ايتنا - 9 ماه از شكل‌گيري كارگروه راهبري اينترنت در سازمان ملل مي‌گذرد و در طول اين مدت 4 جلسه عمومي با فواصل 60 يا 70 روزه در ژنو برگزار شده است.

عليرضا كاشيان - دبير كارگروه راهبري اينترنت - شوراي عالي اطلاع‌رساني
email: a_kashian@iran.info

9 ماه از شكل‌گيري كارگروه راهبري اينترنت در سازمان ملل مي‌گذرد و در طول اين مدت 4 جلسه عمومي با فواصل 60 يا 70 روزه در ژنو برگزار شده است. در طول اين مدت هميشه احساس مي‌كردم كه اين كارگروه كه اختصاراً آن را WGIG مي‌ناميم، به نتايج مهمي بايد دست يابد.
در طول اين مدت شخصا در 2 جلسه عمومي WGIG به همراه ساير دوستان از وزارت امور خارجه شركت كردم. سعي كردم عمده مذاكرات را پيگيري كنم. بسياري از صحبت‌ها، پيشينه تاريخي داشت. خيلي از حرف‌ها تكراري بود. خيلي از نقطه نظرات، مشابه و تعدادي نيز ضديت داشت. براي ما كه تازه چند ماهي بود پا به ميدان پرهياهوي راهبري اينترنت گذاشته بوديم، خيلي از حرف‌ها شنيدني و تازه بود. خيلي سعي كرديم خودمان را با بحث‌هاي روز تطبيق كنيم. بشنويم و دنبال كنيم. احساس ما اين است كه مي‌توانيم در اين مذاكرات حقوق هموطنانمان را پيگيري كنيم. اگر فكر مي‌كرديم كه جايي از ماشين بزرگ راهبري اينترنت در جهان معيوب است، خود را در تعمير آن سهيم مي‌دانستيم.
به هر حال بحث‌هاي پراكنده، نشست‌ها، كارگاه‌هاي آموزشي و مقالات متعددي را پشت سر گذاشتيم و بالاخره چند روز پيش، يعني 14 ژوئن، چهارمين و آخرين جلسه عمومي راهبري اينترنت در ژنو برگزار شد.

پس از مطالعه و شنيدن نقطه نظر كشورهاي مختلف و حتي نمايندگان بخش خصوصي و جامعه مدني، تصميم گرفتم بخش‌هايي از اين گفت‌وگوها را كه احساس مي‌كردم مي‌تواند تامل برانگيز يا انقلابي باشد، انتخاب و به زبان فارسي بنويسم. اميدوارم مطالعه اين گفت‌وگوها كه در سطح نمايندگان كشورها و در بالاترين نشست مشورتي سازمان ملل در زمينه راهبري اينترنت انجام شده است، براي شما سودمند باشد.
امروز ما نياز به محققين و پژوهشگراني داريم تا ما را در اين مسير ياري دهند.
اين بار صحبت‌هاي نماينده برزيل در بعد از ظهر 14 ژوئن را انتخاب كرده‌ام. اميدوارم با همكاري علاقه‌مندان، فرصت دست دهد و بتوانيم ساير گفت‌وگوها را نيز روي كاغذ بياوريم. در پايان اين متن، توضيحاتي بعنوان پيش زمينه براي خوانندگان آورده‌ام.


نماينده برزيل:

