|
پنجشنبه، ۳۱ فروردینماه ۱۳۸۵
در فضاي وب نيز همچون جامعه حقيقي افرادي يافت ميشوند كه قوانين، شئونات و مرزهاي معين شده را رعايت نميكنند كه در اين موارد نيز نهادهاي ذيربط با اعمال فيلترينگ از دسترسي به سايت جلوگيري ميكنند و حتي در مواردي نيز امكان ورود قوه قضائيه و مقابله با مجرمان نيز وجود دارد. ولي اين ديد كه هر شخصي كه وارد فضاي سايبر شود در نگاه اول مجرم است و بايد در محدوده مشخص اقدام نمايد زيبا نمينمايد.
طرح تهيه آييننامه براي وبلاگها؛ تقويت يا تهديد؟
حيات نو اقتصادي - ياشار بهمند
عرصه رسانه چندي است به مدد اينترنت و IT شاهد تحولات زيادي بوده است. سايتها، وبلاگها، گروهها و دهها عنوان ديگر به مدد اين تكنولوژي جديد ايجاد شده است. زمان انتشار، سطح گستردگي و ميزان وسعت اخبار در حال حاضر به هيچ وجه قابل مقايسه با قبل از حضور فناوري وب نيست. به مدد همين تكنولوژي است كه امروزه بيتوجهي رسانه ملي به موضوعات وب و اينترنت نه تنها باعث كم رونقي اين حوزه در ايران نبوده بلكه در رسانهاي مانند وبلاگ داراي رتبههاي برتر جهاني نيز هستيم.
اين حوزه با ويژگيهاي منحصر به فردي كه دارد باعث شده است كه توليدكنندگان محتوا از متن جامعه برون بيايند و نتيجتا، بار سنگيني از دوش دولت و سازمانهاي دولتي برداشته شود. براي مثال وبلاگ يادداشتي است اينترنتي همچون دفترچههاي خاطرات كه كاربردهايي چون همانديشي با ديگران، به اشتراك گذاشتن دانستهها و ... را به دنبال دارد. بايد توجه كنيم كه در اقيانوس وب همين وبلاگها بودند كه طلسم كمبود محتواي فارسي در اينترنت را شكستند و رتبه سومي را در دنيا براي ايران به ارمغان آوردند. همين وبلاگها بودند كه در موضوعاتي چون تحريم ايران از جام جهاني و انرژي هستهاي، و از همه مهمتر موضوع «خليج فارس» چنان موجي به راه انداختند كه نقل سايتهايي چون BBC و CNN شد.
در چند هفته گذشته دو صحبت و دو گفته از وزير ارشاد در ابتدا دل وبلاگ نويسان را گرم كرد ولي چندي بعد آشوبي سخت در آنها ايجاد كرد.
اواخر بهمن بود كه صفارهرندي از «برنامه قاطع وزارت ارشاد» براي حمايت از جامعه وبلاگنويسان خبر داد و اظهار كرد: براي حمايت از سايتنويسها و وبلاگنويسهاي اينترنتي، تدارك ويژهاي ديدهايم و به زودي اتفاقات مباركي پيشرو خواهيم داشت. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در گفتوگو با خبرگزاري فارس از حذف معاونت مطبوعاتي و تشكيل معاونت رسانهاي در وزارت ارشاد خبر داد. حسين صفارهرندي كه در حاشيه جشنواره وبلاگنويسان انقلاب صحبت ميكرد در تشريح معاونت رسانهاي گفت: در معاونت رسانهاي وبلاگها و سايتهاي اينترنتي نسبت به رسانهها اولويت خواهد داشت و توجه ويژهاي به آنها ميشود. صفارهرندي اين نكته را كه هر كس در سايت خود و فضاي مجازي، نويسنده و خبرنگار و سردبير خودش ميشود، به فال نيك گرفت و گفت: قبلا سلسله مراتب شديدي در روزنامهها وجود داشت اما اكنون در روزنامهها اين سلسه مراتب كم شده و در فضاي مجازي، كاملاحذف ميشود كه اين وضع، شرايطي را فراهم ميكند تا هركس بتواند مثل يك رئيس جمهور خطابه بدهد و راهكار و انتقاد در هر موردي ارائه كند و در وبلاگ خود به صورت جهاني به انتشار برساند. هرندي با اشاره به دفاع جانانه اخير از پيامبر اسلام(ص) و فعاليت وبلاگها و سايتهاي ايراني گفت: نسل سوم كشورمان، قدرت اول را در دنياي مجازي از آن خود كرده است. وزير ارشاد به مقايسه نيروي نظامي ايران و آمريكا با نيروي فرهنگي منعكس شده در اينترنت پرداخت و گفت: پس از هتاكي روزنامههاي غربي به پيامبر اسلام، برخي سايتهاي غربي هم از آن طرفداري كردند و در مقابل برخي سايتهاي ايراني هم با امضاي تومارهايي آن را محكوم كردند كه تقريبا آمار امضاي پاي هر دو طومار در يك سطح است و اين در حالي است كه نيروي نظامي آمريكا و ايران قابل مقايسه نيست.
