در پايان برنامه چهارم توسعه، بايد يك و نيم ميليون كاربر ايراني از طريق خطوط پرسرعت به اينترنت متصل شوند.

اينترنت پرسرعت، انقلاب اطلاعاتي
ياشار بهمند - حيات نو اقتصادي
اشاره: Information Technology يا فناوري اطلاعات يكي از مهم‌ترين حوزه‌هايي است كه در چند سال گذشته تحولات پايه‌اي و اساسي زيادي ايجاد كرده و شايد به دليل ايجاد همين تحولات اساسي بوده كه از آن در كنار nano technology و bio technology به عنوان انقلاب‌هاي تكنولوژيكي قرن نام برده مي‌شود، هرچند با توجه به ماهيتش مي‌توان آن را مهم‌تر از دو فناوري ديگر دانست.
در برگيري همه جانبه، سرعت بالاي انتقال، كاربردهاي فراوان، سهل‌الوصول بودن و چندين مورد ديگر از خصوصيات منحصر به فرد اين فناوري و وجه تمايز آن با ديگر فناوري‌هاست و شايد همين وجوه تمايز باعث گسترش بيشتر آن نسبت به ديگر فناوري‌هاي موازي شده است، بطوري كه رشدي معجزه‌آسا داشته و بالاترين سرعت انتقال را در بين ديگر فناوري‌هاي هم عصر خود داراست.

اينترنت، انقلابي در دل IT
اينترنت كه به خودي خود انقلابي عظيم را در زمينه‌هاي مختلف ايجاد نموده است، به عنوان يكي از محصولات اين فناوري، مي‌تواند آيينه تمام نمايIT باشد. شايد هنوز هم در تصورها نمي‌گنجد كه درمان بيماري‌ها از مسافت‌هاي دور امكان‌پذير است و يا اينكه امكان استفاده از كتابخانه‌اي در آن سوي كره زمين وجود دارد، و حتي اينكه شما مي‌توانيد اجناس مورد نياز خود را بدون ردوبدل كردن پولي از آن سوي اقيانوس‌ها خريد كنيد. اينها تنها بخشي از رويايي هستند كه امروزه از طريق اينترنت به واقعيت تبديل شده است، و روز به روز نيز بر تعداد قابليت‌هاي اين فناوري اضافه مي‌شود. دانشمندان امروزه حتي به دنبال استشمام بو و يا دست دادن از طريق اينترنت هستند.
ولي اين ميهمان تازه وارد كه ابتدا براي مقاصد نظامي ساخته شد، خود نيز روز به روز رشد كرد و امروزه تبديل به يكي از الزامات زندگي بشري شده است تا جايي كه طبق اعلام يونسكو اگر تا سال 2010 كسي نتواند از آن استفاده كند، بي‌سواد است.

محتواي اينترنت در سال‌هاي آغازين، فقط صفحاتي مبتني بر متن بود كه به مرور زمان قابليت‌هاي ديگري همچون تصوير، صدا، فيلم و ... نيز به آن اضافه شد و بالطبع حجم اطلاعاتي كه بر روي شبكه اينترنت قرار گرفت نيز بيشتر شد. به نوعي كه اگر در ابتدا استفاده كنندگان و كاربران اينترنت در هر ثانيه فقط چند بايت استفاده مي‌كردند امروزه اين ميزان به چندين مگابايت رسيده بود. در اين ميان كارشناسان نيز بيكار ننشستند و با افزايش محتواي اينترنت به فكر سرعت بيشتر براي دسترسي به اطلاعات افتادند. dial up كه امروزه برخي از مردم آن را به عنوان تنها راه روش براي اتصال به اينترنت مي‌شناسند، خود يكي از روش‌هايي بود كه كارشناسان براي رسيدن به سرعت بيشتر از آن سود جستند. در چند سال گذشته حتي dial up هم جوابگوي نيازها نبوده در اگثر مواقع لقب اينترنت هندلي را آن آن خود كرده است. حال بايد روش‌هايي جديدتر ابداع مي‌شد و سرعتي فراتر از آن در اختيار كاربر قرار مي‌داد البته كارشناسان به عامل سرعت بايد كاهش هزينه‌ها و قابليت استفاده همگاني را نيز مي‌افزودند.
در اين بين تكنولوژي‌هاي DSL و wireless از ديگران برتر بود. ايده اصلي DSL استفاده از بستر مخابراتي موجود (سيم‌هاي تلفن) بود كه مي‌توانستند با صرف هزينه‌هايي اندك امكان استفاده همزمان اينترنت (data) و تلفن (Voice)را فراهم آورند. ديگر تكنولوژي موفق نيز بي‌سيم (wireless) بود كه با توجه به حجم بالاي استفاده از رايانه‌هاي قابل حمل(notebook) توانست با اقبال بالايي مواجه گردد.

