اما وبلاگ‌هاي متاثر از فضاي جامعه، در مقابل يكي از عظيم‌ترين گرد‌همايي‌هاي مذهبي جهان و آييني كه با تاروپود فرهنگ ما، واقعه عاشورا و عزاداري‌هاي دهه اول محرم بي اعتنا نيستند.

محرم در فضاي مجازي
ياشار بهمند- حيات‌نو
«چند وقتي است خيلي سرم شلوغ شده. از صبح تا شب يا مجبورم سر كامپيوتر بشينم و مقاله و يادداشت و اين جور چيزها بنويسم يا اينكه سر درس و كتابهام هستم به طور كلي وقت و زمان از دستم رفته اصلا ديگه نمي‌دونم چند شنبه است و چه روزي از ماهه. امروز هم مثل بقيه روزها بعد از خوردن صبحانه نشستم جلوي اينترنت و شروع كردم يه نگاه به وبلاگ‌ها انداختن، آخه اين چند وقته كه بيشتر تو خونه هستم تنها كانال ارتباطي من شده همين وبلاگ‌ها و چند تا مجله اينترنتي، آخه زياد پاي تلويزيون نمي‌نشينم. داشتم مي‌گفتم امروز وبلاگ‌ها و اينترنت يه فرقي كرده بود و يه رنگ و بوي ديگه داشت و با بقيه روزها يه فرق‌هايي مي‌كرد. با اينكه قرار بود فقط چند دقيقه فقط وبلاگ‌هاي معروف و وبلاگ چند تا از دوستانم را ببينم دل و زدم به دريا و چند ده دقيقه‌اي تو هواي اون فضا بودم. فضايي كه فقط تو اول‌هاي محرم سر كوچه توي تكيه احساس مي‌شد، حالا توي اينترنت بود. با نگاهي به تقويم فهميدم امرز اول محرمه. عزادارياتون قبول.»

متن فوق از نمونه يادداشت‌هايي است كه هر روزه در وبلاگ‌ها انتشار مي‌يابد. وبلاگ‌هايي كه تعدادشان در ايران به بيش از نيم ‌ميليون رسيده و هر روز نيز بر تعدادشان افزوده مي‌شوند. كارشناسان صنعت وب و اينترنت، وبلاگ‌ها را دماسنج‌هايي مي‌دانند كه اتفاقات فضاي واقعي را به اينترنت منعكس مي‌كنند و فضاي حاكم بر وب را مي‌شناسانند.

همانگونه كه در نوشته وبلاگي فوق مشاهده مي‌كنيد براي كسي كه حتي از فضاي اطراف خبري هم ندارد وبلاگ‌ها منبع خبري مناسبي هستند كه مي‌توانند از تحولات اجتماعي، سياسي و فرهنگي جامعه خبر دهند. وبلاگ‌ها در كنار سايت‌ها فضاي مجازي را مي‌سازند كه بازيگران آن ما آدم‌هايي هستيم كه زندگي عادي خود را در وب نيز ادامه مي‌دهيم.

با اين فضا است كه اتفاقاتي كه در دنياي واقعي مي‌افتد يك نمودي وبي هم دارد. از جام‌جهاني تا محرم و عاشورا و شب يلدا و نوروز و ... به طوري كه مي‌توان گفت يك كپي از اتفاقات كه در جامعه واقعي مي‌افتد، در فضاي وب هم روي مي‌دهد، البته جالب‌تر... بازي يلدا كه در نزديكي‌هاي شب يلدا در فضاي وب ما و وبلاگ‌‌ها اجرا شد يك نمونه براي همين جالبي فضاي وب است. شرح بازي بسيار ساده است هر كس به مناسبت يلدا 5 ناگفته از زندگي خود را بازگو مي‌كند و از 5 نفر براي ادامه بازي دعوت مي‌كند.

اين اتفاق به سرعت فضاي وب ما را درنورديد و ناگفته‌هايي از وبلاگ‌نويس‌ها گفته شد كه شايد به وسيله ديگري قابل بازگو كردن نبود. اما اين وبلاگ‌هاي متاثر از فضاي جامعه، در مقابل يكي از عظيم‌ترين گرد‌همايي‌هاي مذهبي جهان و آييني كه با تاروپود فرهنگ ما، واقعه عاشورا و عزاداري‌هاي دهه اول محرم بي اعتنا نيستند.