متشكرم جناب رئيس. من در اينجا 2 صفحه از نقطه نظرات برزيل را بطور خلاصه و مكتوب به همراه دارم. اما قبل از هر چيز فكر مي‌كنم بايد تكليف خودمان را يكبار و براي هميشه با اين جمله مشخص كنيم: اگر شكسته نيست، آنرا تعمير نكنيد. (If it is not broken, Don't fix it)
بگذاريد مثالي را بيان كنم. من مي‌دانم همه شما با تاريخ آشنا هستيد و بخوبي تاريخ هندوستان را مي‌دانيد. حتما بخاطر مي‌آوريد كه دولت انگلستان بر هندوستان به عنوان مستعمره خود حكومت مي‌كرد و اين حكومت بسيار موثر، پايدار و قابل اعتماد بود تا جايي كه قوانين و اساسنامه بسيار خوبي نيز براي آن نوشته شده بود. حتما با حرف‌هاي من موافق هستيد. با اينحال مردم هندوستان در آن زمان با شرايط موجود موافق نبودند و به همين دليل آنها براي استقلال جنگ كردند.
جناب رئيس، آنچه من در تلاش هستم تا بيان كنم اين است كه در سيستم فعلي، حقانيت بطور كامل وجود ندارد با اينكه سيستم بطور كارآمد، پايدار و قابل اتكا كار مي‌كند با اينحال به نظر ما قانوني و بر حق نيست زيرا مردم در اين سيستم مدنظر قرار نگرفته‌اند تا بتوانند نظرات خود را بيان كنند. آنها نمي‌توانند راي دهند. آنها ماليات مي‌پردازند ولي حق حضور در اين سيستم را ندارند.
نقطه نظر ما به مثال ديگري كه خواهم گفت بسيار نزديك است. مثال مربوط به مستعمره ديگر دولت انگلستان يعني ايالات متحده آمريكاست (در زمان قديم). وقتي كه انگلستان سعي كرد تا براي آمريكا ماليات وضع كند و آمريكايي‌ها گفتند كه هيچ مالياتي را بدون حضور در حكومت نمي‌پذيرند ما را به همين ايده نزديك مي‌كند. به نظر من همين مثال‌ها كافي است تا به بحث در مورد آن خاتمه دهيم زيرا معناي خاصي در مذاكرات فعلي ندارد و فكر مي‌كنم از اين به بعد مي‌توانيم از تكرار و استفاده از اين جمله پرهيز كنيم.
همانطور كه قبلا اشاره كردم، اجازه دهيد تا بيانيه و مطالب دولت برزيل را قرائت كنم.
با وجود اينكه سيستم فعلي در دسترسي قابل اطمينان به شبكه و عملكرد فوق‌العاده آن، بسيار موفق بوده است، با اينحال ساختار فعلي جهت راهبري جهاني اينترنت داراي محدوديت‌هايي است كه همانطور كه قبلا به آن اشاره كردم مي‌توان به نبود حقانيت در سيستم فعلي اشاره كرد.
موضوع راهبري، شامل چالش‌هايي است كه از حوزه اختيارات ICANN خارج است. موضوعات اصلي گوناگوني را مي‌توان اشاره كرد كه توسط ICANN قابل پيگيري نيست و حتي در بسياري از ارگان‌ها و مجموعه‌هاي ديگر نيز به آنها پرداخته نشده است. به عنوان مثال، هزينه اتصال به اينترنت، هرزنامه‌ها (SPAM) و جرايم دنياي سايبر.
اين مسئله، نياز به يك نظام بين‌المللي براي راهبري جهاني اينترنت را آشكار مي‌كند كه در اين نظام، دولت‌ها، بخش خصوصي و جامعه مدني و حتي جامعه آكادميك بخوبي مد نظر قرار گرفته‌اند و حق شركت در آن را دارند. نظام هماهنگي و راهبري اينترنت در جهان بايد ايجاد شود.
اين نظام بايد مستقل، خودمختار و پايه‌ريزي شده بر يك پيمان بين‌المللي باشد تا حقانيت آن را تضمين كند و همچنين بايد در شكل‌گيري آن به چند جانبه بودن، دموكراسي، شفافيت و حضور همه ذينفعان دقت نمود. نظرات بنيادي براي شكل‌گيري اين نظام وجود دارد كه اجازه دهيد چند عدد از آنها را نام ببرم.
الف- موسسات و سازمان‌هاي فعلي كه در پروسه راهبري اينترنت نقشي دارند، بايد خود را موظف بدانند تا به اصول توافق شده در اجلاس جهاني جامعه اطلاعاتي (WSIS) احترام بگذارند. اين اصول چند جانبه‌گرايي، دموكراسي، شفافيت و چند ذينفعي است.
ب- اهداف و برنامه‌ريزي جهت ساختار اين نظام بايد بگونه‌اي باشد كه تمام جنبه‌هاي مرتبط با راهبري اينترنت را در خود جاي دهد.
ج- اين ساختار بايد بطور اختصاصي، فضايي را جهت تصميم‌گيري دولت‌ها در اختيار قراردهد تا موضوعات مربوط به حق حاكميت ملت‌ها در آن مطرح شود.
د- اين نظام بايد بگونه‌اي شكل گيرد كه پايداري و توسعه اينترنت را بطور متدوام تضمين كند.
ه- مدل راهبري كه با شكل‌گيري و تاسيس رسمي كميته ويژه اينترنت در برزيل در حال اجراست، مي‌تواند به عنوان نمونه‌اي براي ساختن ابعاد نظام جديد مد نظر قرار گيرد. (برزيل مايل است در صورت تمايل اطلاعات بيشتري را در اختيار قرار دهد.)
و- مدل راهبري كه در برزيل استفاده مي‌شود مي‌تواند به عنوان يك پايه براي تبادل تجربيات و همكاري در جهت تنظيم ساختار راهبري در ساير ملت‌ها مد نظر قرار گيرد تا بتوان راه‌هايي را جهت تسهيل مشاركت همه كشورها و جوامع در يك نظام جهاني جست‌وجو كرد.
اجازه دهيد چند مورد از الزامات يك چنين نظامي را نيز قيد كنم.
الف- بايد بتواند در جهت موضوعات راهبري كه رنج وسيعي را شامل مي‌شود، هماهنگي ايجاد كند.
ب- بايد همه ذينفعان در آن دخيل باشند.
ج- بايد شامل يك مكانيسم بين‌الدولي باشد تا دولت‌ها بتوانند مسئوليت‌هاي خود را از طريق تعداد مشخصي از سياست‌هاي عمومي تدوين شده، اجرا كنند.
د- نبايد تحت قلمرو قدرت كشور خاصي باشد.
ه- بايد در جهت منافع عمومي در سطح جهان كار كند.
و- بايد به معيارهاي شفافيت، دموكراسي و چند جانبه گرايي متعهد باشد.
ز- هر كدام از نمايندگان چهار دسته ذينفع زير بايد بطور واضح و آشكار در برابر حق راي خود، پاسخگو و مسئوليت پذير باشد. اين چهار دسته شامل دولت‌ها، بخش خصوصي، سازما‌نهاي غير انتفاعي جامعه مدني و جوامعي فني و علمي است.
ح- بجاي تعويض يا جابجايي در سازمان‌هاي فعلي، بايد هماهنگي بين اين سازمان‌ها ايجاد كند.
ط- بايد بطور عملي و موثر در جهت تصميم‌گيري اقدام كند.
ي- بايد در راستاي دگرگوني و توسعه اينترنت، انعطاف پذير باشد و خود را با آن تطبيق دهد.
ك- بايد قدرت كافي در جهت تصحيح موضوعات مرتبط با گروه‌هاي ذينفع دارا باشد و بتواند آن را در بين سازمان‌هاي مختلف منتشر كند.
ل- بايد بتواند درگيري‌ها و اختلاف نظرها را حل و فصل كند و بين سازمان‌هاي مختلف هماهنگي ايجاد كند.
م- بايد بر روي پاي خود بايستد و وابسته نباشد.
جناب رئيس از شما بسيار متشكرم.



