وب2 هر تعريفي كه داشته باشد يك هدف كلي را دنبال مي‌كند و آن هم تغيير وضعيت كنوني اينترنت است.

وب 2، آنچه شما خواسته‌ايد
مترجم: ميثم لطفي- دنياي كامپيوتر و ارتباطات
امروزه در مورد وب2 صحبت‌هاي فراواني به ميان مي‌آيد و تعريف‌هاي متفاوتي از آن مي‌شود. اما به‌ راستي وب2 چيست؟ بايد اعتراف كرد كه هنوز تعريف واحد و جامعي براي وب2 اعلام نشده و همچنان در نشست‌ها و همايش‌هاي مختلف در مورد يك تعريف جامع و كامل از اين فرآيند بحث و مذاكره مي‌شود. تيم اوريلي (Tim O'Reilly) از وب2 به عنوان يك سكو ياد مي‌كند كه تمامي ابزارها و برنامه‌ها در سيطره آن قرار مي‌گيرد و وب2 به آنها احاطه دارد. دره سيليكون كه سال‌ها به عنوان قطب فناوري جهان محسوب مي‌شده، امروزه به دنبال يك راه‌حل براي پيشرفت هرچه بيشتر مي‌گردد و كارشناسان معتقدند كه به جز وب2 راه‌حلي مناسبي براي نيل به اين هدف وجود نخواهد داشت.

كارشناسان وب2 اين روزها از اصطلاحاتي نظير ويكي‌ها، بلاگ‌ها، RSS، AJAX و ... استفاده مي‌كنند و در مقابل، رقبا با بكار گرفتن اصطلاحاتي ديگر سعي بر آن دارند كه از اين روند جلوگيري كنند. وب2 هر تعريفي كه داشته باشد يك هدف كلي را دنبال مي‌كند و آن هم تغيير وضعيت كنوني اينترنت است. سايت‌هاي مبتني بر وب2 پايگاه‌هاي اينترنتي آنلايني براي ارايه سرويس‌هاي اينترنتي محسوب نمي‌شوند. از بخش جست‌وجوگر تصاوير ياهو و سايت وابسته به آن با نام Flickr گرفته تا دايره‌المعارف آنلاين ويكي‌پديا و سايت دوست‌يابي MySpace و حتي جست‌وجوگر بزرگ گوگل نمونه‌هايي از وب2 محسوب مي‌شوند كه با هدف دگرگوني اينترنت و بهبود وضعيت كنوني آن فعاليت‌هاي خود را دنبال مي‌كنند.

اگر اين سايت‌ها نتوانند به خوبي اهداف خود را براي رسيدن به وب2 محقق سازند، مجبورند اين روند را Live Web نام‌گذاري كنند. تصور كنيد كه تمام اين خدمات از دنياي جديد وب2 بتوانند موفقيت‌آميز باشد و ميليون‌ها كاربر را از سراسر دنيا به سمت خود بكشاند، اما آيا اين قبيل سرويس‌ها توانايي پاسخ‌گويي به نيازهاي روزافزون مراكز تجاري را خواهند داشت؟ ري لين (Ray Lane) مدير اسبق شركت اوراكل كه هم‌اكنون يكي از شركاي مركز تجاري Kleiner Perkins Caufield & Byers محسوب مي‌شود در اين باره مي‌گويد: «تمام اين امكانات كه براي كاربران عادي درنظر گرفته شده در اختيار شركت‌ها و سازمان‌ها تجاري قرار خواهد گرفت و استفاده‌كنندگان اصلي از اين روند تنها آنها خواهند بود.»

به‌ جز نوجوانان و جوانان كه مخاطبان اصلي وب2 هستند، نسل جديد اينترنت مي‌تواند تاثيرات شگرفي را در مراكز تجاري برجاي بگذارد و به تحقق اهداف جهاني‌سازي كمك‌هاي فراوان كند. اين مسئله باعث شده تا برخي افراد وب 2 را Enterprise 2.0 نام‌گذاري كنند و اين جريان را پلي بين مدير و كارمندان و يا شركت و مشتريان بدانند. دان تپ‌اسكات (Don Tapscott) مدير گروه فكري New Paradigm تورنتو معتقد است: «وب2 بزرگ‌ترين تغييري است كه طي يك قرن گذشته در سازمان‌ها و مراكز تجاري ايجاد خواهد شد.»

نشانه‌هاي اوليه از اين تغييرات بسيار فراوان است. شركت فيلم‌سازي والت‌ديسني، بانك سرمايه‌گذاري Dresdner Kleinwort Wasserstein و چندين شركت بزرگ ديگر از سايت‌هاي ويكي يا صفحات اينترنتي قابل ويرايش استفاده مي‌كنند تا بتوانند همكاري‌هاي بيشتري را با يكديگر داشته باشند. ديگر شركت‌ها با استفاده از سايت‌هاي عمومي و اجتماعي نظير LinkedIn و Visible Path سعي مي‌كنند ارتباطات بيشتري را به‌دست آورند و شرايط لازم را براي فروش بيشتر محصولات خود فراهم كنند.