صحبتهاي وزير ارشاد مبني بر حمايت از جامعه وبلاگي و حتي دعوت او به رعايت مرزهاي نظام جمهوري اسلامي و بينياز كردن مسئولين نظام از مرزگذاري و محدود كردن در اين حوزه را ميشد ناشي از وجود ديد منطقي در مديريت كشوري در حوزه رسانه و اينترنت دانست كه موجي از اميدواري در وبلاگها و سايتها ايجاد كرد ولي اين خوشحالي دوامي نداشت. اواخر هفته گذشته وزير ارشاد اين بار از ضابطهمند شدن وبلاگها و سايتها سخن گفت. صفار هرندي برخلاف سخنان پيشين خود از لزوم تدوين ظوابط براي فضاي «وب» گفت و عنوان كرد: همانطور كه براي ديگر رسانهها ضابطه و قانوني وجود دارد، براي فضاي «وب» نيز بايد ضوابطي تدوين شود. وي درباره ساماندهي وبلاگها و سايتها گفت: حالت رهاشدگي براي چنين رسانهاي چندان مناسب نيست و به همين دليل طبيعي است كه آئيننامههاي مربوط به وبسايتها و وبلاگها بايد تدوين شود. وي قاعدهمند كردن اين عرصه را در راستاي تقويت وبلاگها و سايتها برشمرد و افزود: همانطور كه براي ديگر رسانهها نيز ضابطه و قانوني وجود دارد، براي فضاي «وب» كه اكنون در نقش رسانه ظاهر شده نيز بايد ضوابطي باشد تا اهمالها ناديده گرفته نشده و بنيان اين رسانه، سست نگردد. پس از وزير ارشاد، رئيس مجلس شوراي اسلامي نيز به اظهار نظر در مورد وبلاگها و وبسايتها پرداخت. غلامعلي حدادعادل در حاشیه سومین کنگره جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی در پاسخ به سئوال خبرگزاري مهر در خصوص افزایش نظارت بر فعالیت اصحاب رسانه و وبلاگها گفت: نظارت به معنای ایجاد محدودیت نیست. وي تصریح کرد: اگر خبرنگاران خواهان فضای آزاد و منطقی هستند اجازه دهند دولت و مجلس و در مجموع قانون حدود کار آنها را مشخص کند. رئیس مجلس با تاکید بر اینکه مجلس و دولت بر آزادی فعالیت رسانهها تاکید دارند، متذکر شد: دشمن خبرنگاران کسانی هستند که با استفاده از آزادی هرج و مرج ایجاد و اصول مورد پذیرش آنها را نیز خدشهدار میکنند.
با صحبتهاي اخير حدادعادل و صفار هرندي، اين بار ديگر خبري از خوشحالي در وبلاگها نبود و به جاي آن موجي از نگراني بر آنها حاكم شده بود و وبلاگ نويسان در ترديد قرار گرفته بودند كه چه اتفاق خاصي افتاده بود كه در عرض كمتر از 2 هفته نظر وزير ارشاد تغيير يافته بود.
بعد از مصاحبههاي اخير وزير ارشاد و رئيس مجلس اظهار نظرهاي زيادي در سطح وبلاگها نيز در اين زمينه انجام شد. از جمله نيما افشار نادري روزنامهنگاران وبلاگنويس شخصا با ایجاد «باید» برای قشری مانند وبلاگنویسها یا وب سایت نگارها مخالف است وي بر این باوراست که با وب سایت بايد از جهتی فرای نحوه برخورد با روزنامهها و کتابها طرف بود و فعالیت آنها را لازمه کسب مجوز و یا ثبت نميداند و ميگويد: به وبلاگ هم تنها میتوان مانند دفترچه خاطراتی که به طور گسترده کپی و تکثیر شدهاند نگاه کرد. وي طرح شناسنامهدار کردن سایتها را در صورتی که صحیح نوشته شود و به جا استفاده شود، باعث بروز وب سایتهای قوی و رسانههای قدرتمندتر فارسی زبان ميداند.
البته اين نكته را بايد پذيرفت كه در فضاي وب نيز همچون جامعه حقيقي افرادي يافت ميشوند كه قوانين، شئونات و مرزهاي معين شده را رعايت نميكنند كه در اين موارد نيز نهادهاي ذيربط با اعمال فيلترينگ از دسترسي به سايت جلوگيري ميكنند و حتي در مواردي نيز امكان ورود قوه قضائيه و مقابله با مجرمان نيز وجود دارد. ولي اين ديد كه هر شخصي كه وارد فضاي سايبر شود در نگاه اول مجرم است و بايد در محدوده مشخص اقدام نمايد زيبا نمينمايد. با اين حال اهميت توجه به رسانهاي همچون وبلاگ از سوي وزير ارشاد حاكي از اهميت اين حوزه است و اميد است با ديدي مثبتتر وارد قضيه شوند كه مبادا از حمايت وبلاگ نويسان محروم شويم.
|