از اولين روز ورود به ماه محرم وبلاگ‌ها و سايت‌ها هم به اين فضا وارد شده و حتي برخي سايت‌ها هم در اين زمان تغيير هويت داده و به انتشار مطالب مذهبي مي‌پردازند. در زير چند نمونه از سايت‌هاي مطرح در اين حوزه را معرفي مي‌كنيم و خلاصه‌اي از چند نمونه از مطالب منتشر شده در اين زمينه در وبلاگ‌ها را عنوان مي‌كنيم:

www.ashoura.com
از بخش‌هاي اين سايت مي‌توان به احاديث، شخصيت‌ها، كتابخانه، مقالات و ادعيه اشاره كرد. اين سايت يكي از حرفه‌اي‌ترين سايت‌هايي است كه با اين موضوع در فضاي اينترنت و جود دارد. بخش كتابخانه و مقالات اين سايت مي‌تواند يكي از بهترين منابع براي محققيني باشد كه در زمينه فرهنگ عاشورا تحقيق مي‌كنند.

www.noorbc.ca
موسسه فرهنگي آموزشي نور با ايجاد اين سايت به استقبال ماه محرم رفته است. در اين سايت اخباري از برنامه‌هاي مراسم مذهبي منتشر شده است. همچنين در طول ماه محرم بخش ويژه‌ای در اين سايت راه‌اندازی مي‌شود كه شامل مقالات، اشعار، عكس و نواهای محرمی خواهد بود. اگر به بخش ويژه محرم اين سايت مراجعه كرديد فراموش نكنيد از بخش كاغذ‌هاي ديواري آن بازديد كنيد، كاغذهاي ديواري مناسبب براي اين ايام را در آن بخش خواهيد يافت.

www.yahosein.com
اين سايت كه به زبان عربي است، داراي بهترين عكس‌ها از حرم حضرت امام حسين است. در بخشي از اين سايت مي‌توانيد به صورت زنده محوطه حرم امام حسين(ع) را زيارت نموده و از فيض زيارت برخوردار شويد البته به مدد تكنولوژي‌هاي نوين.

www.hawzah.net
پايگاه اطلاع‌رسانی حوزه که عمده فعالیت خود را بر ارائه و معرفی علوم و معارف اسلامی قرار داده است، تصمیم دارد جامع‌ترین دایرةالمعارف اسلامی در سطح شبکه جهانی اینترنت را به علاقه‌مندان علوم و معارف اسلامی در هر نقطه از جهان عرضه کند. اين پايگاه در اين مدت در بخش ويژه‌اي به مناسبت ماه محرم ايجاد كرده است كه شامل بخش‌هاي نگارخانه، فرهنگ عاشورا و مقالات است. در بخش فرهنگ عاشورا با كتابي به همين نام به قلم جواد محدثي روبرو مي‌شويم كه ايشان از نويسندگان معروف حوزه معارف هستند. قرار گرفتن اين كتاب در اينترنت و دسترسي رايگان و راحت به آن امكاني است كه تكنولوژي در اختيار ما قرارداده است.

www.abalfazl.com
هر آنچه در زمينه حضرت ابوالفضل(ع) مي‌خواهيد در اين سايت پيدا مي‌شود. از زندگي‌نامه آن حضرت تا كرامات و توسل و ... . بخش كتابشناسي اين سايت كتاب‌هايي را معرفي نموده كه در آنها شخصيت والاي آن حضرت توصيف شده است. مقالات اين سايت نيز حاوي مطالب منتشر شده در زمينه شخصيت و زندگي آن حضرت است كه در مجلات مختلف به چاپ رسيده است.

www.fatemiyeh.org
اگر دلتان لك زده كه برويد هيئت ولي به دلايلي نمي‌توانيد در يك هيئت مذهبي حضور يابيد به مدد اينترنت اين امكان براي شما فراهم آمده كه از پشت اينترنت به صورت زنده عزاداري هيئت‌الزهرا و هيئت فاطميه(س) را مشاهده نماييد.

www.roghayeh.com
اين سايت مختص حضرت رقيه خاتون دختر امام حسين است. در اين سايت آثار هنري مرتبط با اين حضرت، زيارت‌نامه حضرت و خاطراتي از زوار حضرت، تصاويري از حرم ايشان، اشعاري در مورد ايشان و زندگي‌نامه و كرامات آن حضرت در بخش‌هاي ويژه‌اي به علاقه‌مندان معرفي مي‌شوند.