راه‌اندازي وبلاگ‌هاي گروهي و انفرادي نيز از كارهاي مورد علاقه كاربران در عصر حاضر محسوب مي‌شود، تا آنجا كه جاناتان شوارتز (Jonathan Schwartz) مديرعامل شركت Sun Microsystems و باب لوتز (Bob Lutz) معاون شركت خودروسازي جنرال موتورز با انتشار مطالب مختلف روي وبلاگ‌هاي خود سعي مي‌كنند ارتباط صميمانه‌تري با مردم داشته باشند و بدون هرگونه واسطه‌اي به نيازهاي آنان پي ببرند. همان‌طور كه سال‌ها پيش كامپيوترهاي شخصي موفق شدند در تمام سازمان‌هاي دولتي و خصوصي جهان راه پيدا كنند و موقعيت ثابتي را براي خود بيابند، كارشناسان وضعيت مشابهي را براي وب 2 پيش‌بيني مي‌كنند.

زماني كه راد اسميت (Rod Smith) معاون شركت IBM در بخش فناوري‌هاي رو به رشد اينترنتي سال گذشته به مدير فناوري اطلاعات بانك سلطنتي اسكاتلند در مورد سايت‌هاي ويكي توضيح داد، وي با تاسف سر خود را تكان داد و اظهار داشت كه از اين قبيل سايت‌ها استفاده نمي‌كند. اما وقتي كه امروز اسميت در يك نشست كوچك در مورد سايت‌هاي ويكي يا ديگر تجهيزات وب2 صحبت مي‌كند، افراد حاضر با خوشحالي اعلام مي‌دارند كه به صورت مستمر اين سايت‌ها را مورد استفاده قرار مي‌دهند.

اسميت مي‌گويد: «آگاهي افراد از اين روند به قدري افزايش يافته كه امروزه بيشتر مديران شركت‌ها با ما تماس مي‌گيرند و در مورد وب 2 از ما توضيحات بيشتر مي‌خواهند.» به هر حال بايد توجه داشت كه همانند كامپيوترهاي شخصي، نياز مبرم و اساسي وب 2 توانمندسازي هرچه بيشتر آن است. تقويت كامپيوترهاي خانگي، افزايش دسترسي كاربران به اينترنت پرسرعت و سرويس‌هاي كاربردي و آسان وب2 نيرويي باورنكردني را در اختيار هر يك از افراد مي‌گذارد كه با آن مي‌توانند كارهاي گوناگوني انجام دهند.

اگر چه بيشتر اين سرويس‌ها به صورت رايگان در اختيار كاربران قرار مي‌گيرد، ولي بايد توجه داشت كه اين مسئله باعث متضرر شدن شركت‌هاي عرضه‌كننده خدمات وب2 نخواهد شد. تبليغات آنلاين بزرگ‌ترين منبع درآمدي هستند كه مي‌توانند در اين زمينه مفيد واقع شوند و به كمك شركت‌هاي عرضه‌كننده خدمات وب2 بيايند. جو كاروس (Joe Kraus) مدير سايت اينترنتي JotSpot كه مبناي آن سايت‌هاي قابل ويرايش ويكي است مي‌گويد: «تمام مراكز توانمند و بزرگ فناوري مي‌توانند در اين حوزه تاثيرگذار باشند و مفيد واقع شوند.»

تمام اين سرويس‌ها و خدمات مختلف در يك مركز جامع و بزرگ جمع‌آوري مي‌شوند تا كاربري كه در هر جاي اين كره خاكي قرار گرفته به سادگي بتواند از آن استفاده كند. براي مثال، زماني كه شما با سايت گوگل يك جست‌وجوي اينترنتي انجام مي‌دهيد، شما تعداد زيادي از ابزارهاي اينترنتي را به همراه چندين پايگاه اطلاعاتي در اختيار داريد كه در هاردديسك‌هاي مختلف در سراسر دنيا پراكنده شده‌اند. بايد توجه داشت كه اين موضوع تنها مربوط به گوگل نمي‌شود، بلكه سايت‌هاي ديگر نظير MySpace، eBay و حتي Skype نيز با توسعه ابزارهاي خود به گونه‌اي مشابه عمل مي‌كنند.

براي نمونه، سايت عمومي و اجتماعي MySpace به كاربران امكان مي‌دهد تا روي صفحات اينترنتي اطلاعات مورد نظر خود را منتشر كنند، به نحوي كه امكان ويرايش آن براي ديگر كاربران هم وجود داشته باشد. اين فعاليت به‌هم پيوسته از خلاقيت و نوآوري‌هاي افرادي كه در سايت‌هاي MySpace، eBay و Skype حضور دارند به طور مفيد استفاده مي‌كند تا اين سرويس‌ها به صورت همه‌جانبه ارتقا يابد. تاپ‌اسكات در ادامه صحبت‌هاي خود مي‌افزايد: «ما در حال گذار از سرويس‌هاي كنوني به سرويس‌ها و سطوح برنامه‌ريزي شده هستيم.»