اينترنت پرسرعت در ايران
در عصر حاضر كه به «عصر اطلاعات» موسوم شده است، كمتر رويدادي را مي‌توان يافت كه در زماني بيشتر از چند ساعت در جهان منتشر نشود و اين مهم خود به كمك ابزارهاي اطلاعاتي همچون اينترنت امكان‌پذير شده است، پس نبايد انتظار داشت كه مردم از اتفاقاتي كه در همين زمينه مي‌افتد مطلع نباشند. از همان روزها كه در اخبار وجود امكان اتصال پرسرعت شنيده شد با وجود اينكه باور آن سخت بود، تلاش‌هاي زيادي انجام گرفت كه اين فناوري و امكان استفاده از آن در ايران نيز موجود باشد. خوشبختانه قانونگذاران ما در اين مورد نيز پيشرو بوده و لزوم راه‌اندازي اينترنت پرسرعت را در برنامه سوم و چهارم توسعه پيش‌بيني كردند. طبق پيش‌بيني‌هاي صورت گرفته، در پايان برنامه‌ چهارم توسعه، ‌٥/١ ميليون كاربر بايد از طريق خطوط پرسرعت به اينترنت متصل شوند.
در وزارت پست و تلگراف و تلفن سابق نيز مجموعه تلاش‌هايي براي ورود اين فناوري انجام شد كه نتيجه آن اعلام فراخوان و اعطاي مجوز‌هايي تحت عنوان انتقال داده‌ها به بخش خصوصي بود كه به ندا (PAP) موسوم بود. دارندگان اين مجوزها بايد براي آماده‌سازي بستر مخابراتي كشور تلاش مي‌كردند و شبكه دسترسي را ايجاد مي‌نمودند كه از طريق آن امكان ارائه اينترنت پرسرعت به مشتركين مخابرات فراهم مي‌آمد. متوليان مخابرات كه لزوم استفاده از اينترنت پرسرعت را حس كرده و از سويي ديگر تاكيد صريح قانون بر راه‌اندازي اين سيستم را مشاهده نمودند، هريك از اين شركت‌هاي داراي مجوز را متعهد نمودند 20هزار پورت xDSL را در حداقل 20 استان كشور نصب و راه‌اندازي كنند و جهت اطمينان از اين راه‌اندازي ضمانت‌نامه‌اي 5/1ميليارد توماني از آنها دريافت گرديد. در حال حاضر كه در حدود 2 سال از اعطاي مجوز مي‌گذرد، بيش از 180 هزار پورت نصب شده است و از اين ميزان به گفته كارشناسان جمعاً 8 يا 9 هزار پورت به فروش رسيده است يعني چيزي در حدود 5 درصد! به گفته منابع رسمي در ايران در حدوداً 6/6 ميليون كاربر اينترنت وجود دارد با مقايسه آمار پورت‌هاي به فروش رفته با ميزان كاربران اينترنت در ايران مي‌توان به ناشناخته بودن و عدم دسترسي همگاني به اين فناوري پيبرد.

در نظر‌سنجي كه چندي پيش در اين زمينه توسط سايت ايتنا انجام شد فقط 23% كاربران كه اكثريت آنان را كارشناسان حوزه IT تشكيل مي‌دهند، از اينترنت پرسرعت استفاده مي‌كردند و در حدود 50% نيز عليرغم تمايل خود به اين سرويس دسترسي نداشتند. بر اين نظرسنجي در حدود 11 درصد متخصصان IT نيز از وجود اين سرويس اطلاع نداشتند. با كمي تامل و در صورت تعميم اين نظرسنجي به سطح جامعه تعداد زيادي از افراد جامعه را خواهيم ديد كه از وجود اين امكان در ايران مطلع نيستند.