www.moharam.deznava.ir
سايت «محرم» از سايت‌هايي است كه از شهرستان‌ها اداره مي‌شوند. اين سايت كه متعلق به دوستداران حضرت ابا عبدالله الحسين در شهرستان دزفول است، شامل مقالات عاشورايي، نوحه‌ها و مرثيه‌ها، كليپ‌هاي ويژه فلش، آلبوم تصاوير و اسكرين سرورهاي ويژه اين ايام است. البته توصيه مي‌كنيم به بخش كليپ‌هاي ويژه فلش اين سايت به طور ويژه توجه كنيد.

www.tebyan.net
اين سايت يكي از پربازديدترين و بهترين سايت‌هاي مذهبي ايران است. تبيان براي ايام محرم و صفر تدابير ويژه‌اي دارد كه به علت كمبود فضا به يك مورد آن اشاره مي‌كنيم: بخش كتابخانه ويژه با 69 كتاب اگر خواننده باشيد تا آخر صفر وقتتان پر است.

www.kanoonparvaresh.com/chelcheragh/Sokhan.htm
از اسم سايت معلومه يه سايت كودكانه و ويژه اون‌ها. اگر اسم چهلچراغ شما رو ياد يه مجله جوان پسند و امروزي مي‌اندازه، خيلي‌ها با شنيدن اون ياد محرم دهه اون مي‌افتند. توي اين سايت از همه چيزي 40 تاست مثل: 40 سخن از امام حسين، 40 درس زندگي از امام حسين، 40 واقعه مرتبط با عاشورا و .... البته بجز اينها يك چند تا پازل و اين جور چيزها هم هست تا نشون بده سايت كودكانه است.

www.hellomahdi.com/hosseinie/Moharram.htm
به حسینیه اینترنتی خوش آمدید. اين سايت يك حسينيه به تمام معنا اينترنتي است كه در آن هر چيزي كه در حسينيه به دنبالش مي‌گرديد يافت مي‌شود. فيلم‌هايي مذهبي، آواهايي مذهبي، ترجمه‌هاي قرآن و ... همه مطالبي هستند كه توي اين سايت پيدا مي‌شوند. مستند معروف فاطيما، سينمايي ضريح گمشده و شعرخواني مرحوم آقاسي از فيلم هايي هستند كه از اين سايت قابل دانلود هستند.

www.zizi.ir/moharram
بايد باور كنيم كه توي عصر ديجيتالي هستيم. حسينيه‌ها هم سايت دارند، اين هم سايت حسينيه سيدالشهدا. اين سايت از اول محرم تا 20 صفر هر روز يک شماره از مجله الکترونيکي منتشر مي‌كند و شما مي‌توانيد مجله الكترونيكي حسينيه سيدالشهدا را در اين مدت در اين آدرس مطالعه کنيد.

www.7sang.com/closeup/moharam
7سنگ مجله اينترنتي است كه هر دو هفته يك بار با موضوعاتي فرهنگي منتشر مي‌شود. تعداد بازديد‌كنندگان اين مجله اينترنتي بارها فراتر از تيراژ مجلات كاغذي امروز بوده است، بخصوص در ايامي كه ويژه‌نامه‌اي توسط اين مجله منتشر مي‌شود. لينك فوق ويژه‌نامه 7سنگ مربوط به محرم پارسال است با مطالبي جذاب در كنار شعرهايي عاشورايي.

گزيده‌اي از وبلاگ‌ها
الپر- عاشورای واقعی و عاشورای خرافی
مشهد که رفته بودم، جای شما خالی، یک کتاب با خودم بردم در حدود پانصد و خورده‌ای صفحه، که از نمایشگاه کتاب خریده بودمش اما هنوز فرصت نکرده بودم سراغش بروم؛ خواندم و تمامش کردم. اسم و مشخصاتش: «عاشورا پژوهی؛ با رویکردی به تحریف‌شناسی تاریخ امام حسین» که آقای محمد صحتی سردرودی آن را نوشته و انتشارات خادم‌الرضا به چاپ رسانده. این کتاب را به این انگیزه خریدم که درباره تلقی‌های مختلف از عاشورا مطلب داشته باشد و در یکی از فصل‌های آن هم شبیه مضمونی را که انتظار داشتم، دیدم.