پيش زمينه:
واژه راهبري اينترنت در برابر Internet Governance انتخاب شده است. اين انتخاب با پيشنهاد اساتيد محترم و با در نظر گرفتن مفهوم Governance در سطح بين‌الملل انجام شده است.
همواره موافقين و مخالفين نظام فعلي در نشست‌ها و كنفرانس‌هاي مختلف در طول يكسال گذشته به بيان نظرات خود پرداخته‌اند. در اين بين، دولت برزيل را مي‌توان جزو مخالفين نظام فعلي در نظر گرفت. ICANN كه از سال 1998 عمده مسئوليت هماهنگي Domianها، IPها و شماره پورت‌ها در جهان را بر عهده دارد، در عمده اين مذاكرات زير ذره‌بين قرار دارد و همواره تلاش كرده است تا با بيان اينكه سيستم فعلي اينترنت بخوبي كار مي كند، دولت‌ها و جوامع را قانع كند كه تغييرات وسيعي در وضعيت راهبري اينترنت ايجاد نكنند. به همين دليل طرفداران ICANN مدام از جمله If it is not borken, Don't fix it! استفاده مي‌كنند كه نماينده برزيل در ابتدا سخنراني خود به آن اشاره مي‌كند. قابل ذكر اينكه ICANN به عنوان يك شركت خصوصي در آمريكا ثبت شده است.