در کنار این اختلالات در شهرهای کوچک و بزرگ، مشترکان با دغدغه‌های تازه‌تری طی دو سال اخیر مواجه بوده‌اند؛ از آن جمله می‌توان به کپی سیم‌کارت، سوختن سیم کارت‌های نسل اول، محاسبات اشتباه در قبوض دوره‌ای، قطعی بدون اخطار، زمزمه تفاوت قیمت ارسال پیام کوتاه با فونت فارسی و... اشاره کرد که در همه موارد مسوولان از بالاترین رده‌های مدیریتی تا سطوح میانی وجود مشکل را در ابتدا نفی و پس از آنکه با ادامه گلایه‌ها و انتقادات و اعتراضات مواجه می‌شدند در مقام توضیح بر می‌آمدند و نسبت به حل آن اقدام می کردند.

با درنظر گرفتن تمام این موارد آیا باز هم می‌توان با تکیه بر واگذاری تعداد سیم کارت‌ها طی دو سال اخیر، عملکرد وزارت ارتباطات را موفقیت‌آمیز دانست؟

تا زمانی که شاخصه کارایی دستگاه‌ها، کمیت باشد و نه کیفیت به نظر می‌رسد همیشه و به راحتی می‌توان به هر عملکردی افتخار کرد.