اما بیشتر از کتاب، یک مجموعه مقالات بود و فقط دو فصل از آن به بحث مورد علاقه من نزدیک‌تر بود. چند سالی هست که به بحث تحلیل عاشورا به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های هویت‌ساز جامعه مذهبی ایرانی علاقه‌مند شده‌ام. در واقع انگیزه‌ام بعد از خواندن کاتب شهید جاوید بیشتر شد. اینقدر پیگیر بودم که پشتش گذاشتم تا کتاب نایاب «شهید آگاه» را هم پیدا کردم و خواندم. بعد هم «حماسه حسینی» شهید مطهری و بعدتر نقد مرحوم صالحی بر آن و چند کتاب دیگر. البته خیلی که خواندم، دیدم خیلی بیشتر از اینها جای کار دارد و کسی نکرده. برای همین است ارزش کتاب «عاشورا پژوهی» را با همه ضعف‌هایش، خوب می‌دانم.....

اما رویکرد نویسنده این کتاب به تحریف‌شناسی و طرح و نقد تحریف‌های اضافه شده به روایت‌های کربلا و عاشورا نیز قابل تأمل و تحسين بود. شاید ذکر چند نمونه از نکاتی که خودم تا به حال واقعیت می‌دانستم و این کتاب مستندا ثابت کرده بود که تحریف است، یا نمی‌دانستم و این کتاب نشان داده بود، بد نباشد: عبارت «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» که همه فکر می‌کنیم حدیث است، چنین نیست. فقط یک شعر است که به غلط آن را منتسب به ائمه کرده‌اند، امام حسین حج را نیمه‌کاره رها نکرد؛ اصلا احرام تمتع نبسته بود، احرام عمره بسته بود که کامل کرد و بعد به سمت کربلا حرکت کرد، امام سجاد روز عاشورا اصلا بیمار نبوده و چنین تعبیری از اساس غلط است. ممکن است اگر چیزی بوده، زخم شمشیر باشد که در میدان جنگ خورده‌اند و .... و بلاخره کلی بحث دیگر که حوصله‌اش در اینجا نیست. اگر مسلمان و شیعه و اهل عاشورا هستید، امیدوارم دنبال درک عاشورای واقعی باشید، نه عاشورای خرافی. و اگر به سرعت این را بپرسید، حق دارید، که مگر عاشورای واقعی هم این روزها یافت می‌شود؟!

آزاده باشیم
محرم از راه رسیده. عزادار می‌شویم. مراسم سینه‌زنی و زنجیرزنی و نوحه و هیئت و یک عالمه خاطرات مربوط به محرم دوباره تکرار می‌شود. عده‌ای هوار می‌کشند، هشدار می‌دهند، التماس می‌کنند که از خرافه‌پرستی، دروغ بستن به کربلائیان و آسیب رساندن به خودتان و غیره و غیره خودداری کنید، و عده‌ای که خود را عاشقان سینه چاک امام حسین می‌دانند و اینها را بی‌ایمانانی نادان ... می‌خواهم بی رودربایستی از خودم بپرسم: «چند تا از نماز صبحِ شب‌های عاشورایی که تا نیمه شب در عزاداری شرکت کرده‌ای خوانده‌ای؟» واقعیت این است که سال‌هاست صبح‌های عاشورا نایی برای نماز نبوده.

البته من از زمره مخالفان نفس عزاداری نیستم. تصور من بر این است که شیعیان از تقدس امامانشان و عزاداری عاشورا به عنوان پرچمی برای زنده نگه داشتن مکتب و هدف آنان استفاده کرده‌اند. روش جالب و کارآمدی است. اما از این شب‌هایی که عزاداری کرده‌ایم چقدر را صرف اندیشیدن کرده‌ایم؟ مگر نه اینکه یک ساعت اندیشه به از یک سال عبادت؟! چه قدر تلاش کرده‌ایم با شمر و یزید درون وجودمان مبارزه کنیم و از حسین درس بگیریم؟ جمله « لااقل اگر مسلمان نیستید، آزاده باشید!» قانون اساسی زندگی برای هر انسانی با هر دین و مذهبی است. مهم نیست او را بشناسد یا نشناسد. همین یک جمله‌اش را عمل کنیم کافی است. امیدوارم خداوند این قدر همت به من بدهد که همچون او هرگز عمله هیچ قدرت ناحقی نشوم.