براي بسياري از افراد استفاده از برنامه اصلي‌ سايت MySpace براي رسيدن به اهداف متفاوت كار غيرممكني به نظر مي‌رسد و همين مسئله باعث مي‌شود تا آنها از پيوستن به جريان وب2 باز بمانند. جان هاگل (John Hagel) نويسنده كتاب‌هاي مختلف در حوزه تجارت و فناوري اطلاعات بر اين باور است كه بين ساكنان وب2 و سازمان‌هاي IT در سراسر دنيا يك تفاوت فرهنگي فاحش وجود دارد. علاوه بر اين، مديران فناوري اطلاعات در سراسر دنيا نيز دوست ندارند كاربران بدون دنبال كردن هدف به‌خصوصي از ابزارهاي وب2 استفاده كنند، زيرا در بيشتر مواقع اين افراد در مقابل حملات هكرها و هرزنامه‌نويسان ايمن نخواهند بود.

با اين وجود، انديشه‌اي كه در وب 2 وجود دارد و اهدافي كه براي آن در نظر گرفته شده تمام گمانه‌زني‌هاي نادرست را از بين مي‌برد و به همگان نشان مي‌دهد كه نسل جديد اينترنت تا چه اندازه مي‌تواند مفيد واقع شود. به طور كلي، اين قبيل ابزارها از وب2 مي‌تواند مشكلاتي كه شركت‌ها و سازمان‌هاي كنوني در زمينه نرم‌افزار و برنامه‌هاي آنلاين با آنها دست و پنجه نرم‌ مي‌كنند را حل كنند. بسياري از سازمان‌هاي تجاري اين روزها مي‌كوشند با استفاده از ابزارها و امكانات آنلاين كنوني مشكلات خود را از ميان بردارند، كه از جمله اين ابزارها مي‌توان به فيلترهاي مبارزه با هرزنامه‌ها در سرويس‌هاي پست‌الكترونيكي و اينترانت‌ها اشاره كرد.

ولي بايد اعتراف كرد كه سرويس‌هايي از قبيل سايت‌هاي ويكي همين سازمان‌ها را به سمت خود كشانده و آنها را مجبور كرده تا وارد جريان وب2 شوند. راس ميفيلد (Ross Mayfield) مديرعامل سايت Socialtext كه بر اساس ساختار سايت‌هاي ويكي كار مي‌كند، مي‌گويد: «بيشتر افرادي كه من امروزه با آنها در ارتباط هستم ويكي‌پديا را به خوبي مي‌شناسند، و به همين خاطر مشكلي نخواهد بود كه ما بخواهيم راه‌اندازي يك سايت شبيه ويكي‌پديا را در يك سازمان به آنها معرفي كنيم.» به عنوان مثال، بانك سرمايه‌گذاري Dresdner Kleinwort Wasserstein از سايت ويكي Socialtext استفاده مي‌كند تا پست‌هاي الكترونيكي موردنظر خود را آسان‌تر به مخاطبان برساند و ويدئوهايي از اماكن جديدي كه در آنها سرمايه‌گذاري كرده را به آنها بدهند.

اين بانك شش ماه پس از راه‌اندازي اين سرويس جديد با دو هزار صفحه اينترنتي جديد كه بر اساس ساختارهاي ويكي توليد شده بود، مواجه شد كه اين صفحات توسط يك چهارم كارمندان آن به وجود آمد. اين افراد از سرويس اينترانت بانك سرمايه‌گذاري Dresdner Kleinwort Wasserstein استفاده مي‌كردند.

نمايشگاه بين‌المللي وب2
نمايشگاه سالانه وب2 (Web 2.0 Expo) يك گردهمايي بين‌المللي است كه در زمينه فناوري، طراحي، بازاريابي و بازرگاني وب2 انجام مي‌شود. در اين نمايشگاه تمام فعالان حوزه اينترنت كه قصد ارتقاي كمي و كيفي آن را دارند دور يكديگر جمع مي‌شوند و در مورد آخرين تحولات آنلاين به بحث و گفت‌وگو مي‌پردازند. گردانندگان اين نمايشگاه سعي مي‌كنند موفق‌ترين شركت‌ها را در اين حوزه گرد هم بياورند تا با استفاده از مدل‌هاي پيشنهادي آنها بتوانند سرعت رسيدن به اهداف وب2 را بيشتر كنند.

اين مسئله را نبايد از ذهن دور نگه داشت كه اينترنت به عنوان موتور محرك تمامي صنايع در حال رشد و پيشرفت بوده و به مهم‌ترين عامل افزايش رشد اقتصادي در سال‌هاي اخير تبديل شده است. اين جريان با روي كار آمدن وب2 و برگزاري كنفرانس‌هايي در اين زمينه شدت گرفت و باعث شد اقبال شركت‌ها به اين روند افزايش يابد. نمايشگاه و همايش بزرگ وب2 در سال جاري پانزدهم تا هجدم آوريل 2007 در شهر Moscone West ايالت سانفرانسيسكوي آمريكا برگزار خواهد شد.