به گفته كارشناسان اينترنت، بزرگترين مشكل ناشناخته بودن اينترنت پرسرعت عدم فرهنگ‌سازي و معرفي آن است بخصوص كه رسانه ملي در اين زمينه بسيار كند عمل كرده و به معرفي آن نپرداخته است. خادمي از مديران سازمان نظام صنفي رايانه‌اي از رسانه ملي مي‌خواهد كه در زمينه اينترنت پرسرعت فرهنگ‌سازي كند. به گفته وي رسانه ملي (راديو و تلويزيون) به علت برد و عمق فراگيري زيادي كه دارد، مي‌تواند بزرگ‌ترين بستر و فكر را ايجاد و مزاياي اينترنت پرسرعت و به‌طور كلي ICT را به مردم بشناساند. سعادت مسئول كميسيون اينترنت سازمان نظام صنفي نيز با بيان اينكه اينترنت مسئله‌اي ملي است، مي‌افزايد: داشتن پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني و دسترسي به آنها كه از طريق اينترنت پرسرعت سهل‌الوصول‌تر است، جزو نيازها و ضروريات ملي است و همانگونه كه صدا و سيما بر روي مسئله انرژي هسته‌اي فرهنگ‌سازي مي‌كند در اين زمينه نيز بايد اطلاع‌رساني انجام دهد.
لزوم استفاده از اينترنت پرسرعت نيز خود يكي از مهم‌ترين مسائلي است كه مطرح مي‌گردد. محمدي قوام، مدير عامل شركت مخابرات استان كرمان هدف از ارائه سرويس‌هاي‌ اينترنت پرسرعت را تحقق دولت الكترونيك، تكريم مردم و ارباب رجوع مي‌داند. خادمي مديرعامل آزادنت، راحت شدن امور، شفاف‌سازي، اطلاع‌رساني، حل معضل ترافيك و آلودگي هوا و كاهش بروكراسي را نمونه‌هايي از مزاياي اينترنت مي‌داند، و كارشناس ديگري سرعت يافتن تجارت الكترونيك، آموزش الكترونيك، دولت الكترونيك و ... را كه مولفه‌هاي جامعه پيشرفته در زمره عوامل عمده رفع شكاف ديجيتال هستند را منوط به گسترش اينترنت مي‌داند.

ADSL يكي از روش‌هاي اينترنت پرسرعت خود به تنهايي نيز مزايايي دارد از آن جمله‌اند: اتصال دائم به اينترنت بدون نياز به شماره‌گيري، امكان استفاده همزمان از تلفن و اينترنت در اين سيستم، حذف هزينه‌هاي پالس مكالمات تلفن در هنگام استفاده از اينترنت، امكان برقراري Video Conference ، امكان تماشاي فايل‌هاي تصويري به صورت Online ، امكان تبادل و بارگذاري فايل‌هايي با حجم‌هاي سنگين و ....
بر اساس يك مطالعه انجام شده، در سال ‌٢٠٠٥تعداد استفاده‌كنندگان از اينترنت در سراسر جهان به ‌٠٨/١ميليارد نفر رسيده است و به رغم اين رشد محسوس، ميزان دسترسي مردم به اينترنت همچنان در سطح پاييني قرار دارد و تنها در آمريكاي شمالي و اقيانوسيه به ترتيب با 68 و ‌٥٣ درصد، بيشتر از نصف جمعيت منطقه به اينترنت دسترسي دارند. طبق نتايج ارايه شده از سوي «مركز آمار جهاني اينترنت»، در قاره اروپا ‌٣٦درصد، در آسيا و منطقه‌ خاورميانه كمتر از ‌١٠درصد و در آفريقا حدود ‌٥/٢درصد است از مردم به اينترنت دسترسي دارند. بنابراين گزارش تنها ‌٧/١٥درصد جمعيت جهان از ايتنرنت استفاده مي‌كنند. كارشناسان كم‌سرعت بودن خطوط اينترنتي و زبان بين‌المللي را اصلي‌ترين عوامل پايين بودن اين ارقام مي‌دانند.

با مقايسه اينترنت پرسرعت در ايران و جهان به اين نكته خواهيم رسيد كه از لحاظ تكنولوژي از كشورهاي ديگر خيلي عقب نيستيم -شايد گفتن اين قضيه نيز خالي از لطف نباشد كه در تهران يكي از شركت‌هاي PAP اقدام به ارائه اينترنت پرسرعت بي‌سيم بر اساس فناوري روز مي‌نمايد- و اگر عقب افتادگي داشته باشيم بايد منشا‌ء آن را در عرصه اطلاع‌رساني و فرهنگ‌سازي بدانيم.
در انتها مقايسه‌اي آماري بين دو كشور جالب توجه است، «كره جنوبي» و «ايران». بر طبق آخرين آمار بيش از دو سوم جمعيت 48 ميليون نفري کره‌جنوبي از اينترنت استفاده مي‌کنند و اين كشور با ضريب نفوذ 25درصدي در کل جهان رتبه اول را در اختيار دارد. تعداد مشترکان خطوط پرسرعت اينترنت در کشور کره تا پايان سال 2005 به 2/12 ميليون نفر رسيده است. در ايران با حدود 70 ميليون جمعيت 6/6 ميليون كاربر اينترنتي داريم و تنها 180 هزار پورت اينترنت پرسرعت راه‌اندازي كرده‌ايم كه كمتر از 10درصد آن به فروش رفته است!